A linguaxeA linguaxe literaria                    literaria
Que é a Literatura?• Calquera forma de comunicación escrita.• Unha forma determinada de mensaxe  verbal.• A comunicación é...
Que é a Literatura?• Na obra literaria, a lingua sofre distintas  alteracións que teñen como finalidade a  LITERATURIZACIÓ...
Que é a Literatura?• A historia da Literatura é unha constante  exploración das posibilidades  significativas da lingua e ...
Sobre a Literatura• Félix de Azúa :“Sobre a poesía, canto menosse diga, mellor.A poesía é a verdade da arte,non nace da co...
Sobre a Literatura• José Ángel Valente :“A poesía non é comunicación, é  incomunicación, para andar no oculto,  para nos m...
Características da lingua literaria1. Predominio da función poética: o acto de  comunicación céntrase na mensaxe, na  súa ...
Características da lingua nonliteraria1. Predominio da función representativa.2. Uso da lingua denotativa.3. Emprego dunha...
Funcións da literatura•   USO ESTÉTICO DA LINGUAXE•   Fonte de coñecementos•   Transmisión de tradicións e valores•   Func...
Os xéneros literarios
1. O poema e a poesía• Poema : é a obra poética en verso.• Poesía : é un tipo de texto e mais un xénero literario, habitua...
1.2. Tipos de poema•   Cantiga: destinada ao canto•   Égloga: diálogo entre pastores•   Elexía: laio por unha morte•   Epi...
2. Narrativa   Obras en prosa nas que un narrador contaunha historia dun xeito determinado(discurso), protagonizada por un...
2.1. Xéneros narrativos• Epopea: longa narración en verso de  feitos grandiosos de pobos antigos• Cantar de xesta: poema m...
2.1. Xéneros narrativos• Apólogo: relato breve con finalidade  moral. Na Idade Media chamábase  «exemplo»• Fábula: os prot...
3. Teatro  Feito para ser representado por uns actores nunescenario, ante un público e cun diálogo.XÉNEROS:•Traxedia: con ...
Recursos da linguaxe literaria• A lingua literaria caracterízase por presentar a mensaxe dun xeito atractivo a través da u...
Figuras literarias :   Utilización de palabras no seu sentidohabitual, pero con algunha particularidadefonética, gramatica...
Figuras de carácter fonolóxico• Aliteración : repetición de fonemas ou    sílabas en palabras próximas: - Lagoas laiando n...
Figuras de carácter sintáctico• Anáfora : repetición dunha ou máis      palabras ao comezo de varios enunciados      ou de...
Figuras de carácter sintáctico• Polisíndeto : Repetición de conxuncións  para unir varios elementos- E pinchaba, e brincab...
Figuras de carácter sintáctico• Paralelismo : Repetición de construcións  similares- Ti destérrasme por un; /    Eu destér...
Figuras semánticas• Hipérbole : esaxeración desmesurada e      inverosímil:  –     Estou tan canso que non podo dar un pas...
Figuras semánticas• Personificación : atribución de      características humanas a seres      inanimados:  –     Hoxe cása...
Figuras semánticas• Ironía : consiste en dicir o contrario do  que se quere dar a entender.- Que boa sorte teño!• Interrog...
Figuras semánticas• Símil : comparación entre dous termos      expresos, que se fai explícita coa palabra      “como”:  – ...
Recursos literarios do verso1. O verso:  1.   Medida: palabra final e licenzas poéticas.  2.   Rima: consonante, asonante ...
1. O verso• Unidade rítmica en que pode dividirse un    poema, xeralmente superior á palabra e inferior    á estrofa.•   C...
1.1. Medida do verso• Palabra final:    –     Aguda: + 1 sílaba: unha casa de marfil (7+1=8)    –     Esdrúxula: - 1 sílab...
1.2. Rima• Repetición dunha secuencia de fonemas ao      final de dous ou máis versos a partir da      última vogal acentu...
1.3. Ritmo• Movemento marcado pola sucesión regular      de elementos fortes e débiles, que se logra      mediante a repet...
2. A estrofa• Estrofa : é un grupo de versos unidos   por unha serie de criterios fixos de   extensión, rima e ritmo. As e...
2.1. Tipos de estrofas•   Pareado: dous versos de rima consonante AA•   Terceto: tres versos de rima consonante A-A•   Cua...
2.1. Tipos de estrofas• Quintilla: combinación libre de cinco  versos octosílabos con dous xogos de  rimas consonantes aab...
2.1. Tipos de estrofas• Romance: número indeterminado de  versos octosílabos de rima asonante• Silva: número indeterminado...
A linguaxe literaria 3º eso
A linguaxe literaria 3º eso
Próxima SlideShare
Cargando en…5
×

A linguaxe literaria 3º eso

1.067 visualizaciones

Publicado el

0 comentarios
1 recomendación
Estadísticas
Notas
  • Sé el primero en comentar

Sin descargas
Visualizaciones
Visualizaciones totales
1.067
En SlideShare
0
De insertados
0
Número de insertados
266
Acciones
Compartido
0
Descargas
11
Comentarios
0
Recomendaciones
1
Insertados 0
No insertados

No hay notas en la diapositiva.

A linguaxe literaria 3º eso

  1. 1. A linguaxeA linguaxe literaria literaria
  2. 2. Que é a Literatura?• Calquera forma de comunicación escrita.• Unha forma determinada de mensaxe verbal.• A comunicación é transmisión de información. O xeito máis importante de comunicación é a linguaxe. Por tanto, a comunicación é a función esencial da lingua, pero• Cando a mensaxe é literaria, a esa función sumáselle unha función estética .
  3. 3. Que é a Literatura?• Na obra literaria, a lingua sofre distintas alteracións que teñen como finalidade a LITERATURIZACIÓN do código lingüístico. O emisor chama a atención sobre a lingua.• A linguaxe literaria caracterízase por representar un mundo imaxinario e pola súa plurisignificación• O signo lingüístico é portador de múltiples dimensións semánticas, lonxe do significado unívoco das linguaxes científica, xurídica…
  4. 4. Que é a Literatura?• A historia da Literatura é unha constante exploración das posibilidades significativas da lingua e unha permanente creación de novos recursos expresivos.• A Literatura pode servir como vehículo de evasión e ao mesmo tempo de crítica social.
  5. 5. Sobre a Literatura• Félix de Azúa :“Sobre a poesía, canto menosse diga, mellor.A poesía é a verdade da arte,non nace da conciencia do poeta,senón da súa coraxe.A conciencia do home só falado paso do tempo”.
  6. 6. Sobre a Literatura• José Ángel Valente :“A poesía non é comunicación, é incomunicación, para andar no oculto, para nos meter nun cuarto pechado sen chave, sen que ninguén apareza e nos saque e nos suplicie a xorda ladaíña cotiá, a ladaíña aciaga da morte”.“Como fuxir da morte? A través da poesía”
  7. 7. Características da lingua literaria1. Predominio da función poética: o acto de comunicación céntrase na mensaxe, na súa disposición, na forma como se transmite. A linguaxe ten un propósito estético.2. Uso da linguaxe connotativa: as palabras cárganse de significacións subxectivas.3. Emprego de recursos literarios.
  8. 8. Características da lingua nonliteraria1. Predominio da función representativa.2. Uso da lingua denotativa.3. Emprego dunha lingua informativa.
  9. 9. Funcións da literatura• USO ESTÉTICO DA LINGUAXE• Fonte de coñecementos• Transmisión de tradicións e valores• Función pedagóxica• Compromiso ideolóxico e político• Crítica social• Función de evasión• Función lúdica
  10. 10. Os xéneros literarios
  11. 11. 1. O poema e a poesía• Poema : é a obra poética en verso.• Poesía : é un tipo de texto e mais un xénero literario, habitualmente referido á poesía lírica.
  12. 12. 1.2. Tipos de poema• Cantiga: destinada ao canto• Égloga: diálogo entre pastores• Elexía: laio por unha morte• Epigrama: carácter festivo ou satírico• Himno: composición patriótica• Oda: gabar a alguén
  13. 13. 2. Narrativa Obras en prosa nas que un narrador contaunha historia dun xeito determinado(discurso), protagonizada por uns personaxesnun espazo e nun tempo concretos.
  14. 14. 2.1. Xéneros narrativos• Epopea: longa narración en verso de feitos grandiosos de pobos antigos• Cantar de xesta: poema medieval en verso de longa extensión que conta as fazañas dun heroe• Novela: narración extensa e complexa• Conto: relato breve moi concentrado
  15. 15. 2.1. Xéneros narrativos• Apólogo: relato breve con finalidade moral. Na Idade Media chamábase «exemplo»• Fábula: os protagonistas son animais, tamén con finalidade moral.
  16. 16. 3. Teatro Feito para ser representado por uns actores nunescenario, ante un público e cun diálogo.XÉNEROS:•Traxedia: con remate catastrófico•Comedia: procura o riso do espectador•Drama: mestúraseo cómico co serio
  17. 17. Recursos da linguaxe literaria• A lingua literaria caracterízase por presentar a mensaxe dun xeito atractivo a través da utilización de recursos literarios.• Estes recursos empréganse tanto na prosa como no verso, aínda que algúns deles aparecen só na poesía (ex. a métrica).
  18. 18. Figuras literarias : Utilización de palabras no seu sentidohabitual, pero con algunha particularidadefonética, gramatical ou semántica que asafasta do seu uso na lingua cotiá.
  19. 19. Figuras de carácter fonolóxico• Aliteración : repetición de fonemas ou sílabas en palabras próximas: - Lagoas laiando na lama das leiras (Informe da gavilla, Vítor Vaqueiro).• Onomatopea : Repetición de fonemas que reproducen sons naturais- Fiu, Fiu (asubío)
  20. 20. Figuras de carácter sintáctico• Anáfora : repetición dunha ou máis palabras ao comezo de varios enunciados ou dentro dun enunciado: – Era Galicia un puro val… Era Galicia a chaira máis espida… Era Galicia a patria do traballo… (Xosé Luís Méndez Ferrín) – Que non se debe ter por trobador / trobador que troba por trobar. (Uxío Novoneyra) – ‘Amén, miña vella, amén’ .
  21. 21. Figuras de carácter sintáctico• Polisíndeto : Repetición de conxuncións para unir varios elementos- E pinchaba, e brincaba, e corría, e bailaba.• Asíndeto : Supresión de conxuncións.- Comprei pan, cebolas, allos, tomates.
  22. 22. Figuras de carácter sintáctico• Paralelismo : Repetición de construcións similares- Ti destérrasme por un; / Eu destérrome por catro• Hipérbato : Alteración da orde normal da oración- Volverán as escuras andoriñas no teu balcón os seus niños a colgar
  23. 23. Figuras semánticas• Hipérbole : esaxeración desmesurada e inverosímil: – Estou tan canso que non podo dar un paso máis• Antítese : contraposición entre dúas palabras: – Invoca a luz desde esta dura tebra.
  24. 24. Figuras semánticas• Personificación : atribución de características humanas a seres inanimados: – Hoxe cásanse os paxaros (Luís Amado Carballo)• Metonimia : substitución dun elemento por outro co que garda unha relación de contigüidade: – Non traias viños tristes de Hungría. Quero Burdeos. Quero Marsala ardente. (Otero Pedrayo)
  25. 25. Figuras semánticas• Ironía : consiste en dicir o contrario do que se quere dar a entender.- Que boa sorte teño!• Interrogación retórica : Pregunta da que non se agarda resposta.
  26. 26. Figuras semánticas• Símil : comparación entre dous termos expresos, que se fai explícita coa palabra “como”: – Unha canción tan lonxana… / como a sombra do aire sobre a herba. (Luís Pimentel)• Metáfora : substitución dun elemento por outro, habitualmente co uso do verbo ser ou da aposición: – Dime onde vas, miña cerva querida. (Álvaro Cunqueiro)
  27. 27. Recursos literarios do verso1. O verso: 1. Medida: palabra final e licenzas poéticas. 2. Rima: consonante, asonante e sen rima. 3. Ritmo: acento, pausas e encabalgamento.1. A estrofa e o poema:número de versose esquema métrico.
  28. 28. 1. O verso• Unidade rítmica en que pode dividirse un poema, xeralmente superior á palabra e inferior á estrofa.• Conxunto de palabras suxeitas a medida, rima e ritmo, en contraposición á prosa, que non está sometida habitualmente a estes procedementos.• Provén do latín versus, que significa “suco ou liña", por oposición a prorsus, que significa “dereitamente, todo seguido”, de onde vén prosa).• A disciplina que estuda as clases de versos e estrofas denomínase métrica.
  29. 29. 1.1. Medida do verso• Palabra final: – Aguda: + 1 sílaba: unha casa de marfil (7+1=8) – Esdrúxula: - 1 sílaba: estas claras efemérides (9-1=8)• Licenzas poéticas: – Sinalefa: para a virtude o humilde (10 > 8) – Sinérese: recollendo realidades (9 > 8) – Diérese: fragor e süavidade (7 > 8)• Segundo o número de sílabas os versos poden ser de arte menor (ata 8) ou maior (desde 9).
  30. 30. 1.2. Rima• Repetición dunha secuencia de fonemas ao final de dous ou máis versos a partir da última vogal acentuada, incluída esta. – Asonante: cando se repiten só as vogais; é característica da poesía tradicional ou de inspiración popular: terra-ela (“Airiños, airiños aires” de Rosalía de Castro). – Consonante: cando se repiten vogais e consoantes; é característica da poesía culta, de raíz trobadoresca, eclesiástica ou italianizante: verdecente-transparente (Himno galego - “Os pinos” de Eduardo Pondal).
  31. 31. 1.3. Ritmo• Movemento marcado pola sucesión regular de elementos fortes e débiles, que se logra mediante a repetición de acentos e pausas e mais polos encabalgamentos: – Acento: último acento presente no verso, corresponde sempre á penúltima sílaba. – Pausas: silencios que delimitan elementos do verso tales como os hemistiquios. – Encabalgamento: desaxuste entre a pausa versal e a pausa sintáctica.
  32. 32. 2. A estrofa• Estrofa : é un grupo de versos unidos por unha serie de criterios fixos de extensión, rima e ritmo. As estrofas clasifícanse polo número de versos que conteñen (habitualmente de 2 a 14).
  33. 33. 2.1. Tipos de estrofas• Pareado: dous versos de rima consonante AA• Terceto: tres versos de rima consonante A-A• Cuarteto: catro versos hendecasílabos de rima consonante ABBA• Serventesio: catro versos hendecasílabos de rima consonante ABAB• Redondilla: catro versos octosílabos de rima consoante abba• Cuarteta: catro versos octosílabos de rima consoante abab
  34. 34. 2.1. Tipos de estrofas• Quintilla: combinación libre de cinco versos octosílabos con dous xogos de rimas consonantes aabab, aabba, abaab• Quinteto: igual que a quintilla pero con versos de arte maior.• Oitava real: oito versos de arte maior e rima consoante ABABABCCA• Décima: dez versos de arte menor.
  35. 35. 2.1. Tipos de estrofas• Romance: número indeterminado de versos octosílabos de rima asonante• Silva: número indeterminado de versos heptasílabos e hendecasílabos de rima consonante• Soneto: Catro estrofas, as dúas primeiras de catro versos –cuartetos- e as outras dúas tercetos. Case sempre con hendecasílabos.

×