Se está descargando su SlideShare. ×
0
Gaia 13
Herrixketatik ... hirira
Ibaietako zibilizazioak MESOPOTAMIA Tigris eta Eufrates ibaien arteko haranean EGIPTO Nilo ibaiaren haranean INDIA Indus i...
Kronologia-ardatza
Noiz ?
Lehenbiziko zibilizazioen mapa
Inkak Mayak Aztekak Egipto India Txina Mesopotamia Lehenbiziko zibilizazioen mapa
<ul><li>Potamos = ibaia </li></ul><ul><li>Meso = artea, erdi aldea </li></ul><ul><li>Mesopotamia = ibaien artea </li></ul>...
<ul><li>Duela 8000 urte giza taldeak han ezarri eta lurrak lantzen hasi ziren. </li></ul>Mesopotamia - Kokapena
<ul><li>Gaur egungo  Irak  estatuan kokatzen zen. </li></ul><ul><li>Pertsiar golkoan </li></ul><ul><li>Basamortuz inguratu...
Lehenbiziko idazkeren kronologia-ardatza H i s t o r i a
Zeri esaten zaio zibilizazioa ?
<ul><li>Idazkera kuneiformea,  Mesopotamian sortu zen.  </li></ul><ul><li>Ziria (cuña) forma duelako deitzen da horrela.  ...
Idazkera motak
<ul><li>Kodea Lege sorta bat da.  </li></ul><ul><li>Ezagutzen den 1. lege sorta Hammurabi erregeak emandako aginduak dira....
<ul><li>Lurralde oso lehorra da, baina Tigris eta Eufrates ibaiak inguratzen dute lurraldea. </li></ul><ul><li>Ureztatzeko...
<ul><li>Hiri-estatuak sortu ziren, bata bestearengandik independienteak, hau da,  administrazio osoa zuten hiriak: agintar...
<ul><li>Nekazaritzan lortutako elikagai eta ondasunak gordetzeko babestu beharra zeukaten. </li></ul><ul><li>Herri nomaden...
<ul><li>Begira zelako harresia egin zuten Mesopotamiakoak erasoetatik babesteko ! </li></ul>Hiri - estatua
<ul><li>Garai desberdinetan Inperioak luze-zabalera eta agintaritza desberdinak izan zituen. </li></ul><ul><li>Kontutan iz...
Inperioen hedadura garai desberdinetan
<ul><li>Ezaugarriak </li></ul><ul><li>1 - Botere politikoa oso indartsua </li></ul><ul><li>2 - Gizartea oso hierarkizatua ...
Mesopotamiako gizarte-piramide mutua Aristokrazia eta apaizak Erregea Funtzionarioak,  eskribak Askeak: nekazariak, artisa...
<ul><li>Ubideei ezker urtean 3 uzta hartzen zituzten. </li></ul><ul><li>Hiri ondoko baratzetan barazkiak eta fruitarbolak ...
<ul><li>Dauden aztarnetan ikusten den bezala animaliak etxekotuta zituzten: ardiak, idiak, astoak, zaldiak, txakurrak, gam...
<ul><li>Hirietan biztanleak artisautzan aritzen ziren: alfonbrak, saskiak, zeramika, armak, erremintak, bitxiak etab ... <...
<ul><li>Txanponak erabiltzen zituzten salerosketarako </li></ul><ul><li>Etxeak pisu bat edo bikoak ziren. Adobaz egiten zi...
<ul><li>Politeistak ziren. </li></ul><ul><li>Poli : asko </li></ul><ul><li>Teos : jainkoa </li></ul><ul><li>Politeista : j...
<ul><li>Mesopotamiako UR hirian  Nanna  jainkoa gurtzen zuten, sumeriar herriaren ilargi jainkoa.  </li></ul><ul><li>Zigur...
<ul><li>Babeleko dorrea </li></ul><ul><li>Bibliak kontatzen duen arabera, Babiloniak (Mesopotamian) eraikitako zigurat han...
<ul><li>Antzinateko munduko 7 mirarietariko bat ziren Babilonako lorategi ezkegiak. </li></ul>Kultura - Arkitektura
Babilonia : Ishtar-eko atea Zigurat Kultura - Arkitektura
Mesopotamiako arkitektura ERAIKIN BEREIZGARRIAK <ul><li>Tenpluak </li></ul><ul><li>Zigurat-a </li></ul><ul><li>Jauregiak <...
Lehoi itsurako pitxarra Kultura - Eskultura Erliebea
Frisoa : nekazaritzako motiboak Asiria (K.a.VIII. m) hegodun zezena Kultura - Eskultura
Kultura - Eskultura Zezen hegoduna
Ur–ko zutohiala
Mesopotamiako eskultura <ul><li>Erlijio- edo politika-gertaerak </li></ul>GAIAK <ul><li>Harria </li></ul>MATERIALAK E R L ...
<ul><li>Duela asko nekazari batek aholku hauek eman zizkion bere semeari: </li></ul><ul><li>soro bat landatzeko garaian, u...
MAISUA: Nora joan zara txiki-txikitatik? IKASLEA: Eskolara. MAISUA: Eta zer egin duzu eskolan? IKASLEA: Nire oholtxoa ozen...
Mesopotamiari buruzko azten jarduera <ul><li>_____________________, jainko-jainkosak __________________ bidez ager zitekee...
Asmakuntzak
Zein da hemen agertzen den asmakuntza? Gurpila Mesopotamian asmatu zen K.a. 3500. urte inguruan Asmakuntzak
1 - Errota 3 - Orga gurpila 2 - Zeramikarako torlojua Asmakuntzak – Gurpila - Erabilerak
Asmakuntzak
Próxima SlideShare
Cargando en...5
×

C:\Fakepath\1 M 13 Gaia Ibaietako Zibilizazioak Mesopotamia Zs Rg

4,909

Published on

Published in: Educación
0 comentarios
0 Me gusta
Estadísticas
Notas
  • Sea el primero en comentar

  • Be the first to like this

Sin descargas
reproducciones
reproducciones totales
4,909
En SlideShare
0
De insertados
0
Número de insertados
4
Acciones
Compartido
0
Descargas
74
Comentarios
0
Me gusta
0
Insertados 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "C:\Fakepath\1 M 13 Gaia Ibaietako Zibilizazioak Mesopotamia Zs Rg"

  1. 1. Gaia 13
  2. 2. Herrixketatik ... hirira
  3. 3. Ibaietako zibilizazioak MESOPOTAMIA Tigris eta Eufrates ibaien arteko haranean EGIPTO Nilo ibaiaren haranean INDIA Indus ibaiaren haranean TXINA Ibai Horiaren eta ibai Urdinaren haranetan HISTORIAREN HASIERA IBAIETAKO ZIBILIZAZIOAK BOTERE POLITIKO INDARTSUA Erregeek politika- eta erlijio-botereak zituzten OSO GIZARTE HIERARKIZATUA Pribilegiatu aberats gutxi batzuk. Gehienak, menderatuta. OBRA HANDIAK ERAIKITZEA Ureztatzeko kanalak. Jauregiak, tenpluak eta hilobiak Herrixkak gero eta handiago bihurtzea Gizartea antolatzeko beharra Idazketaren sorrera Ezaugarri hauek zituzten Hauek dira
  4. 4. Kronologia-ardatza
  5. 5. Noiz ?
  6. 6. Lehenbiziko zibilizazioen mapa
  7. 7. Inkak Mayak Aztekak Egipto India Txina Mesopotamia Lehenbiziko zibilizazioen mapa
  8. 8. <ul><li>Potamos = ibaia </li></ul><ul><li>Meso = artea, erdi aldea </li></ul><ul><li>Mesopotamia = ibaien artea </li></ul><ul><li>Zeintzuk dira ibai horiek ? </li></ul><ul><li>“ Hipo potamo a, meso litoa , ...” </li></ul>Mesopotamia
  9. 9. <ul><li>Duela 8000 urte giza taldeak han ezarri eta lurrak lantzen hasi ziren. </li></ul>Mesopotamia - Kokapena
  10. 10. <ul><li>Gaur egungo Irak estatuan kokatzen zen. </li></ul><ul><li>Pertsiar golkoan </li></ul><ul><li>Basamortuz inguratuta </li></ul><ul><li>Baina Tigris eta Eufrates ibaiengandik inguratuta </li></ul>Mesopotamia - Kokapena
  11. 11. Lehenbiziko idazkeren kronologia-ardatza H i s t o r i a
  12. 12. Zeri esaten zaio zibilizazioa ?
  13. 13. <ul><li>Idazkera kuneiformea, Mesopotamian sortu zen. </li></ul><ul><li>Ziria (cuña) forma duelako deitzen da horrela. </li></ul><ul><li>600 ikur inguru ditu eta ikur bakoitzak esanahi bat dauka. </li></ul><ul><li>Eskribak asmatu zuten : a) uztak neurtzeko, b) salerosketak idazteko, eta abar... </li></ul><ul><li>Kontabilitatea eramateko beharrizanak eraginda. </li></ul>Idazkeraren sorrera
  14. 14. Idazkera motak
  15. 15. <ul><li>Kodea Lege sorta bat da. </li></ul><ul><li>Ezagutzen den 1. lege sorta Hammurabi erregeak emandako aginduak dira. </li></ul><ul><li>Zelako legeak baina !!! </li></ul><ul><li>Eredu bat: “”Eraikitzaileak norbaitentzat etxea egin badu, baina sendoa egin ez duelako erortzen bada eta jabea hiltzen badu, eraikitzailea hiltzera kondenatuko da-. Jabearen semea hiltzen bada, eraikitzailearen semea hilko da.”” </li></ul>Hammurabiren kodea – 1. Lege idatzia
  16. 16. <ul><li>Lurralde oso lehorra da, baina Tigris eta Eufrates ibaiak inguratzen dute lurraldea. </li></ul><ul><li>Ureztatzeko kanalak eta presak eraikitzen ziren. (K.a. 4000. urteko arrastoak daude) </li></ul><ul><li>Horrela nekazaritzan oinarritutako zibilizazio bat garatu zuten. </li></ul>Ureztatzea - Nekazaritza
  17. 17. <ul><li>Hiri-estatuak sortu ziren, bata bestearengandik independienteak, hau da, administrazio osoa zuten hiriak: agintaria, legeak, armada, txanpona, ... </li></ul>Hiri - estatua
  18. 18. <ul><li>Nekazaritzan lortutako elikagai eta ondasunak gordetzeko babestu beharra zeukaten. </li></ul><ul><li>Herri nomadengandik babestu beharra. </li></ul><ul><li>Horregatik: harresia, armada, biltegiak </li></ul>Hiri - estatua
  19. 19. <ul><li>Begira zelako harresia egin zuten Mesopotamiakoak erasoetatik babesteko ! </li></ul>Hiri - estatua
  20. 20. <ul><li>Garai desberdinetan Inperioak luze-zabalera eta agintaritza desberdinak izan zituen. </li></ul><ul><li>Kontutan izan milaka urtetan zenbat alda daitekeen herrialde bat </li></ul>Inperio handiak – Garai desberdinak
  21. 21. Inperioen hedadura garai desberdinetan
  22. 22. <ul><li>Ezaugarriak </li></ul><ul><li>1 - Botere politikoa oso indartsua </li></ul><ul><li>2 - Gizartea oso hierarkizatua </li></ul><ul><li>3 - Eraikuntza lan handiak </li></ul>Hirietatik ... Inperioetara Gizarte eta politika antolaketa
  23. 23. Mesopotamiako gizarte-piramide mutua Aristokrazia eta apaizak Erregea Funtzionarioak, eskribak Askeak: nekazariak, artisauak, soldaduak Esklaboak Pribilegiatuak Pribilegio gabekoak
  24. 24. <ul><li>Ubideei ezker urtean 3 uzta hartzen zituzten. </li></ul><ul><li>Hiri ondoko baratzetan barazkiak eta fruitarbolak izaten zituzten. </li></ul>Biztanleria eta lana
  25. 25. <ul><li>Dauden aztarnetan ikusten den bezala animaliak etxekotuta zituzten: ardiak, idiak, astoak, zaldiak, txakurrak, gameluak... </li></ul><ul><li>Gurpila eurak asmatu zuten eta goldea ere ezagutzen zuten </li></ul>Biztanleria eta lana
  26. 26. <ul><li>Hirietan biztanleak artisautzan aritzen ziren: alfonbrak, saskiak, zeramika, armak, erremintak, bitxiak etab ... </li></ul>Biztanleria eta lana
  27. 27. <ul><li>Txanponak erabiltzen zituzten salerosketarako </li></ul><ul><li>Etxeak pisu bat edo bikoak ziren. Adobaz egiten zituzten (lokatza eta lastoa nahastu eta eguzkitan lehortutako adreiluz) </li></ul>Biztanleria eta lana
  28. 28. <ul><li>Politeistak ziren. </li></ul><ul><li>Poli : asko </li></ul><ul><li>Teos : jainkoa </li></ul><ul><li>Politeista : jainko askorengan sinisten duena </li></ul><ul><li>Jainkoak hilezkorrak ziren </li></ul><ul><li>Enlil : haizeen jainkoa </li></ul><ul><li>Ishtar: gerraren, maitasunaren eta ugalkortasunaren jainkosa </li></ul>Kultura - Erlijioa
  29. 29. <ul><li>Mesopotamiako UR hirian Nanna jainkoa gurtzen zuten, sumeriar herriaren ilargi jainkoa. </li></ul><ul><li>Zigurat hau jainko horri oparitua da, gaur egun ondoen kontserbatzen direnetarikoa. </li></ul><ul><li>21 metroko altuera dauka eta K.a. 2100. urte inguruan eraiki zen </li></ul>Kultura – Erlijioa - Tenpluak Zigurat
  30. 30. <ul><li>Babeleko dorrea </li></ul><ul><li>Bibliak kontatzen duen arabera, Babiloniak (Mesopotamian) eraikitako zigurat handi bat zen </li></ul><ul><li>Bibliak kontatzen du eraikitzen ari zirela, hainbeste jenderen artean hizkuntza desberdinak hitz egiten zituztela eta ez zirela elkar ulertzen. </li></ul><ul><li>Hortik bator esaldia “ Hau Babel bat da” jende guztiak batera hitz egiten duenean eta elkar entzuten ez direnean. </li></ul>Kultura - Arkitektura
  31. 31. <ul><li>Antzinateko munduko 7 mirarietariko bat ziren Babilonako lorategi ezkegiak. </li></ul>Kultura - Arkitektura
  32. 32. Babilonia : Ishtar-eko atea Zigurat Kultura - Arkitektura
  33. 33. Mesopotamiako arkitektura ERAIKIN BEREIZGARRIAK <ul><li>Tenpluak </li></ul><ul><li>Zigurat-a </li></ul><ul><li>Jauregiak </li></ul><ul><li>Arkua </li></ul><ul><li>Ganga </li></ul>ELEMENTUAK <ul><li>Adreilua </li></ul><ul><li>Pezoa </li></ul>MATERIALAK
  34. 34. Lehoi itsurako pitxarra Kultura - Eskultura Erliebea
  35. 35. Frisoa : nekazaritzako motiboak Asiria (K.a.VIII. m) hegodun zezena Kultura - Eskultura
  36. 36. Kultura - Eskultura Zezen hegoduna
  37. 37. Ur–ko zutohiala
  38. 38. Mesopotamiako eskultura <ul><li>Erlijio- edo politika-gertaerak </li></ul>GAIAK <ul><li>Harria </li></ul>MATERIALAK E R L I E B E A K <ul><li>Aurrez aurreko posizioa </li></ul><ul><li>Mugimendurik eza </li></ul><ul><li>Begi handiko aurpegiak </li></ul>EZAUGARRIAK <ul><li>Errege-erreginak </li></ul><ul><li>Jainko-jainkosak </li></ul><ul><li>Goi-funtzionarioak </li></ul>GAIAK E S T A T U A K E S K U L T U R A
  39. 39. <ul><li>Duela asko nekazari batek aholku hauek eman zizkion bere semeari: </li></ul><ul><li>soro bat landatzeko garaian, ureztatzeko kanalak irekitzean, kontuz ibili urak oso maila altua har ez dezan, </li></ul><ul><li>ura sorotik ateratzean, zaindu bertako lur hezetua, oso laututa gera ez dadin, eta ez utzi noraezean dabiltzan idiei lurra zapaltzen, </li></ul><ul><li>goldatzeko, erabili hamar aizkora estu; aizkora bakoitzak libra baten 2/3 pisatu behar du, gehienez, </li></ul><ul><li>udako eguzkiak landa erretzen duen bitartean, zati berdinetan banatu beharko duzu, </li></ul><ul><li>erabili zure tresnak, atsedenik hartu gabe... </li></ul><ul><li>Sumertar oholtxoa (K.a. 1700). Moldatua </li></ul>Nekazaritza
  40. 40. MAISUA: Nora joan zara txiki-txikitatik? IKASLEA: Eskolara. MAISUA: Eta zer egin duzu eskolan? IKASLEA: Nire oholtxoa ozen irakurri, gosaldu, beste oholtxo bat prestatu eta idatzi, bete arte. Gero, zer irakurri behar nuen esan didate, eta arratsaldean, berriz, zer idatzi behar nuen. Eskola amaitu eta gero, etxera joan naiz. Aita zegoen, eserita. Nire idazketa-ariketaren berri eman diot, bai eta nire oholtxoa irakurri ere. Aita oso pozik geratu da… Hurrengo goizean goiz esnatu naiz eta amari esan diot: «eman nire gosaria, eskolara joan behar dut-eta». Amak ogi-opilak eman dizkit eta eskolara joan naiz. Eskolan, zaindariak esan dit: « Zergatik zatoz berandu?». Beldurtuta eta bihotza taupadaka nuela maisuaren bila joan naiz eta agurra egin diot. K.a. 2000. urteko maisu baten testua Ikaslearen lanak
  41. 41. Mesopotamiari buruzko azten jarduera <ul><li>_____________________, jainko-jainkosak __________________ bidez ager zitekeen. </li></ul><ul><li>Jainko-jainkosen ezaugarriak: </li></ul><ul><ul><li>_____________________ _____________________ _____________________ </li></ul></ul><ul><li>Jainko-jainkosa nagusiak: </li></ul><ul><ul><li>_____________________ _____________________ </li></ul></ul>SINESMENAK <ul><li>_____________________ _____________________ </li></ul>PERTSONA EZ-ASKEAK <ul><li>_____________________ _____________________ </li></ul>PERTSONA ASKEAK <ul><li>_____________________ _____________________ _____________________ </li></ul>TALDE PRIBILEGIATUAK G I Z A R T E A <ul><li>_____________________ _____________________ _____________________ </li></ul>ESKULANGINTZAKO EKOIZPENA <ul><li>_____________________ _____________________ _____________________ </li></ul><ul><li>_____________________ </li></ul>NEKAZARITZAKO EKOIZPENA E K O N O M I A <ul><li>Iparraldean, _____________ zegoen, _____________-(r)en bizilekua. </li></ul><ul><li>Hegoaldean, ____________ zegoen, ____________-(r)en eta ___________-(r)en bizilekua. </li></ul>MESOPOTAMIAKO ESKUALDEAK
  42. 42. Asmakuntzak
  43. 43. Zein da hemen agertzen den asmakuntza? Gurpila Mesopotamian asmatu zen K.a. 3500. urte inguruan Asmakuntzak
  44. 44. 1 - Errota 3 - Orga gurpila 2 - Zeramikarako torlojua Asmakuntzak – Gurpila - Erabilerak
  45. 45. Asmakuntzak
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×