Evolución do latín.
As linguas romances
Álvaro P. Vilariño
v. 2.2 (febreiro 2015)
Imaxe Wikipedia
1º Bacharelato
Index
Nacemento do latín

Primeiros documentos do latín

Latín literario ou culto

Etapas do latín culto: introdución

Eta...
Nacemento do latín
Indoeuropeos en Italia (1.200-1.100 a.C.)

Intercambio lingüístico e cultural

Diversidade de pobos e l...
Primeiros documentos do latín
Non literarios, arcaísmo e rusticidade

Documentos oficiais

Cantos rituais

Textos de loanza...
Fíbula de Preneste
A Fíbula de Preneste, unha fibela de ouro de 10,7 cm de tamaño atopada en Palestrina (antiga
Preneste), ...
Lapis niger
O Lapis Níger (pedra negra), está situado na parte noroeste do Foro, datado nos séculos VI-V a.C. 

A lectura ...
Latín literario ou latín culto
Nacemento da literatura latina (s. III-II a.C.)

Perfeccionamento do idioma

Loanza das vic...
Etapas do latín culto: introdución
Evolución co paso do tempo

Latín literario: lingua uniforme, estable dende o III a.C. ...
Etapas do latín culto I
Período
arcaico
s. III-II
a.C.
Livio Andronico (Épica, “Odussia”)

Nevio, Ennio (Teatro e Épica)

...
Etapas do latín culto II
Latín medieval s.VIII - XIV
Latín literario: igrexa, corte, escola

Latín vulgar: evolución acele...
☜ ☞
☝ Axuda de escritorio
A chegada das novas tecnoloxías
O Scriptorium
O traballo dos copistas medievais
O descubrimento ...
Latín contemporáneo s.XXI
Novo latín

(Neolatín)
Continuación da tradición anterior como lingua franca na comunidade
cient...
Pachygnatha zappa
Regnum Animalia
Phylum Arthropoda
Classis Arachnida
Ordo Aranea
Familia Tetragnathidae
Genus Pachygnatha...
Equus ferus atlanticus Quercus Robur
imaxes wikipedia

(do latín vespa, "vespa" + luteus-a-
um “amarelo" + niger-gra-grum
...
Punica granatum
☞
Simnia jacintoi
Molusco gasterópodo duns 6,5 milímetros de lonxitude que foi achado sobre
colonias de corais brancos a uns...
Desde o 1 de xaneiro, quen descubran un nova
especie de vexetal -e quedan moitas por
coñecer- non terán que incluír unha b...
Nomenclatura planetaria: 

Sistema para identificar accidentes xeográficos
en planetas e satélites usando termos latinos
Ter...
Nomenclatura planetaria (II) 

Concurso de ideas para nomear ás lúas de Plutón.
O prazo ata o 25/02/2013
☜ ☞
☝
Plutohttp:/...
Nomenclatura anatómica internacional: 

Acordo internacional para uniformar un vocabulario científico no que cada parte teñ...
☜ ☞
☝
http://books.google.com/books?id=UnMBKPalTeoC&printsec=frontcover&hl=es#v=onepage&q&f=false
habeas corpus
sine die
dura lex, sed lex
in dubio pro reo
honoris causa
cum laude
numerus clausus
campus
sui generis
lapsu...
Radio en latín!
Novelas en latín!
Música en latín!
Na rede!
http://ephemeris.alcuinus.net/ http://www.elionline.com/sites/default/files/adulescens.pdf
Períodicos e revistas en latín!
Revistas de Pasatempos en latín!
http://pinterest.com/latinategua/lingua-latina-undique/http://pinterest.com/latinategua/lingua-latina-undique/
http://pinterest.com/latinategua/lingua-latina-undique/
http://pinterest.com/latinategua/lingua-latina-undique/
Latín eclesiástico
http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=aKBqRECoEwM
Benedictus PP. XVI
@Pontifex_ln

Tuu...
http://www.rtve.es/noticias/20130212/giovanna-chirri-periodista-dio-primicia-
renuncia-del-papa-saber-latin/607862.shtml
L...
Latín vulgar
Vulgus: “pobo”: Fala dos soldados, labregos, comerciantes, escravos

Tamén chamado: sermo plebeius, sermo cot...
Graffiti pompeianos
Imaxe: terraeantiqvae.blogia.com
Imaxe: http://www.proel.org
☜
☝
www.historiaclasica.com
☞
Graffiti romano
☜
☝
☞
Expansión do latín vulgar
Definición de romanización

Desprazamento das linguas vernáculas > triunfo do latín

Latín: lingu...
Fragmentación do latín vulgar
Unidade política e latín como lingua oficial

Separación xeográfica > variantes dialectais (ac...
As linguas romances
Introdución

Linguas romances

Castelá e variantes dialectais

Galego e portugués

Catalán

Francés

O...
Introdución
813: Concilio de Tours. Autorización de sermóns na rustica romana lingua. Van
aparecendo as novas linguas.

Li...
Base latina
Superestrato
Adstrato Préstamos
Substrato
terra, ver, lingua, ollo
Linguas prerrománicas:

esquerda, arroio
Ca...
Linguas romances
Portugués, galego, castelá, catalá, occitano, francés,
sardo, italiano, rumano e retorromano.
☜ ☞
☝
Latín...
Mapa das linguas romances
☜ ☞
☝
O castelán e variantes dialectais
Lingua romance máis estendida no mundo (300 millóns s. XXI)

Descubrimento do Novo Mundo...
Dialectos históricos
Astur-leonés:

Asturias, León, Zamora e Salamanca

Bable, asturianu

Terminacións masculinas en -u (p...
Galego e portugués
Linguas distintas pero de orixe
común: galego-portugués da
Idade Media.

Portugués: 

Portugal, antigas...
Catalán
Catalunya, Valencia, Baleares, Andorra e sur de Francia (Rosellón e Cerdaña), zona
fronteiriza de Aragón e Alguer ...
Francés
Dominio lingüístico:

Europa: Francia, sur de Bélxica e parte de Suíza.

América: Canadá (Quebec), Haití, Pequenas...
Occitano
Occitano ou Lingua de Oc (oposto a oil=oui) 

Un dos seus dialectos denomínase Provenzal (Provenza < antiga “prov...
Retorromano
Lingua romance menos estendida

Conxunto de dialectos falados nos Alpes centrais e orientais (Suíza, Tirol, It...
ItalianoDominio lingüístico

Italia

República de San Marino

Cantón suízo de Tesino

Cerdeña e Malta

Gran cantidade de d...
Tu vuò fa l' americano!

mmericano! mmericano

siente a me, chi t' ho fa fa?

tu vuoi vivere alla moda

ma se bevi whisky ...
Sardo
Dominio lingüístico

Illa de Cerdeña (antiga Sardinia)

Non chegou a ter lingua literaria

Moitos dialectos

Na loca...
Rumano
Dominio lingüístico

Actual Rumanía (antiga provincia romana da Dacia)

Zonas da antiga Iugoslavia, Bulgaria, Alban...
Evolucion latin 2.3 - Novembro 2015
Próxima SlideShare
Cargando en…5
×

Evolucion latin 2.3 - Novembro 2015

1.749 visualizaciones

Publicado el

Orixe, evolución e etapas do latín. As linguas romances.

Publicado en: Educación
0 comentarios
0 recomendaciones
Estadísticas
Notas
  • Sé el primero en comentar

  • Sé el primero en recomendar esto

Sin descargas
Visualizaciones
Visualizaciones totales
1.749
En SlideShare
0
De insertados
0
Número de insertados
109
Acciones
Compartido
0
Descargas
18
Comentarios
0
Recomendaciones
0
Insertados 0
No insertados

No hay notas en la diapositiva.

Evolucion latin 2.3 - Novembro 2015

  1. 1. Evolución do latín. As linguas romances Álvaro P. Vilariño v. 2.2 (febreiro 2015) Imaxe Wikipedia 1º Bacharelato
  2. 2. Index Nacemento do latín Primeiros documentos do latín Latín literario ou culto Etapas do latín culto: introdución Etapas do latín culto I Etapas do latín culto II Etapas do latín culto III Latín vulgar Expansión do latín vulgar Fragmentación do latín As linguas romances ☝ ☞
  3. 3. Nacemento do latín Indoeuropeos en Italia (1.200-1.100 a.C.) Intercambio lingüístico e cultural Diversidade de pobos e linguas Hexemonía de Roma, pequena aldea do Lacio: Dominio militar (509 a.C., Roma domina o Lacio) Imposición da súa lingua e costumes aos demais pobos itálicos (272 a.C. toma de Tarento, Roma domina Italia) O latín: lingua de Roma ☜ ☞ ☝
  4. 4. Primeiros documentos do latín Non literarios, arcaísmo e rusticidade Documentos oficiais Cantos rituais Textos de loanza das familias nobres Exemplos: Fíbula de Preneste (mediados s. VII a.C.) Lapis niger (s. VI-V a.C.) ☜ ☞ ☝
  5. 5. Fíbula de Preneste A Fíbula de Preneste, unha fibela de ouro de 10,7 cm de tamaño atopada en Palestrina (antiga Preneste), é considerada hoxe o testemuño máis antigo da lingua latina (aínda que a súa autenticidade estivo cuestionada moitos anos) Na parte exterior presenta unha inscrición que di: Manios med fhefhaked Numasioi, en latín clásico Manius me fecit Numerio, es decir, “Manio fíxome para Numerio”. ☜ Imaxe: Wikipedia ☝ ☞
  6. 6. Lapis niger O Lapis Níger (pedra negra), está situado na parte noroeste do Foro, datado nos séculos VI-V a.C. A lectura do texto está suxeita a debate, xa que, aínda que as palabras son claras, están fragmentadas. Así pois é complicada a súa interpretación. A escritura é bustrofédica, isto é, unha liña lese de dereita a esquerda e a seguinte de esquerda a dereita, como se mostra na imaxe. Crese que se refire a unha Lex Sacra do santuario que avisaría dunha maldición para quen violasen o lugar sagrado. ☜ Imaxe: Imperioromano.com ☝ ☞
  7. 7. Latín literario ou latín culto Nacemento da literatura latina (s. III-II a.C.) Perfeccionamento do idioma Loanza das victorias de Roma Grecia, modelo a seguir: Canon literario Préstamos léxicos e sintácticos Xéneros literarios: Historiografía, Épica, Lírica, Teatro, Filosofía, Epistolografía, Oratoria ☜ ☞ ☝ Cicerón Imaxe de mharrsch en Flickr
  8. 8. Etapas do latín culto: introdución Evolución co paso do tempo Latín literario: lingua uniforme, estable dende o III a.C. (inicio latín literario) ata o V d.C. (caída do Imperio romano) A aparición das linguas romances (s. IX) e a súa utilización posterior como lingua literaria supuxo un progresivo abandono do latín O latín, como lingua escrita, seguiu moitos séculos sendo lingua de prestixio, de obras literarias e científicas O latín está vivo no século XXI ☜ ☞ ☝
  9. 9. Etapas do latín culto I Período arcaico s. III-II a.C. Livio Andronico (Épica, “Odussia”) Nevio, Ennio (Teatro e Épica) Plauto e Terencio (Teatro) Período clásico s. I a.C. - I d.C. Cicerón (Oratoria) César e Tito Livio (Historiografía) Virxilio (Épica, Didáctica) Horacio, Catulo, Ovidio (Lírica) Período post-clásico s. I-II d.C. Séneca (Filosofía, Teatro) Marcial, Xuvenal (Lírica: Epigrama) Tácito (Historiografía) Latín tardío s. III-VII d.C. Autores cristiáns: Tertuliano, S. Xerome, S. Agostiño ☜ ☞ ☝
  10. 10. Etapas do latín culto II Latín medieval s.VIII - XIV Latín literario: igrexa, corte, escola Latín vulgar: evolución acelerada Latín lingua franca: intelectuais, políticos da época de Carlomagno Os copistas medievais: a transmisión da cultura clásica Latín renacentista s.XV - XVI A volta cara a Antigüidade Clásica Petrarca, Erasmo, Luis Vives, Nebrija Uso simultáneo das linguas nacionais > enriquecemento a partir do latín (cultismos) Latín científico s.XVII - XVIII Descartes, Newton, Spinoza, Leibniz Linneo: sistema de clasificación das plantas (+ adiante tamén a zooloxía) ☜ ☞ ☝
  11. 11. ☜ ☞ ☝ Axuda de escritorio A chegada das novas tecnoloxías O Scriptorium O traballo dos copistas medievais O descubrimento dun palimsesto na web www.medievalists.net
  12. 12. Latín contemporáneo s.XXI Novo latín (Neolatín) Continuación da tradición anterior como lingua franca na comunidade científica: Medicina, Dereito, Filoloxía, Química, etc. Códigos Internacionais de nomenclatura científica en bioloxía Nomenclatura planetaria Nomenclatura anatómica internacional Latinismos ou aforismos latinos Táboa periódica Latín vivo (Latín falado) Un pasatempo ou unha nova lingua franca? Vicipaedia Facebook lingua latina Google en latín Nuntii Latini (yLe Radio1) Noticias en latín (Ivoox, Radio Torcal) Libros en latín (Harry Potter) Graduatio latina Latín eclesiástico Lingua oficial da igrexa católica (publicacións en latín, misa en latín, etc.) Lexicon recentis latinitatis ☜ ☞ ☝ Latín contemporáneo na wikipedia inglesa Etapas do latín culto III
  13. 13. Pachygnatha zappa Regnum Animalia Phylum Arthropoda Classis Arachnida Ordo Aranea Familia Tetragnathidae Genus Pachygnatha Species Pachygnatha zappa "Etymology. Zappa is a noun in apposition. This species epithet is given in honor of the twentieth century composer Frank Zappa (1941-1993), well known for both his serious and commercial music. The dark grey mark on the ventral side of the abdomen of the female of this species strikingly resembles the artist's legendary moustache (Fig. 69)" ☜ ☞ ☝ http://homepage.ntlworld.com/andymurkin/Resources/MusicRes/ZapRes/spider.html Sistema de Clasificación en Bioloxía
  14. 14. Equus ferus atlanticus Quercus Robur imaxes wikipedia (do latín vespa, "vespa" + luteus-a- um “amarelo" + niger-gra-grum “negro” + thorax “coiraza”). Vespa velutina nigrithorax Cuadrúpedo de pelo espeso pendente de ser recoñecido como subespecie equina desde hai uns meses, trala proposta de Felipe Bárcena, o maior estudioso deste poni que habita os montes de Galicia e tamén algunhas zonas de Portugal. (Fonte: El País 10/10/2012) (do latín equus, i, "cabalo" +ferus-a-um “fero, salvaxe” + atlanticus-a-um “atlántico"). Carballo: imaxes wikipedia (do latín quercus,"carballo" + robur "forte, de madeira resistente").
  15. 15. Punica granatum ☞
  16. 16. Simnia jacintoi Molusco gasterópodo duns 6,5 milímetros de lonxitude que foi achado sobre colonias de corais brancos a uns 25 metros de profundidade. En honra á primeira persoa que observou a especie, o presidente do GEMM, Jacinto Pérez, foi bautizado como Simnia jacintoi. Fonte e imaxe: A voz de Galicia, 19 de febreiro de 2015 Regnum Animalia Phylum Mollusca Classis Gastropoda Ordo Littorinimorpha Familia Ovulidae Genus Simnia Species Simnia jacintoi Sistema de Clasificación en Bioloxía ☞ ☜ ☝
  17. 17. Desde o 1 de xaneiro, quen descubran un nova especie de vexetal -e quedan moitas por coñecer- non terán que incluír unha breve descrición en latín do seu achado para que sexa aceptado internacionalmente. Poderán facelo en inglés. Así o acordou no seu último congreso o Código Internacional para a Nomenclatura Botánica. Así termina cun dos últimos reductos da lingua na vida profesional. Os nomes das plantas, iso si, seguirán sendo en latín (ou en algo parecido, xa que vale calquera nome ao que se lle engada unha terminación latina). ☜ ☝ ☞
  18. 18. Nomenclatura planetaria: Sistema para identificar accidentes xeográficos en planetas e satélites usando termos latinos Termos descriptores Catena, catenae Cadea de crateres Dorsum, dorsa Cadea de outeiros Flexus, flexus Crestas curvilíneas Fossa, fossae Depresión do terreo Lacus Lago ou chaira Mare, maria Mar ou chaira circular Vallis, valles Vales Mare Erythraeum (rexión de Marte) Mars ☜ ☞ ☝
  19. 19. Nomenclatura planetaria (II) Concurso de ideas para nomear ás lúas de Plutón. O prazo ata o 25/02/2013 ☜ ☞ ☝ Plutohttp://www.plutorocks.com/ Acheron | Alecto | Cerberus | Erebus | Elysium | Eurydice | Hecate | Hercules | Hypnos | Lethe | Melinoe | Obol |Orpheus | Orthrus | Persephone | Sisyphus | Styx | Tantalus | Tartarus | Thanatos | Vulcan
  20. 20. Nomenclatura anatómica internacional: Acordo internacional para uniformar un vocabulario científico no que cada parte teña un so nome, o máis simple e descritivo posible. Por suposto, en latín. http://wiki.medpedia.com/Anatomical_Nomenclature ☜ ☞ ☝ Regio Frontalis (rexión frontal) Fossa iugularis (fosa iugular)
  21. 21. ☜ ☞ ☝ http://books.google.com/books?id=UnMBKPalTeoC&printsec=frontcover&hl=es#v=onepage&q&f=false
  22. 22. habeas corpus sine die dura lex, sed lex in dubio pro reo honoris causa cum laude numerus clausus campus sui generis lapsus curriculum vitae ipso facto No dereito Na universidade Na vida cotiáLatinismos ☜ ☞ ☝
  23. 23. Radio en latín! Novelas en latín! Música en latín!
  24. 24. Na rede!
  25. 25. http://ephemeris.alcuinus.net/ http://www.elionline.com/sites/default/files/adulescens.pdf Períodicos e revistas en latín!
  26. 26. Revistas de Pasatempos en latín!
  27. 27. http://pinterest.com/latinategua/lingua-latina-undique/http://pinterest.com/latinategua/lingua-latina-undique/
  28. 28. http://pinterest.com/latinategua/lingua-latina-undique/
  29. 29. http://pinterest.com/latinategua/lingua-latina-undique/
  30. 30. Latín eclesiástico http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=aKBqRECoEwM Benedictus PP. XVI @Pontifex_ln Tuus adventus in paginam publicam Summi Pontificis Benedicti XVI breviloquentis optatissimus est. Ex Civitate Vaticana · news.va ☜ ☞
  31. 31. http://www.rtve.es/noticias/20130212/giovanna-chirri-periodista-dio-primicia- renuncia-del-papa-saber-latin/607862.shtml Latín eclesiástico (II) ☜ ☞
  32. 32. Latín vulgar Vulgus: “pobo”: Fala dos soldados, labregos, comerciantes, escravos Tamén chamado: sermo plebeius, sermo cotidianus, sermo rusticus Distanciamento progresivo entre o latín culto e o vulgar Latín vulgar: lingua non fixada pola gramática Evolución libre e rápida Abundancia de neoloxismos Poucos testemuños escritos (a diferencia do latín culto) Graffitis de Pompeia Pegadas no latín literario (novela “O Satiricón”, de Petronio) Comparación das linguas romances (lingüística comparada) ☜ ☞ ☝
  33. 33. Graffiti pompeianos Imaxe: terraeantiqvae.blogia.com Imaxe: http://www.proel.org ☜ ☝ www.historiaclasica.com ☞
  34. 34. Graffiti romano ☜ ☝ ☞
  35. 35. Expansión do latín vulgar Definición de romanización Desprazamento das linguas vernáculas > triunfo do latín Latín: lingua dunha cultura moi superior Lingua de prestixio Facilidade nas relacións comerciais, culturais e sociais Fases da adopción do latín: 1ª fase: cidades (centros administración, milicia e comercio) 2ª fase: esténdese a zonas rurais, bilingüismo 3ª fase: latín en tódolos ámbitos ☜ ☞ ☝
  36. 36. Fragmentación do latín vulgar Unidade política e latín como lingua oficial Separación xeográfica > variantes dialectais (acento, léxico, etc) A caída do Imperio romano: s. III-V (invasións bárbaras) Ruptura de comunicacións entre provincias Crise na escola > libre evolución da lingua (sen normas nin correcións) Fragmentación en dialectos do latín Influenza das linguas das tribus xermánicas invasoras Disgregación política > fragmentación lingüística ☜ ☞ ☝
  37. 37. As linguas romances Introdución Linguas romances Castelá e variantes dialectais Galego e portugués Catalán Francés Occitano ☜ ☞ ☝ Retorromano Italiano Sardo Rumano
  38. 38. Introdución 813: Concilio de Tours. Autorización de sermóns na rustica romana lingua. Van aparecendo as novas linguas. Lingua latina: herdanza máis importante de Roma. Linguas procedentes do latín: romances ou neolatinas Resultado da fragmentación do latín en dialectos. Co paso do tempo os dialectos convértense en linguas. Rasgos distintivos de cada unha destas linguas resultado de: Influenza de linguas anteriores á romanización (substrato) Presión dos pobos invasores (superestrato) Contacto con linguas veciñas (adstrato) Termos tomados doutras linguas (préstamos) ☜ ☞ ☝
  39. 39. Base latina Superestrato Adstrato Préstamos Substrato terra, ver, lingua, ollo Linguas prerrománicas: esquerda, arroio Catalán: capicúa, forasteiro Portugués: caramelo, buzo Castelán: zapatilla, tortilla, etc Galego ao castelán: macho, chubasco Xermánico: guerra, dardo, Álvaro Árabe: azafrán, xabarín, almofada Americanismos: caimán, tomate Anglicismos: cheque, vagón Galicismos: xardín, manxar Helenismos microscopio, biosfera Italianismos: brúxula, fachada ☜ ☞ ☝
  40. 40. Linguas romances Portugués, galego, castelá, catalá, occitano, francés, sardo, italiano, rumano e retorromano. ☜ ☞ ☝ Latín Vulgar Galego- portugués Castelán Catalán Provenzal Francés Sardo Italiano Rumano *septe sete siete set set sept sette sette sapte *vacca vaca vaca vaca vaca vache bakka vacca vaca *forte forte fuerte fort fort fort forte forte foarte *herba herva hierba herba erba herbe erva erba iarba *porcu porco puerco porc porc porc porcu porco porc
  41. 41. Mapa das linguas romances ☜ ☞ ☝
  42. 42. O castelán e variantes dialectais Lingua romance máis estendida no mundo (300 millóns s. XXI) Descubrimento do Novo Mundo: México, América Central e do sur (excepto Brasil e Guaiana), USA (Arizona, Novo México, Colorado, Nova Iorque...) Variantes dialectais: extremeño andaluz murciano canario español de América xudeoespañol (sefardíes) ☜ ☞ ☝ Foto: páxina 72 do Códice Emilianense 60 de San Millán de la Cogolla
  43. 43. Dialectos históricos Astur-leonés: Asturias, León, Zamora e Salamanca Bable, asturianu Terminacións masculinas en -u (perru, añu, otru) Plurais en -es (vaques, cases) n- incial como ñ- (ñariz, ñabu) Navarro-aragonés Puntos illados dos pirineos Fabla (dialecto artificial): sen esdrúxula en pajaro, arboles, diminutivo en -ico. ☜ ☞ ☝ Mapas: wikimedia
  44. 44. Galego e portugués Linguas distintas pero de orixe común: galego-portugués da Idade Media. Portugués: Portugal, antigas colonias, Azores, Madeira e Brasil. Galego: Galicia, Bierzo, zonas limítrofes. Cooficialidade na Constitución de 1978. Galego normativo <> outras correntes (lusista) ☜ ☞ ☝ Ilustración: cantigas de Santa María de Alfonso X o sabio
  45. 45. Catalán Catalunya, Valencia, Baleares, Andorra e sur de Francia (Rosellón e Cerdaña), zona fronteiriza de Aragón e Alguer (Cerdeña). Cooficialidade na República ☜ ☞ ☝ http://www.proel.org/
  46. 46. Francés Dominio lingüístico: Europa: Francia, sur de Bélxica e parte de Suíza. América: Canadá (Quebec), Haití, Pequenas Antillas, Guaiana África: Marrocos, Alxeria, Túnez, Mozambique, Illas Reunión e Mauricio, etc. En moitos destes países é a lingua do comercio, do turismo e dos medios de comunicación, e o ensino superior impártese en francés. Oceanía: polinesia francesa Francia: lingua oficial o latín e francés lingua oficial en Inglaterra ata o século XV. ☜ ☞ ☝ Mapa: wikimedia
  47. 47. Occitano Occitano ou Lingua de Oc (oposto a oil=oui) Un dos seus dialectos denomínase Provenzal (Provenza < antiga “provincia” de Roma) ☜ ☞ ☝ Mapa: http://www.proel.org Mapa: wikimedia
  48. 48. Retorromano Lingua romance menos estendida Conxunto de dialectos falados nos Alpes centrais e orientais (Suíza, Tirol, Italia) 4ª lingua oficial de Suíza Retorromano < Retia (antiga provincia do Imperio romano) Tamén chamado “romanche” ou “ladino” ☜ ☞ ☝
  49. 49. ItalianoDominio lingüístico Italia República de San Marino Cantón suízo de Tesino Cerdeña e Malta Gran cantidade de dialectos Son resultado dos moi distintos sustratos lingüísticos + aportación de pobos invasores Lombardo, emiliano, veneciano, calabrés, napolitano, siciliano... Uso en familia Italiano actual formado dende o dialecto toscano medieval Lingua literaria no s. XIII (Dante, Petrarca, Bocaccio)☜ ☞ ☝
  50. 50. Tu vuò fa l' americano! mmericano! mmericano siente a me, chi t' ho fa fa? tu vuoi vivere alla moda ma se bevi whisky and soda po' te sente 'e disturbà. Tu abballe 'o roccorol tu giochi al basebal ' ma 'e solde pe' Camel chi te li dà? ... La borsetta di mammà! Tu vuò fa l' americano mmericano! mmericano! ma si nato in Italy! siente a mme non ce sta' niente a ffa o kay, napolitan! Tu vuò fa l' american! Tu vuò fa l' american! Comme te po' capì chi te vò bene si tu le parle 'mmiezzo americano? Quando se fa l 'ammore sotto 'a luna come te vene 'capa e di: "I love you!?" Tu vuò fa l' americano mmericano! mmericano siente a me, chi t'ho fa fa? tu vuoi vivere alla moda... You're acting all american, american, american, listen here: who's asking you to? You want to be all trendy, but if you drink "whisky and soda" you always end up sick! You're dancing rock and roll, and playing baseball, but where'd you get the money for the Camel cigarettes? Mummy's handbag! You're acting all american, american, american, but you're born in Italy, listen here: there's nothing you can do, ok napoletano?! You're acting all american, american, american, How can your loved one understand if you're speaking half american? When you're out loving uder the moon, where do you get a phrase like "I love you"? You're acting all american, american, american, listen here: who's asking you to? You want to be all trendy ... Renato Carosone (Dialecto napolitano) ☜ ☞ ☝ http://www.youtube.com/watch?v=BqlJwMFtMCs
  51. 51. Sardo Dominio lingüístico Illa de Cerdeña (antiga Sardinia) Non chegou a ter lingua literaria Moitos dialectos Na localidade de Alguer fálase o catalán (posesión da coroa de Aragón durante séculos) ☜ ☞ ☝
  52. 52. Rumano Dominio lingüístico Actual Rumanía (antiga provincia romana da Dacia) Zonas da antiga Iugoslavia, Bulgaria, Albania, Istria e Grecia Zona inmersa no dominio lingüístico eslavo Semellanzas co italiano Plurais masculinos en -i (lupi: “lobos”; porci: “porcos”) ☜ ☝

×