1
Geodibertsitatea
Yellowstoneko Parke Nazionala
• 1872an, munduko lehen parke naturala sortu zen Estatu Batuetan.
• Parke hori babesteko arr...
3
Lurraren adina: 4.600 milioi urte
4
Estratotipoak, geologi-denbora
Harrietan gordeta dago:
• Lurraren historioa
• Izaki bizidunen
eboluzioa
• Gertatutako ek...
5
• Lurra eratzen dituzten materialak,
material horien gainean eragiten duten prozesuak,
eratzen diren produktuak eta
plan...
6
Zer da geodibertsitatea?
Elementu geologikoen aniztasuna da
eta definizio horren barruan:
– harriak,
– mineralak,
– fosi...
Geodibertsitatearen garrantzia
• Geodibertsitateak
landareek,
animaliek eta
gizakiek bizitzeko
behar dugun
oinarria
eskain...
Geodibertsitatearen garrantzia
• Lehengaien iturria da, esaterako,
iraganean EAEko garapen
ekonomikoan lagundu zuten
burdi...
Geodibertsitatearen garrantzia
• Klima aldaketa eta itsas mailaren igoeraren aurka
babesteko.
10
Geodibertsitatearen garrantzia
• Kirol- eta aisia-jarduerak
gertatzen direneko ingurunea
da, esaterako eskalada edo
espele...
Geologia ondarea
• Lurralde bateko balio handien duten elementu
geologikoak.
• Geologia balio handia duten lekuak identifi...
Geokontserbazioa
• Geodibertsitatea natura ondarearen elementu garrantzitsua da eta
modu eraginkorrean kudeatu behar da.
•...
Geodibertsitatearen interpretazioa
• EAEn hainbat zentro saiatzen dira natura ondarearen eta,
zehatzago, geologia ondarear...
Euskadiko geologia
• EAEn dauden harrietan inguru
honetako geologia eboluzioaren
erregistroa gorde da duela 360 milioi
urt...
• Denbora tarte honetan orogenia-,
bulkanismo-, erosio- eta
sedimentazio-prozesuak gertatu
dira:
– geologia dibertsitatea ...
Paisaia sortuz:
mendiek eta haranek,
itsaslabarrek eta hondartzek
lur azpian dauden arroken ezaugarriak islatzen dituzte.
...
Buztin-lurzoruetan,
hariztiak
18
… arroka horiek ikertuta jakin ahal dugu nolakoak izan ziren antzina klima,
biologia dibe...
19
Zk. Izena
Testuinguru geologikoa
(Framework)
Interes
nagusia
Unitate geologikoa Adina Udalerria Probintzia
88 Gallartak...
Muga-estratotipoa
• (GSSP, Global Boundary Stratotype Section and Point),
azaleramendu baldintza onak izanda, nazioarteko
...
21
Zumaian, 2 Golden Spike (2010)
• Golden Spike
• http://youtu.be/JefMhPVKOKg
• Flysch, Haitzen Hitza:
http://www.flyschz...
22
Golden Spike, Getxon (2012)
• GORRONDATXE hondartza
• http://youtu.be/OsRMnTza-3o
Mar Cantábrico
Urdaibaiko Biosfera Erreseba. UNESCO
 2004.- VI Congreso Geólógico (SGE), Zaragoza, 12-15 julio.
 2005.- Primer Inventario de Lugares de Interés Geológico Ur...
 Objetivo 1: Realizar un inventario de los Lugares de Interés Geológico.
 Objetivo 2: Planificar e implementar una polít...
La Reserva de la Biosfera de Urdaibai . Inventario LIGs.
Mendia et al., 2010.
La Reserva de la Biosfera de Urdaibai . Geozonas.
Mendia et al., 2010.
La Reserva de la Biosfera de Urdaibai . La Guía 2012 .
La Reserva de la Biosfera de Urdaibai . Los paneles 2011 .
Itinerarios
La Reserva de la Biosfera de Urdaibai . Los itinerarios 2011 .
31
Geoparkeen Europako eta Munduko sarea
Helburua:
• ondare eta inguruko balioak babestu eta sustatzea da;
ondare geologik...
Euskal Kostaldeko Geoparkea
33
Euskal Kostaldeko Geoparkea
•Zer da geoparkea:
ondare geologiko, paisajistiko eta kultural aberatsa du eta benetako aur...
Euskal Autonomia Erkidegoko
Geodibertsitatearen Estrategia 2020
• Bi helburu nagusi:
– Euskal Herriko geodibertsitatea eta...
35
Euskadiko Geodibertsitateari
buruzko II Jardunaldietako materiala
Bideoak eta egindako aurkezpenen pdf-ak eskuragarri d...
Biodibertsitatea 2
Próxima SlideShare
Cargando en…5
×

Biodibertsitatea 2

436 visualizaciones

Publicado el

Biodibertsitatea 2

Publicado en: Ciencias
0 comentarios
1 recomendación
Estadísticas
Notas
  • Sé el primero en comentar

Sin descargas
Visualizaciones
Visualizaciones totales
436
En SlideShare
0
De insertados
0
Número de insertados
4
Acciones
Compartido
0
Descargas
2
Comentarios
0
Recomendaciones
1
Insertados 0
No insertados

No hay notas en la diapositiva.
  • Geodibertsitatea gure inguruan dago, eta haren garrantzia agerian jartzen da gizarteek historian zehar gaur egunera arte egin dituzten jarduera askotan:
    Gizarteak -besteak beste, hazkunde ekonomikorako- behar dituen oinarrizko baliabide natural asko ematen dizkigu: lurra, gure laboreak eta basoak hazteko; gure eraikinak eta azpiegiturak egiteko materialak; metalak eta erregaiak, gure hazkunde ekonomikoa eta ongizatea sustatzen dituztenak; ura iragazteko, arazteko eta biltzeko sistemak; etab.
    Eragin handia du paisaiaren eraketan. Aniztasun geologikoak eta prozesu naturalek Euskadiko paisaia berezia moldatu dute. Horren ondorioz, erliebearen formak eta lur-motak askotarikoak dira, eta horrek eragina du lurraren erabileran, habitaten banaketan eta ezaugarrietan, eta gure herri eta hirien kokapenean.
    Aisia- eta turismo-jarduerak egiteko esparrua da. Besteak beste, eskalada, espeleologia, mendi-ibiltaritza, parapentea eta mendi-txirrindularitza aniztasun geologikoak eskainitako kirol-jarduerak dira. Aniztasun geologikoak hondartzak ere eskaintzen dizkigu, udan gozatzeko, eta haitzuloak eta meatzeak, bisita gidatuak egiteko.
    Lurraren historia eta izaki bizidunen eboluzioa ezagutzeko eta ulertzeko modua ere ematen digu prozesu geologikoek, milioika urtean zehar, harri, fosil eta mineraletan utzi duten erregistroaren bidez. Orobat, iraganeko ingurumen- eta klima-aldaketak eta haiek ingurumenean izandako eraginak aztertuz, hobeto ulertu eta planifika daitezke klima-aldaketak etorkizunean izango dituen eraginak.
    Biztanleriaren kultura-nortasunean dago txertatuta, zenbait modutan (informazio gehiago Bitakora kaiera sailaren sarreran).
  • Geodibertsitatea gure inguruan dago, eta haren garrantzia agerian jartzen da gizarteek historian zehar gaur egunera arte egin dituzten jarduera askotan:
    Gizarteak -besteak beste, hazkunde ekonomikorako- behar dituen oinarrizko baliabide natural asko ematen dizkigu: lurra, gure laboreak eta basoak hazteko; gure eraikinak eta azpiegiturak egiteko materialak; metalak eta erregaiak, gure hazkunde ekonomikoa eta ongizatea sustatzen dituztenak; ura iragazteko, arazteko eta biltzeko sistemak; etab.
    Eragin handia du paisaiaren eraketan. Aniztasun geologikoak eta prozesu naturalek Euskadiko paisaia berezia moldatu dute. Horren ondorioz, erliebearen formak eta lur-motak askotarikoak dira, eta horrek eragina du lurraren erabileran, habitaten banaketan eta ezaugarrietan, eta gure herri eta hirien kokapenean.
    Aisia- eta turismo-jarduerak egiteko esparrua da. Besteak beste, eskalada, espeleologia, mendi-ibiltaritza, parapentea eta mendi-txirrindularitza aniztasun geologikoak eskainitako kirol-jarduerak dira. Aniztasun geologikoak hondartzak ere eskaintzen dizkigu, udan gozatzeko, eta haitzuloak eta meatzeak, bisita gidatuak egiteko.
    Lurraren historia eta izaki bizidunen eboluzioa ezagutzeko eta ulertzeko modua ere ematen digu prozesu geologikoek, milioika urtean zehar, harri, fosil eta mineraletan utzi duten erregistroaren bidez. Orobat, iraganeko ingurumen- eta klima-aldaketak eta haiek ingurumenean izandako eraginak aztertuz, hobeto ulertu eta planifika daitezke klima-aldaketak etorkizunean izango dituen eraginak.
    Biztanleriaren kultura-nortasunean dago txertatuta, zenbait modutan (informazio gehiago Bitakora kaiera sailaren sarreran).
  • Ondare geologikoan hauek sartzen dira: zientzia-, hezkuntza-, dibulgazio-, kultura- edo turismo-balio berezia duten eraketa eta egitura geologikoak; lurraren formak; mineralak; harriak; meteoritoak; fosilak; lurzoruak eta gainerako adierazpen geologikoak. Haiei guztiei esker, Lurraren jatorria eta eboluzioa ezagutu, ikertu eta interpreta ditzakegu, bai eta Lurra moldatu duten prozesuak, iraganeko zein oraingo klimak eta paisaiak, eta bizitzaren jatorria eta eboluzioa ere.
    Euskadin, nazioartean garrantzi handikotzat hartutako ondare geologikoa dugu: Zumaiako eta Getxoko itsaslabarretako hiru estratotipoak; Geosites proiektuko mundu-mailako interes geologikoko bost leku; eta geoparke bat, Geoparkeen europar sarean eta sare globalean dagoena. Eta hori guztia 7.234 km2 besterik ez dituen lurralde batean.
    Duela gutxi, Euskal Autonomia Erkidegoko Geodibertsitatearen Estrategia idazteko prozesuaren harira, EAEko Geologia Interesdun Guneen Inbentarioa egin da. Hartan, interes geologikodun 150 leku identifikatu dira. Fitxa batean, leku horietako bakoitzari buruzko informazioa jaso da (geografikoa; geologikoa; ingurumenari buruzkoa; lurralde-plangintzari buruzkoa; kulturala; zientziarako eta erabilerarako balioa; urrakortasunaren balorazioa; eta lotutako bibliografia).
  • Gure denbora-eskalaren arabera, mendiak, itsaslabarrak eta ordokiak betidanik daudela pentsatzen dugu, eta han jarraituko dutela betirako. Baina gure espezieak gaitasun teknologiko handia du, eta erliebe handiak aldatzea lortu du. Beraz, geodibertsitatea ahula da, eta oro har, haren elementuak ez dira berriztagarriak: orain suntsitzen duguna betirako galduko dugu. Hori dela eta, ahalegina egin behar dugu, geologia interesdun guneak kontserbatzeko, bederen.
    Ildo horretan, argi dago administrazioak leku horiek babestu behar dituela, baina badago beste erronka bat: maila askotako irakaskuntza arautuaren eta dibulgazioaren bidez, biztanleriari jakinaraztea zein garrantzitsua den geodibertsitatea kontserbatzea. Horretarako, hau egin beharko litzateke, besteak beste: hezitzaile, ingurumen-monitore eta -gidariei prestakuntza eman, ikastaro eta tailerren bidez; arautu gabeko zentroetan, hezkuntza-ekintzak sartu; material eta baliabide didaktikoak sortu; eta geodibertsitatea dibulgatzeko tresnak garatu, teknologia berriak erabiliz.
  • Biodibertsitatea 2

    1. 1. 1 Geodibertsitatea
    2. 2. Yellowstoneko Parke Nazionala • 1872an, munduko lehen parke naturala sortu zen Estatu Batuetan. • Parke hori babesteko arrazoietako bat hango balio geologikoak izan ziren. 2
    3. 3. 3 Lurraren adina: 4.600 milioi urte
    4. 4. 4 Estratotipoak, geologi-denbora Harrietan gordeta dago: • Lurraren historioa • Izaki bizidunen eboluzioa • Gertatutako ekitaldi klimatikoak • Gizakiarentzat errekurtsoak. Iragana, oraina eta etorkizuna
    5. 5. 5 • Lurra eratzen dituzten materialak, material horien gainean eragiten duten prozesuak, eratzen diren produktuak eta planetaren bilakaera eta bertan bizi izandakoen historia ikertzen dituen zientzia. • Natura-ondarea: –zientzia, estetika edo kontserbazioaren ikuspegitik balio unibertsal apartekotzat jotzen diren formazio geologiko edo biologikoak, habitatak eta naturaguneak. Zer da geologia?
    6. 6. 6 Zer da geodibertsitatea? Elementu geologikoen aniztasuna da eta definizio horren barruan: – harriak, – mineralak, – fosilak, – lurzoruak, – erliebearen formak, – formazio eta unitate geologikoak, – paisaiak Biodibertsitateari eta Ondare Naturalari buruzko 42/2007 Legeak lehen aldiz zehaztu zuen Estatuan geodibertsitatea edo aniztasun geologikoa zer den. Lurralde bateko geodibertsitatea Lurraren bilakaeraren ondorio eta erregistroa da. Aberastasun biologikoa eta geologikoa batera doaz hainbat naturgunetan, hori da natura-ondarea.
    7. 7. Geodibertsitatearen garrantzia • Geodibertsitateak landareek, animaliek eta gizakiek bizitzeko behar dugun oinarria eskaintzen du. • Paisaiaren oinarri fisikoa ere bada. 8
    8. 8. Geodibertsitatearen garrantzia • Lehengaien iturria da, esaterako, iraganean EAEko garapen ekonomikoan lagundu zuten burdina eta beste baliabide mineral batzuk, eta energia iturria da (gasa, petrolioa, geotermia). • Biltegiak – Ur gezako biltegiak eskaintzen ditu, lurrazalekoak zein lurrazpikoak – Hondakinen kudeaketarako lekuak , hondakin erradiaktiboak… – Gasa, CO2… gordetzeko (La Gaviota, Bermeo) 9
    9. 9. Geodibertsitatearen garrantzia • Klima aldaketa eta itsas mailaren igoeraren aurka babesteko. 10
    10. 10. Geodibertsitatearen garrantzia • Kirol- eta aisia-jarduerak gertatzen direneko ingurunea da, esaterako eskalada edo espeleologia –EAEn oso praktikatuak– edo geoturismoa. • Euskal herritarren kultura- identitatearen azpian datza mitologiaren, herri- arkitekturaren, herri-kirolen, hainbat euskal abizenen jatorriaren edo artearen bitartez, besteak beste. 11
    11. 11. Geologia ondarea • Lurralde bateko balio handien duten elementu geologikoak. • Geologia balio handia duten lekuak identifikatu, balioetsi, kontserbatu eta dibulgatu behar dira: – geologia interesdun lekuak (GIL). 12
    12. 12. Geokontserbazioa • Geodibertsitatea natura ondarearen elementu garrantzitsua da eta modu eraginkorrean kudeatu behar da. • Horren ondorioz, geologia ondarearen elementuak identifikatzeko eta babesteko nazioarteko programa batzuk garatu dira, hala nola: – Natura Ondarearen Ituna, – GeoSites Proiektua edo Munduko Geoparkeen Sarea. 13
    13. 13. Geodibertsitatearen interpretazioa • EAEn hainbat zentro saiatzen dira natura ondarearen eta, zehatzago, geologia ondarearen esanahia ulertarazten populazioari. • Zentro hauetako batzuk ondoren agertzen dira zerrendatuta: • http://www.ingurumena.ejgv.euskadi.net/informazioa/geodibertsitatearen-i 14
    14. 14. Euskadiko geologia • EAEn dauden harrietan inguru honetako geologia eboluzioaren erregistroa gorde da duela 360 milioi urtetik, hau da, Paleozoikoaren amaieratik gaur arte. 15
    15. 15. • Denbora tarte honetan orogenia-, bulkanismo-, erosio- eta sedimentazio-prozesuak gertatu dira: – geologia dibertsitatea sortaraziz – paisaia sortuz: • mendiek eta haranek, itsaslabarrek eta hondartzek, lur azpian dauden arroken ezaugarriak islatzen dituzte. • Halaber, arroka horiek ikertuta jakin ahal dugu nolakoak izan ziren antzina klima, biologia dibertsitatea edo natura-hondamendiak. 16 Euskadiko geologia
    16. 16. Paisaia sortuz: mendiek eta haranek, itsaslabarrek eta hondartzek lur azpian dauden arroken ezaugarriak islatzen dituzte. 17 Kareharrizko lurzoruetan, artadiak
    17. 17. Buztin-lurzoruetan, hariztiak 18 … arroka horiek ikertuta jakin ahal dugu nolakoak izan ziren antzina klima, biologia dibertsitatea edo natura-hondamendiak.
    18. 18. 19 Zk. Izena Testuinguru geologikoa (Framework) Interes nagusia Unitate geologikoa Adina Udalerria Probintzia 88 Gallartako burdina- mineralizazioak Arro Eusko-Kantauriarreko Urgondarreko Zn-Pb eta Fe mineralizazioak MetalogenetikoaArro Eusko-Kantauriarra Goi Aptiarra Abanto Zierbena, Urtuella Bizkaia 89 Siete Puertas Zn-Pb meatzea Arro Eusko-Kantauriarreko Urgondarreko Zn-Pb eta Fe mineralizazioak MetalogenetikoaArro Eusko-Kantauriarra Aptiarra Turtzioz, Artzentales Bizkaia 90 La Troya Zn-Pb meatzea Arro Eusko-Kantauriarreko Urgondarreko Zn-Pb eta Fe mineralizazioak MetalogenetikoaArro Eusko-Kantauriarra Aptiarra Mutiloa Bizkaia 113 Peñacerrada II-ko anbarra Iberiar Penintsulako Goi Kretazeoko fosilak eta iknofosilak Paleontologikoa Miranda-Treviño-ko Arroa Goi Aptiarra-Erdiko Albiarra Urizaharra Araba 117 Zumaiako Kretazeoa/Tertziarioa muga Kretazeoa/Tertziarioa mugako ebaketa estratigrafikoak Estratigrafikoa Arro Eusko-Kantauriarreko sakonera handiko sedimentazioa Kretazeoa/Tertziarioa muga, 65 M.u. Zumaia Gipuzkoa • Euskadik geologia ondare garrantzitsua du eta horren froga dira gure lurraldean identifikatu diren nazioarte mailako garrantzia duten geologia interesdun guneak. • Nazioarteko Geosites proiektuak: – 3 Testuinguru geologiko eta – nazioarte mailako garrantzia duten 5 geologia interesdun gune. Euskal Autonomia Erkidegoko geodibertsitatea
    19. 19. Muga-estratotipoa • (GSSP, Global Boundary Stratotype Section and Point), azaleramendu baldintza onak izanda, nazioarteko eskala estratigrafikoko muga zehatz baten erreferentzia modura balio duen sekzio estratigrafikoa da eta nazioarte mailan adosten da. • Munduan gaur arte zehaztu diren 64 estratotipoetatik 3 gure kostaldean daude: –Daniar/Sjaellandarra, Zumaian –Sjaellandar/Thanetarra, Zumaian –Ypresiar/Lutetiarra, Getxon 20
    20. 20. 21 Zumaian, 2 Golden Spike (2010) • Golden Spike • http://youtu.be/JefMhPVKOKg • Flysch, Haitzen Hitza: http://www.flyschzumaia.com/www/eusk/teaser
    21. 21. 22 Golden Spike, Getxon (2012) • GORRONDATXE hondartza • http://youtu.be/OsRMnTza-3o
    22. 22. Mar Cantábrico Urdaibaiko Biosfera Erreseba. UNESCO
    23. 23.  2004.- VI Congreso Geólógico (SGE), Zaragoza, 12-15 julio.  2005.- Primer Inventario de Lugares de Interés Geológico Urdaibai.  2007.- Aprobación de la Ley 42/2007 de Patrimonio natural y Biodiversidad.  2010.- Revisión del Inventario de Lugares de Interés Geológico Urdaibai.  2010.- I Jornadas sobre Geodiversidad del País Vasco. 12-13 Mayo. Bases para la Estrategia de Geodiversidad de Urdaibai. Experiencia piloto para la CAPV.  2011.- Estrategia de Gestión de la Geodiversidad para la Reserva de la Biosfera de Urdaibai 2011- 2018. www.euskadi.net/geodibertsitatea 2014. Revisión, diagnóstico y medidas de gestión del inventario de LIGs. 2015. Estudio acerca de las relaciones entre los habitats, las especies y la geodiversidad.  2012-2018.- Implementación de la Estrategia de Gestión. La Reserva de la Biosfera de Urdaibai . Hitos principales .
    24. 24.  Objetivo 1: Realizar un inventario de los Lugares de Interés Geológico.  Objetivo 2: Planificar e implementar una política institucional y un modelo de gestión integral de la Geodiversidad.  Objetivo 3: Garantizar la conservación y la protección de la Geodiversidad.  Objetivo 4: Fomentar la educación y la formación para la conservación y el uso sostenible de la Geodiversidad.  Objetivo 5: Promocionar la utilización sostenible de la Geodiversidad y el fomento del geoturismo.  Objetivo 6: Evaluación y seguimiento del programa de actuaciones. La Reserva de la Biosfera de Urdaibai . Hitos principales .
    25. 25. La Reserva de la Biosfera de Urdaibai . Inventario LIGs. Mendia et al., 2010.
    26. 26. La Reserva de la Biosfera de Urdaibai . Geozonas. Mendia et al., 2010.
    27. 27. La Reserva de la Biosfera de Urdaibai . La Guía 2012 .
    28. 28. La Reserva de la Biosfera de Urdaibai . Los paneles 2011 .
    29. 29. Itinerarios La Reserva de la Biosfera de Urdaibai . Los itinerarios 2011 .
    30. 30. 31 Geoparkeen Europako eta Munduko sarea Helburua: • ondare eta inguruko balioak babestu eta sustatzea da; ondare geologikoa, batez ere. Geoparkeek laugarren dimentsioa ematen diote espazio fisiko, natural eta kulturalari: denbora geologikoaren eta Lurraren historiaren dimentsioa. Beraz, ekimen berritzailea osatzen dute lurralde antolaketarako eredu bezala, eta baliabide berri bati balioa emateko prozesuarekin lotutako guztiari dagokionez.
    31. 31. Euskal Kostaldeko Geoparkea
    32. 32. 33 Euskal Kostaldeko Geoparkea •Zer da geoparkea: ondare geologiko, paisajistiko eta kultural aberatsa du eta benetako aurkikuntza bidaia eskaintzen digu, denbora geologikoan eta gure historian barrena ibilaldi erakargarria eginez. •http://www.geoparkea.com/ •Mutriku, Deba eta Zumaiak osatzen duten Euskal Kostaldeko Geoparkea Europako Geoparkeen Sareko kide da. •Bideoa: http://youtu.be/f-1eOHGonwM
    33. 33. Euskal Autonomia Erkidegoko Geodibertsitatearen Estrategia 2020 • Bi helburu nagusi: – Euskal Herriko geodibertsitatea eta “EAEko Geologia Interesdun Lekuen Inbentarioa”n identifikaturiko geologia ondarea analizatzea eta baloratzea. – Kudeaketarako irizpideak eta ekintzen proposamenak egitea. • EAEko Geodibertsitatearen Estrategia 2020 (PDF, 958 KB) 34
    34. 34. 35 Euskadiko Geodibertsitateari buruzko II Jardunaldietako materiala Bideoak eta egindako aurkezpenen pdf-ak eskuragarri daude ondoko web gunean: • http://www.contenidos.servicios.jakinaplus.ejgvdns/iw- mount/euskadi/main/medio_ambiente/WORKAREA/wmeamg3/evento/2_jornadas_geodiversidad/eu_geo/hasiera.html

    ×