SlideShare una empresa de Scribd logo
Zuzendaria:
MartxeloOtamendi
Zuzendariordea:
IñakiPetxarroman
Edizioarduraduna:
AndoniAlvarez
Argitaratzailea:
EuskalEditoreaSM
Publizitatea:Bidera
publizitatea
Legegordailua:
SS-0662/03
Batzordeparekidea:
0712I84059
Egoitzanagusia:
MartinUgaldekulturparkea.
GudarienEtorbidea,z/g.
20140Andoain.
Telefonoa:
(0034)943-304030
Faxa:(0034)943-300943
Webgunea:
www.berria.info
Postaelektronikoa:
berria@berria.info
Publizitatea:
publi@bidera.eu
Harpidetzasaila:
(0034) 943-304345
Date:23/06/2012
Exemplaire:2.793
Editeur:EuskalEditoreas.l.
Directeurdepublication:
MartxeloOtamendi
Comissionparitaire:
0712I84059
DelegationLabourd:
Lisses3,64100-Baiona.
Tel.:(0033)559256220.
Fax:(0033)559254303.
E-mail:lapurdi@berria.info
ORDEZKARITZAK
Araba:BizentaMogel,6.
Postakodea:01008
Gasteiz.Telefonoa:
945-150452. Erredakzioko
faxa:945-148307.
Postaelektronikoa:
araba@berria.info.
Bizkaia:Uribitartekalea,18,
3.C.Postakodea:48001
Bilbo.Telefonoa:
94-4352600. Erredakzioko
faxa:94-4234975.
Postaelektronikoa:
bizkaia@berria.info.
Lapurdi:Lisses,3.Posta
kodea:64100Baiona.
Telefonoa:559-256220.
Faxa:559-254303.
Postaelektronikoa:
lapurdi@berria.info.
Nafarroa:IratxekoMonaste-
rioa,45,13.Postakodea:
31011Iruñea.Telefonoa:
948-366622.
Publizitatea:948-366623.
Postaelektronikoa:
nafarroa@berria.info.
berria
Biktimak: egia,
justizia eta barkamena
G
obernuKontseiluak
onartudu1960tik
1978rabitartean
EuskalAutonomia
ErkidegoanPolizia-
rengehiegikerienbiktimaizanzire-
nakaitortzekoetabarkatzekode-
kretua.
Funtzionario publikoen aldetik
giza eskubideen urraketa larriak
pairatu zituzten biktimak aitortzea
proposatzen du dekretuak, eta
horiek aitortzeaz arduratuko den
Ebaluazio Batzordea sortzea. Argi-
tuzek nazioarteko zuzenbidea ain-
tzat hartuta baloratzen ditu beti
horrelako neurriak. 2005eko aben-
duaren 16an, giza eskubideen urra-
keta pairatu duten biktimek helegi-
teak jartzeko eta ordaina jasotzeko
duten eskubideari buruzko oina-
rrizko printzipio eta jarraibide
batzuk onartu zituen Nazio Batuen
Batzorde Nagusiak. Printzipio
horien arabera, oinarrizko eta uka
ezineko eskubideak dira egia jaki-
tea, justizia egitea eta jasandako
kalteen araberako ordaina jaso-
tzea. Legearen aurrean denok ber-
dinak izatea da beste printzipio
unibertsal bat: nolako urraketa,
halako eskubidea.
Gobernuak aurkeztutako Dekre-
tuak badu beste bertute bat ere:
eskubideak urratu dizkieten hain-
bat eta hainbat pertsonaren aitor-
tza egitea, azkenean. Aitortza
horrek erabatekoa, egiazkoa eta
sinesgarria izan behar du, ordea,
eta benetako aitortza eta barkame-
na egiteko nahiari erantzun behar
dio. Zauriak ixteko izan behar du
aitortzak, eta ez ez-egite edo diskri-
minazioagatik laido bihurtzeko.
Argituzeniritziz,gabeziakditu
dekretuak,etaegundagoenbezala
idatzita,minimizatuegitenditu
hainbateskubide,edobiktimak
diskriminatu,etaonartezinadaho-
ri.
Adibidez,guztizegokiadadekre-
tuakkasuakebaluatzekobatzorde
batsortzea,bainakezkagarriada
batzordehorrekezedukitzeaho-
rrelakoedozeinbatzordekbehar
duenindependentzia,etaGizaEs-
kubideenZuzendaritzakoburua
izateahorrengidari.Nazioartean
onartutakoohituradabatzordeho-
riekbabespolitikozabalaedukitze-
azgaineranahikoindependentzia
ereedukitzea,eurenlanaeragin-
kortasunezetazilegitasunezbete-
tzeko,jokopolitikotikkanpo.Eba-
luazioBatzordehorrekgaihorre-
tanaditudirenpertsonakbehardi-
tubatezere,etaIstanbulekoProto-
koloabezalakotresnak,
tortura-kasuenikerketasinesga-
rriaizangobada.
«Barkamena»eta«kalte-ordai-
na»nahasteakerekezkatzengaitu,
etadekretuakalte-ordainezbaino
ezarduratzeakerebai,egiajakite-
koeskubideerabakigarriagara-
tzeaahaztuta,horrelakokasu
gehienetanezbaitahalakorik
egon,justiziaegitekoateaizan
arren.
Estatuakhainbathamarkada-
tanezkutatu etaukatudituen
ekintzakargitaraateratzekoinola-
koikerketa-mekanismoaktiborik
ezproposatzeakerekezka-iturri
dugu,eraberean.Izanere,trabaho-
riekdirelamedio,ezinezkoaizango
daegiajakitea,EuskoJaurlaritzak
ezbadudatuakbilatzeareneta
ekintzakargitzearenaldekojarre-
raaktiboahartzen.
Argituzekosoontzatjotzendu
lehenengoidazketetatikpixkana-
kaDekretuanaldaketakeginiza-
na;besteakbeste,garaiaridagokio-
nez1968tik1960raatzeratzea(dena
dela,gehiagoatzeratubeharkoli-
tzateke,gerrazibileraino),edo
«erakundeenahanztura»aipatzea
edoaitortzea,gizaeskubideen
urraketahorienburuizanbaita.
Dekretuakjasotakoindarkeriapo-
litikoarendefinizioaosomurriztai-
leaetakritikagarriada,ordea,lesio
iraunkorrakeskatzenbaititugu-
txienez,bestelakohainbateta
hainbateskubide-urraketabazter
utzita;torturakbatezere,aurreko
zirriborroetanaipatzenbaziren
ere.EtaArgituzenkezkakareago-
tzendituhorrek,halaber;izanere,
1978koKonstituzioarenondorengo
aldiajorratzerakoan, litekeenada
bigarrendekretuakbeharbezala
ezaitortzeaaldihorretakotortu-
rak,erregimentotalitariobatenpe-
anemanezizanagatik.Ezindira
desberdintasunakezarriurraketa
horiek—torturak,kasuhonetan—
egindituenerregimenpolitikoa-
renarabera;Estatuakgizaeskubi-
deeninguruannazioartekozuzen-
bidearenesparruanonartutakobe-
tebeharrakbakarrikdira garran-
tzitsuak,eskubide-urraketahoriek
jasandituztenbiktimeneskubide-
akezartzekoorduan.
NekezdatorbatGizaEskubide-
ennazioartekodoktrinarekinDe-
kretuakproposatzenduenbezala
kalte-ordainbatzukezartzeaEsta-
tukosegurtasunindarrenbikti-
mentzat,etabestebatzukterroris-
moarenbiktimentzakodekretuak
aplikatukozaizkienantzekoesku-
bide-urraketajasandutenbikti-
mentzat.Hauda,segunetaurrake-
tahorinorkegin,kalte-ordainba-
tzuetarakoedobestebatzuetarako
eskubideaedukitzea.Etadiskrimi-
natuegitendu,eraberean,baliae-
zintasunaeragindutenlesioiraun-
korrenbiktimenkalte-ordainakez-
beharetagaixotasunprofesionale-
tarakoerabilitakobaremoaren
araberakoakizateaproposatzen
duenean.Ezindaezbeharretarako
baremoaerabilitorturabezalako
delitubatenordainaezartzeko,de-
finiziozdolozkoadena,etabatga-
tozirizpidehorretanAmnistiaIn-
ternazionalabezalakoerakundee-
kin.Garaiberekobestebiktimaba-
tzueiaitortzenzaizkienhainbat
etahainbateskubideereezdituai-
tortzen,bestedekretubatzuekba-
bestutakoak,laguntzapsikologi-
koaetapsikiatrikoa,premiazko
osasunlaguntzaetasistemaoroko-
rrarenosagarridenosasunlagun-
tza,kaltematerialenondoriozko
kalte-ordainak,babesofizialeko
etxeakeskuratzekolehentasuna,
edoikasketetarakolaguntzakedo
enplegupublikorakolehentasuna
baitute.«Bidegabekosufrimen-
dua»mugatzendu,gainera, froga
daitezkeenkaltefisikoekedukiko
baitutekalte-ordaineskubidea,su-
frimendupsikologiabazterutzita.
Horrezgainera,pertsonakdufro-
garenkarga,etanekezfrogatuko
ditutorturak,adibidez,berega-
raianikertuezbaziren,Estatuaren
etaJustiziarentrabenondorioz.
Argituzekbadakiezdelaerraza
gaihorietanaurreraegitea,baina
egindaiteke:gizaeskubideenurra-
ketalatzakpairatudituztenbeste
gizartebatzuekbideairekietazau-
riakixtekopolitikakezarridituzte.
Horregatik,dekretuhoneksuposa-
tzenduenlan-oinarriaeginbeha-
rrekohurrengourratsetanareago-
tzeraanimatunahidituguEusko
Jaurlaritzaetaalderdipolitikoak,
gizaeskubideeningurukonazioar-
tekozuzenbidearenparametroak
ardatzhartuta.Dekretuhorrekez
duamaieraizanbehar,besteurrats
batbaizik,urratstxikiabadaere.
Egindaiteke.Biktimakaitortze-
ko,duintasunaitzultzekoetazau-
riakixtekobideaizanbehardude-
kretuak,bainabermeakedukibe-
harditubidehorrek,benetan
eraginkorraizateanahibadugu.
AndresKrakenberger,
JonLandaeta
SabinoOrmazabal
Argituz
Mutuak
E
szenanazaltzendenfiguranteada
konpartsa,sartu-irtenaegitendue-
na,estrabat.Azalduegitenda,desager-
tuegitenda,ezduhitzikegiten.Ezdu
inorkkontuanhartzen.Betelanaegiteko
dago,ezdaukaahotsik.Mutuada.Elite
ekonomikoetapolitikoenibilerakera-
kustendizkiotetelebistan,egunka-
rietan,aldizkarietan,baitainter-
netensartuetapostabegiratzera
sartzendeneanere.Iritziaeska-
tzendiotelauurteanbehin,za-
tozfestara,beharrezkoa
zara,ezinbestekoa,eta
jendeakbozkaematendu.
Poztuegitendiraelitepo-
litikoak,normaleanbaita
eliteekonomikoakere.DemokraziaBe-
rriakirabazizuenGrezian,AlderdiSozia-
listakirabazizuenFrantzian,AlderdiPo-
pularrakEspainian.Bainaaginduelite
ekonomikoekagintzendute,Europan,
munduan.Inorksinistenduoraindik
erakundeetan?
Inorkezdusinistenerakundeetan,
inorkezdusinistenalderdipolitikoen
ahalmenetan;berdinduegitendirahar-
tara:denakberdinakdira.Etahau-
teskundekanpainakdatozgero,
besteedozeinsalgairenpublizi-
tatekanpainenhainantzeko.
Jendeaaspertuegitendapoliti-
koenkalakamerkeaentzu-
ten.Etapoztuegitendira
elitepolitikoak,etanor-
malean,baitaeliteekono-
mikoakere.
Ezduguahotsik.
Jira
XabierGantzarain
Zelai galdua
N
eskato izateak bazterreko egiten
ninduela jabetu nintzen 7-8 urtere-
kin.Izan ere,ordura arte jolas zutena
albora utzi,eta jokatzeari ekin zioten
gure gelako mutikoek,futbol partida
«serioak» antolatzeari,eta,nonbait,
arauen barruan zegoen gu kanpora-
tzea.Batetik,neska izate hutsaga-
tik «txarrak» ginen —nahiz eta
ordu arte gure gelako futbolaririk
onena neskato bat izan—,eure-
kin jokatzeko «ezgauza».Bes-
tetik,jolastokiaren antola-
keta berri bat ezarri zuten:
jolas nahas-mahasaren
ordez,futbola,bihurtu
zuten zelaiaren erdigune
—eta,ondorioz,mutilak—.Txokora,
berriz,brile,goma,soka,kromo,dantza
eta losangelesdecharlie-ka jolasten
ginenok; hau da,neskak eta futbola
gogoko ez zuten mutil bakan batzuk —
gogorra haiena,beti susmopean—.Ez
genuen irakasle eta gurasoen babesik
izan,ume kontu normalak ziren.Hala
ere,haserre,eserialdia egin genuen
jolastokiaren erdian,eta geure egin
genuen zelaia,harik eta mutilek baloi-
kadaka eraso ziguten arte.Eutsi
genion pixka bat,baina ez ginen
martiritarako jaio.Zelaia galdu
genuen.
Gaur,ñañoa bada ere,
zatitxo bat berreskuratu-
ko dut,Euskal Herriko
selekzioak Anoetan
jokatuko duen partidari
esker.
Bira
IdurreEskisabel
Harian›Iritzia
4 berria 2012koekainaren23a,larunbata

Más contenido relacionado

Destacado

Argituz-ek «oroimen bateratzailea» sortzeko urratsak galdegin ditu
Argituz-ek «oroimen bateratzailea» sortzeko urratsak galdegin dituArgituz-ek «oroimen bateratzailea» sortzeko urratsak galdegin ditu
Argituz-ek «oroimen bateratzailea» sortzeko urratsak galdegin ditu
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Diskurtso ahula du Jaurlaritzak estatuaren biktimen inguruan
Diskurtso ahula du Jaurlaritzak estatuaren biktimen inguruanDiskurtso ahula du Jaurlaritzak estatuaren biktimen inguruan
Diskurtso ahula du Jaurlaritzak estatuaren biktimen inguruan
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Ya no voy a la escuela y estoy bien de salud. Diario Noticias Alava
Ya no voy a la escuela y estoy bien de salud. Diario Noticias AlavaYa no voy a la escuela y estoy bien de salud. Diario Noticias Alava
Ya no voy a la escuela y estoy bien de salud. Diario Noticias Alava
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Victimas: verdad, justicia y reparacion. Noticias Gipuzkoa
Victimas: verdad, justicia y reparacion. Noticias GipuzkoaVictimas: verdad, justicia y reparacion. Noticias Gipuzkoa
Victimas: verdad, justicia y reparacion. Noticias Gipuzkoa
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Ya no voy a la escuela y estoy bien de salud. Noticias de Gipuzkoa
Ya no voy a la escuela y estoy bien de salud. Noticias de GipuzkoaYa no voy a la escuela y estoy bien de salud. Noticias de Gipuzkoa
Ya no voy a la escuela y estoy bien de salud. Noticias de Gipuzkoa
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Mi abogada me dijo que retirara la denuncia por malos tratos
Mi abogada me dijo que retirara la denuncia por malos tratosMi abogada me dijo que retirara la denuncia por malos tratos
Mi abogada me dijo que retirara la denuncia por malos tratos
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Personas con discapacidad: las ultimas de las ultimas
Personas con discapacidad: las ultimas de las ultimasPersonas con discapacidad: las ultimas de las ultimas
Personas con discapacidad: las ultimas de las ultimas
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Gaur egun ez noa eskolara, eta osasunez ondo nabil. Berria
Gaur egun ez noa eskolara, eta osasunez ondo nabil. BerriaGaur egun ez noa eskolara, eta osasunez ondo nabil. Berria
Gaur egun ez noa eskolara, eta osasunez ondo nabil. Berria
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Gaur ez noa eskolara, eta osasunez ondo nabil. Gara
Gaur ez noa eskolara, eta osasunez ondo nabil. GaraGaur ez noa eskolara, eta osasunez ondo nabil. Gara
Gaur ez noa eskolara, eta osasunez ondo nabil. Gara
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Personas con discapacidad: las ultimas de las ultimas
Personas con discapacidad: las ultimas de las ultimasPersonas con discapacidad: las ultimas de las ultimas
Personas con discapacidad: las ultimas de las ultimas
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Biktima guztiak aintzat hartuko dituen oroimena aldarrikatu du Argituz-ek
Biktima guztiak aintzat hartuko dituen oroimena aldarrikatu du Argituz-ekBiktima guztiak aintzat hartuko dituen oroimena aldarrikatu du Argituz-ek
Biktima guztiak aintzat hartuko dituen oroimena aldarrikatu du Argituz-ek
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Entre el aislamiento y la vergüenza
Entre el aislamiento y la vergüenzaEntre el aislamiento y la vergüenza
Entre el aislamiento y la vergüenza
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Argituz reclama una “memoria incluyente” y despolitizada
Argituz reclama una “memoria incluyente” y despolitizadaArgituz reclama una “memoria incluyente” y despolitizada
Argituz reclama una “memoria incluyente” y despolitizada
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Verdad, justicia y reparacion
Verdad, justicia y reparacionVerdad, justicia y reparacion
Verdad, justicia y reparacion
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Personas con discapacidad: las ultimas de las ultimas
Personas con discapacidad: las ultimas de las ultimasPersonas con discapacidad: las ultimas de las ultimas
Personas con discapacidad: las ultimas de las ultimas
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Victimas: verdad, justicia y reparacion. Gara
Victimas: verdad, justicia y reparacion. GaraVictimas: verdad, justicia y reparacion. Gara
Victimas: verdad, justicia y reparacion. Gara
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Victimas: verdad, justicia y reparacion. Deia
Victimas: verdad, justicia y reparacion. DeiaVictimas: verdad, justicia y reparacion. Deia
Victimas: verdad, justicia y reparacion. Deia
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Biktimen informazioa biltzeko baliabideak eskatu ditu Argituz-ek
Biktimen informazioa biltzeko baliabideak eskatu ditu Argituz-ekBiktimen informazioa biltzeko baliabideak eskatu ditu Argituz-ek
Biktimen informazioa biltzeko baliabideak eskatu ditu Argituz-ek
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Tiene que haber un reconocimiento del dano causado, sea de ETA, de la policia...
Tiene que haber un reconocimiento del dano causado, sea de ETA, de la policia...Tiene que haber un reconocimiento del dano causado, sea de ETA, de la policia...
Tiene que haber un reconocimiento del dano causado, sea de ETA, de la policia...
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
La asociación pro derechos humanos Argituz reclama una “memoria incluyente” y...
La asociación pro derechos humanos Argituz reclama una “memoria incluyente” y...La asociación pro derechos humanos Argituz reclama una “memoria incluyente” y...
La asociación pro derechos humanos Argituz reclama una “memoria incluyente” y...
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 

Destacado (20)

Argituz-ek «oroimen bateratzailea» sortzeko urratsak galdegin ditu
Argituz-ek «oroimen bateratzailea» sortzeko urratsak galdegin dituArgituz-ek «oroimen bateratzailea» sortzeko urratsak galdegin ditu
Argituz-ek «oroimen bateratzailea» sortzeko urratsak galdegin ditu
 
Diskurtso ahula du Jaurlaritzak estatuaren biktimen inguruan
Diskurtso ahula du Jaurlaritzak estatuaren biktimen inguruanDiskurtso ahula du Jaurlaritzak estatuaren biktimen inguruan
Diskurtso ahula du Jaurlaritzak estatuaren biktimen inguruan
 
Ya no voy a la escuela y estoy bien de salud. Diario Noticias Alava
Ya no voy a la escuela y estoy bien de salud. Diario Noticias AlavaYa no voy a la escuela y estoy bien de salud. Diario Noticias Alava
Ya no voy a la escuela y estoy bien de salud. Diario Noticias Alava
 
Victimas: verdad, justicia y reparacion. Noticias Gipuzkoa
Victimas: verdad, justicia y reparacion. Noticias GipuzkoaVictimas: verdad, justicia y reparacion. Noticias Gipuzkoa
Victimas: verdad, justicia y reparacion. Noticias Gipuzkoa
 
Ya no voy a la escuela y estoy bien de salud. Noticias de Gipuzkoa
Ya no voy a la escuela y estoy bien de salud. Noticias de GipuzkoaYa no voy a la escuela y estoy bien de salud. Noticias de Gipuzkoa
Ya no voy a la escuela y estoy bien de salud. Noticias de Gipuzkoa
 
Mi abogada me dijo que retirara la denuncia por malos tratos
Mi abogada me dijo que retirara la denuncia por malos tratosMi abogada me dijo que retirara la denuncia por malos tratos
Mi abogada me dijo que retirara la denuncia por malos tratos
 
Personas con discapacidad: las ultimas de las ultimas
Personas con discapacidad: las ultimas de las ultimasPersonas con discapacidad: las ultimas de las ultimas
Personas con discapacidad: las ultimas de las ultimas
 
Gaur egun ez noa eskolara, eta osasunez ondo nabil. Berria
Gaur egun ez noa eskolara, eta osasunez ondo nabil. BerriaGaur egun ez noa eskolara, eta osasunez ondo nabil. Berria
Gaur egun ez noa eskolara, eta osasunez ondo nabil. Berria
 
Gaur ez noa eskolara, eta osasunez ondo nabil. Gara
Gaur ez noa eskolara, eta osasunez ondo nabil. GaraGaur ez noa eskolara, eta osasunez ondo nabil. Gara
Gaur ez noa eskolara, eta osasunez ondo nabil. Gara
 
Personas con discapacidad: las ultimas de las ultimas
Personas con discapacidad: las ultimas de las ultimasPersonas con discapacidad: las ultimas de las ultimas
Personas con discapacidad: las ultimas de las ultimas
 
Biktima guztiak aintzat hartuko dituen oroimena aldarrikatu du Argituz-ek
Biktima guztiak aintzat hartuko dituen oroimena aldarrikatu du Argituz-ekBiktima guztiak aintzat hartuko dituen oroimena aldarrikatu du Argituz-ek
Biktima guztiak aintzat hartuko dituen oroimena aldarrikatu du Argituz-ek
 
Entre el aislamiento y la vergüenza
Entre el aislamiento y la vergüenzaEntre el aislamiento y la vergüenza
Entre el aislamiento y la vergüenza
 
Argituz reclama una “memoria incluyente” y despolitizada
Argituz reclama una “memoria incluyente” y despolitizadaArgituz reclama una “memoria incluyente” y despolitizada
Argituz reclama una “memoria incluyente” y despolitizada
 
Verdad, justicia y reparacion
Verdad, justicia y reparacionVerdad, justicia y reparacion
Verdad, justicia y reparacion
 
Personas con discapacidad: las ultimas de las ultimas
Personas con discapacidad: las ultimas de las ultimasPersonas con discapacidad: las ultimas de las ultimas
Personas con discapacidad: las ultimas de las ultimas
 
Victimas: verdad, justicia y reparacion. Gara
Victimas: verdad, justicia y reparacion. GaraVictimas: verdad, justicia y reparacion. Gara
Victimas: verdad, justicia y reparacion. Gara
 
Victimas: verdad, justicia y reparacion. Deia
Victimas: verdad, justicia y reparacion. DeiaVictimas: verdad, justicia y reparacion. Deia
Victimas: verdad, justicia y reparacion. Deia
 
Biktimen informazioa biltzeko baliabideak eskatu ditu Argituz-ek
Biktimen informazioa biltzeko baliabideak eskatu ditu Argituz-ekBiktimen informazioa biltzeko baliabideak eskatu ditu Argituz-ek
Biktimen informazioa biltzeko baliabideak eskatu ditu Argituz-ek
 
Tiene que haber un reconocimiento del dano causado, sea de ETA, de la policia...
Tiene que haber un reconocimiento del dano causado, sea de ETA, de la policia...Tiene que haber un reconocimiento del dano causado, sea de ETA, de la policia...
Tiene que haber un reconocimiento del dano causado, sea de ETA, de la policia...
 
La asociación pro derechos humanos Argituz reclama una “memoria incluyente” y...
La asociación pro derechos humanos Argituz reclama una “memoria incluyente” y...La asociación pro derechos humanos Argituz reclama una “memoria incluyente” y...
La asociación pro derechos humanos Argituz reclama una “memoria incluyente” y...
 

Similar a Biktimak: egia, justizia eta barkamena

Kontzientzia presoak, preso politikoak
Kontzientzia presoak, preso politikoakKontzientzia presoak, preso politikoak
Kontzientzia presoak, preso politikoak
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Hau ez da iritzi artikulu bat
Hau ez da iritzi artikulu batHau ez da iritzi artikulu bat
Hau ez da iritzi artikulu bat
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Enpresak, gobernuak eta giza eskubideak
Enpresak, gobernuak eta giza eskubideakEnpresak, gobernuak eta giza eskubideak
Enpresak, gobernuak eta giza eskubideak
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Eta eskandalua ekarri zuten
Eta eskandalua ekarri zutenEta eskandalua ekarri zuten
Eta eskandalua ekarri zuten
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Erregistro aldaketa
Erregistro aldaketaErregistro aldaketa
Biktimen aitorpen zuzena eta plurala
Biktimen aitorpen zuzena eta pluralaBiktimen aitorpen zuzena eta plurala
Biktimen aitorpen zuzena eta plurala
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Schadenfreude
SchadenfreudeSchadenfreude
Ardura ala axolagabekeria?
Ardura ala axolagabekeria?Ardura ala axolagabekeria?
Ardura ala axolagabekeria?
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Espainiako Erresuma, torturarik gabekoa ote?
Espainiako Erresuma, torturarik gabekoa ote?Espainiako Erresuma, torturarik gabekoa ote?
Espainiako Erresuma, torturarik gabekoa ote?
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Gaur egun ez noa eskolara, eta osasunez ondo nabil. Berria
Gaur egun ez noa eskolara, eta osasunez ondo nabil. BerriaGaur egun ez noa eskolara, eta osasunez ondo nabil. Berria
Gaur egun ez noa eskolara, eta osasunez ondo nabil. Berria
KrakenbergerORG
 

Similar a Biktimak: egia, justizia eta barkamena (10)

Kontzientzia presoak, preso politikoak
Kontzientzia presoak, preso politikoakKontzientzia presoak, preso politikoak
Kontzientzia presoak, preso politikoak
 
Hau ez da iritzi artikulu bat
Hau ez da iritzi artikulu batHau ez da iritzi artikulu bat
Hau ez da iritzi artikulu bat
 
Enpresak, gobernuak eta giza eskubideak
Enpresak, gobernuak eta giza eskubideakEnpresak, gobernuak eta giza eskubideak
Enpresak, gobernuak eta giza eskubideak
 
Eta eskandalua ekarri zuten
Eta eskandalua ekarri zutenEta eskandalua ekarri zuten
Eta eskandalua ekarri zuten
 
Erregistro aldaketa
Erregistro aldaketaErregistro aldaketa
Erregistro aldaketa
 
Biktimen aitorpen zuzena eta plurala
Biktimen aitorpen zuzena eta pluralaBiktimen aitorpen zuzena eta plurala
Biktimen aitorpen zuzena eta plurala
 
Schadenfreude
SchadenfreudeSchadenfreude
Schadenfreude
 
Ardura ala axolagabekeria?
Ardura ala axolagabekeria?Ardura ala axolagabekeria?
Ardura ala axolagabekeria?
 
Espainiako Erresuma, torturarik gabekoa ote?
Espainiako Erresuma, torturarik gabekoa ote?Espainiako Erresuma, torturarik gabekoa ote?
Espainiako Erresuma, torturarik gabekoa ote?
 
Gaur egun ez noa eskolara, eta osasunez ondo nabil. Berria
Gaur egun ez noa eskolara, eta osasunez ondo nabil. BerriaGaur egun ez noa eskolara, eta osasunez ondo nabil. Berria
Gaur egun ez noa eskolara, eta osasunez ondo nabil. Berria
 

Más de ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos

MEMORIA PARTEKATU BATERANTZ. LEGAZPI
MEMORIA PARTEKATU BATERANTZ. LEGAZPIMEMORIA PARTEKATU BATERANTZ. LEGAZPI
MEMORIA PARTEKATU BATERANTZ. LEGAZPI
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Hacia una memoria compartida. Legazpi
Hacia una memoria compartida. LegazpiHacia una memoria compartida. Legazpi
Hacia una memoria compartida. Legazpi
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-201-328
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-201-328Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-201-328
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-201-328
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-101-200
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-101-200Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-101-200
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-101-200
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-1-100
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-1-100Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-1-100
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-1-100
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Memoria Partekatu Baterantz Andoain
Memoria Partekatu Baterantz AndoainMemoria Partekatu Baterantz Andoain
Memoria Partekatu Baterantz Andoain
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Hacia una memoria compartida: Andoain
Hacia una memoria compartida: AndoainHacia una memoria compartida: Andoain
Hacia una memoria compartida: Andoain
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Memoria partekatu baterantz gidaliburua 2018
Memoria partekatu baterantz gidaliburua 2018Memoria partekatu baterantz gidaliburua 2018
Memoria partekatu baterantz gidaliburua 2018
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Manual hacia una memoria compartida 2018
Manual hacia una memoria compartida 2018Manual hacia una memoria compartida 2018
Manual hacia una memoria compartida 2018
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Memoria partekatu baterantz. Errenteria
Memoria partekatu baterantz.  ErrenteriaMemoria partekatu baterantz.  Errenteria
Memoria partekatu baterantz. Errenteria
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Memoria partekatu baterantz elgoibar
Memoria partekatu baterantz elgoibarMemoria partekatu baterantz elgoibar
Memoria partekatu baterantz elgoibar
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Memoria partekatu baterantz lasarte
Memoria partekatu baterantz lasarteMemoria partekatu baterantz lasarte
Memoria partekatu baterantz lasarte
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Hacia una memoria compartida Errenteria
Hacia una memoria compartida ErrenteriaHacia una memoria compartida Errenteria
Hacia una memoria compartida Errenteria
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Hacia una memoria compartida Elgoibar 1956-2016
Hacia una memoria compartida Elgoibar 1956-2016Hacia una memoria compartida Elgoibar 1956-2016
Hacia una memoria compartida Elgoibar 1956-2016
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Hacia una memoria compartida Lasarte
Hacia una memoria compartida LasarteHacia una memoria compartida Lasarte
Hacia una memoria compartida Lasarte
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Analisis y recomendaciones sobre el Decreto 107/2012 de 12 de junio
Analisis y recomendaciones sobre el Decreto 107/2012 de 12 de junioAnalisis y recomendaciones sobre el Decreto 107/2012 de 12 de junio
Analisis y recomendaciones sobre el Decreto 107/2012 de 12 de junio
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
Analisi eta gomendioak ekainaren 12ko 107/2012 Dekretuaren inguruan
Analisi eta gomendioak ekainaren 12ko 107/2012 Dekretuaren inguruanAnalisi eta gomendioak ekainaren 12ko 107/2012 Dekretuaren inguruan
Analisi eta gomendioak ekainaren 12ko 107/2012 Dekretuaren inguruan
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 
El tiempo es ahora
El tiempo es ahoraEl tiempo es ahora
Orain da garaia
Orain da garaiaOrain da garaia
Motibazio politikoko indarkeria-egoeran gertatutako bizitzeko eta osotasunera...
Motibazio politikoko indarkeria-egoeran gertatutako bizitzeko eta osotasunera...Motibazio politikoko indarkeria-egoeran gertatutako bizitzeko eta osotasunera...
Motibazio politikoko indarkeria-egoeran gertatutako bizitzeko eta osotasunera...
ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 

Más de ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos (20)

MEMORIA PARTEKATU BATERANTZ. LEGAZPI
MEMORIA PARTEKATU BATERANTZ. LEGAZPIMEMORIA PARTEKATU BATERANTZ. LEGAZPI
MEMORIA PARTEKATU BATERANTZ. LEGAZPI
 
Hacia una memoria compartida. Legazpi
Hacia una memoria compartida. LegazpiHacia una memoria compartida. Legazpi
Hacia una memoria compartida. Legazpi
 
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-201-328
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-201-328Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-201-328
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-201-328
 
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-101-200
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-101-200Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-101-200
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-101-200
 
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-1-100
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-1-100Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-1-100
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-1-100
 
Memoria Partekatu Baterantz Andoain
Memoria Partekatu Baterantz AndoainMemoria Partekatu Baterantz Andoain
Memoria Partekatu Baterantz Andoain
 
Hacia una memoria compartida: Andoain
Hacia una memoria compartida: AndoainHacia una memoria compartida: Andoain
Hacia una memoria compartida: Andoain
 
Memoria partekatu baterantz gidaliburua 2018
Memoria partekatu baterantz gidaliburua 2018Memoria partekatu baterantz gidaliburua 2018
Memoria partekatu baterantz gidaliburua 2018
 
Manual hacia una memoria compartida 2018
Manual hacia una memoria compartida 2018Manual hacia una memoria compartida 2018
Manual hacia una memoria compartida 2018
 
Memoria partekatu baterantz. Errenteria
Memoria partekatu baterantz.  ErrenteriaMemoria partekatu baterantz.  Errenteria
Memoria partekatu baterantz. Errenteria
 
Memoria partekatu baterantz elgoibar
Memoria partekatu baterantz elgoibarMemoria partekatu baterantz elgoibar
Memoria partekatu baterantz elgoibar
 
Memoria partekatu baterantz lasarte
Memoria partekatu baterantz lasarteMemoria partekatu baterantz lasarte
Memoria partekatu baterantz lasarte
 
Hacia una memoria compartida Errenteria
Hacia una memoria compartida ErrenteriaHacia una memoria compartida Errenteria
Hacia una memoria compartida Errenteria
 
Hacia una memoria compartida Elgoibar 1956-2016
Hacia una memoria compartida Elgoibar 1956-2016Hacia una memoria compartida Elgoibar 1956-2016
Hacia una memoria compartida Elgoibar 1956-2016
 
Hacia una memoria compartida Lasarte
Hacia una memoria compartida LasarteHacia una memoria compartida Lasarte
Hacia una memoria compartida Lasarte
 
Analisis y recomendaciones sobre el Decreto 107/2012 de 12 de junio
Analisis y recomendaciones sobre el Decreto 107/2012 de 12 de junioAnalisis y recomendaciones sobre el Decreto 107/2012 de 12 de junio
Analisis y recomendaciones sobre el Decreto 107/2012 de 12 de junio
 
Analisi eta gomendioak ekainaren 12ko 107/2012 Dekretuaren inguruan
Analisi eta gomendioak ekainaren 12ko 107/2012 Dekretuaren inguruanAnalisi eta gomendioak ekainaren 12ko 107/2012 Dekretuaren inguruan
Analisi eta gomendioak ekainaren 12ko 107/2012 Dekretuaren inguruan
 
El tiempo es ahora
El tiempo es ahoraEl tiempo es ahora
El tiempo es ahora
 
Orain da garaia
Orain da garaiaOrain da garaia
Orain da garaia
 
Motibazio politikoko indarkeria-egoeran gertatutako bizitzeko eta osotasunera...
Motibazio politikoko indarkeria-egoeran gertatutako bizitzeko eta osotasunera...Motibazio politikoko indarkeria-egoeran gertatutako bizitzeko eta osotasunera...
Motibazio politikoko indarkeria-egoeran gertatutako bizitzeko eta osotasunera...
 

Biktimak: egia, justizia eta barkamena

  • 1. Zuzendaria: MartxeloOtamendi Zuzendariordea: IñakiPetxarroman Edizioarduraduna: AndoniAlvarez Argitaratzailea: EuskalEditoreaSM Publizitatea:Bidera publizitatea Legegordailua: SS-0662/03 Batzordeparekidea: 0712I84059 Egoitzanagusia: MartinUgaldekulturparkea. GudarienEtorbidea,z/g. 20140Andoain. Telefonoa: (0034)943-304030 Faxa:(0034)943-300943 Webgunea: www.berria.info Postaelektronikoa: berria@berria.info Publizitatea: publi@bidera.eu Harpidetzasaila: (0034) 943-304345 Date:23/06/2012 Exemplaire:2.793 Editeur:EuskalEditoreas.l. Directeurdepublication: MartxeloOtamendi Comissionparitaire: 0712I84059 DelegationLabourd: Lisses3,64100-Baiona. Tel.:(0033)559256220. Fax:(0033)559254303. E-mail:lapurdi@berria.info ORDEZKARITZAK Araba:BizentaMogel,6. Postakodea:01008 Gasteiz.Telefonoa: 945-150452. Erredakzioko faxa:945-148307. Postaelektronikoa: araba@berria.info. Bizkaia:Uribitartekalea,18, 3.C.Postakodea:48001 Bilbo.Telefonoa: 94-4352600. Erredakzioko faxa:94-4234975. Postaelektronikoa: bizkaia@berria.info. Lapurdi:Lisses,3.Posta kodea:64100Baiona. Telefonoa:559-256220. Faxa:559-254303. Postaelektronikoa: lapurdi@berria.info. Nafarroa:IratxekoMonaste- rioa,45,13.Postakodea: 31011Iruñea.Telefonoa: 948-366622. Publizitatea:948-366623. Postaelektronikoa: nafarroa@berria.info. berria Biktimak: egia, justizia eta barkamena G obernuKontseiluak onartudu1960tik 1978rabitartean EuskalAutonomia ErkidegoanPolizia- rengehiegikerienbiktimaizanzire- nakaitortzekoetabarkatzekode- kretua. Funtzionario publikoen aldetik giza eskubideen urraketa larriak pairatu zituzten biktimak aitortzea proposatzen du dekretuak, eta horiek aitortzeaz arduratuko den Ebaluazio Batzordea sortzea. Argi- tuzek nazioarteko zuzenbidea ain- tzat hartuta baloratzen ditu beti horrelako neurriak. 2005eko aben- duaren 16an, giza eskubideen urra- keta pairatu duten biktimek helegi- teak jartzeko eta ordaina jasotzeko duten eskubideari buruzko oina- rrizko printzipio eta jarraibide batzuk onartu zituen Nazio Batuen Batzorde Nagusiak. Printzipio horien arabera, oinarrizko eta uka ezineko eskubideak dira egia jaki- tea, justizia egitea eta jasandako kalteen araberako ordaina jaso- tzea. Legearen aurrean denok ber- dinak izatea da beste printzipio unibertsal bat: nolako urraketa, halako eskubidea. Gobernuak aurkeztutako Dekre- tuak badu beste bertute bat ere: eskubideak urratu dizkieten hain- bat eta hainbat pertsonaren aitor- tza egitea, azkenean. Aitortza horrek erabatekoa, egiazkoa eta sinesgarria izan behar du, ordea, eta benetako aitortza eta barkame- na egiteko nahiari erantzun behar dio. Zauriak ixteko izan behar du aitortzak, eta ez ez-egite edo diskri- minazioagatik laido bihurtzeko. Argituzeniritziz,gabeziakditu dekretuak,etaegundagoenbezala idatzita,minimizatuegitenditu hainbateskubide,edobiktimak diskriminatu,etaonartezinadaho- ri. Adibidez,guztizegokiadadekre- tuakkasuakebaluatzekobatzorde batsortzea,bainakezkagarriada batzordehorrekezedukitzeaho- rrelakoedozeinbatzordekbehar duenindependentzia,etaGizaEs- kubideenZuzendaritzakoburua izateahorrengidari.Nazioartean onartutakoohituradabatzordeho- riekbabespolitikozabalaedukitze- azgaineranahikoindependentzia ereedukitzea,eurenlanaeragin- kortasunezetazilegitasunezbete- tzeko,jokopolitikotikkanpo.Eba- luazioBatzordehorrekgaihorre- tanaditudirenpertsonakbehardi- tubatezere,etaIstanbulekoProto- koloabezalakotresnak, tortura-kasuenikerketasinesga- rriaizangobada. «Barkamena»eta«kalte-ordai- na»nahasteakerekezkatzengaitu, etadekretuakalte-ordainezbaino ezarduratzeakerebai,egiajakite- koeskubideerabakigarriagara- tzeaahaztuta,horrelakokasu gehienetanezbaitahalakorik egon,justiziaegitekoateaizan arren. Estatuakhainbathamarkada- tanezkutatu etaukatudituen ekintzakargitaraateratzekoinola- koikerketa-mekanismoaktiborik ezproposatzeakerekezka-iturri dugu,eraberean.Izanere,trabaho- riekdirelamedio,ezinezkoaizango daegiajakitea,EuskoJaurlaritzak ezbadudatuakbilatzeareneta ekintzakargitzearenaldekojarre- raaktiboahartzen. Argituzekosoontzatjotzendu lehenengoidazketetatikpixkana- kaDekretuanaldaketakeginiza- na;besteakbeste,garaiaridagokio- nez1968tik1960raatzeratzea(dena dela,gehiagoatzeratubeharkoli- tzateke,gerrazibileraino),edo «erakundeenahanztura»aipatzea edoaitortzea,gizaeskubideen urraketahorienburuizanbaita. Dekretuakjasotakoindarkeriapo- litikoarendefinizioaosomurriztai- leaetakritikagarriada,ordea,lesio iraunkorrakeskatzenbaititugu- txienez,bestelakohainbateta hainbateskubide-urraketabazter utzita;torturakbatezere,aurreko zirriborroetanaipatzenbaziren ere.EtaArgituzenkezkakareago- tzendituhorrek,halaber;izanere, 1978koKonstituzioarenondorengo aldiajorratzerakoan, litekeenada bigarrendekretuakbeharbezala ezaitortzeaaldihorretakotortu- rak,erregimentotalitariobatenpe- anemanezizanagatik.Ezindira desberdintasunakezarriurraketa horiek—torturak,kasuhonetan— egindituenerregimenpolitikoa- renarabera;Estatuakgizaeskubi- deeninguruannazioartekozuzen- bidearenesparruanonartutakobe- tebeharrakbakarrikdira garran- tzitsuak,eskubide-urraketahoriek jasandituztenbiktimeneskubide- akezartzekoorduan. NekezdatorbatGizaEskubide- ennazioartekodoktrinarekinDe- kretuakproposatzenduenbezala kalte-ordainbatzukezartzeaEsta- tukosegurtasunindarrenbikti- mentzat,etabestebatzukterroris- moarenbiktimentzakodekretuak aplikatukozaizkienantzekoesku- bide-urraketajasandutenbikti- mentzat.Hauda,segunetaurrake- tahorinorkegin,kalte-ordainba- tzuetarakoedobestebatzuetarako eskubideaedukitzea.Etadiskrimi- natuegitendu,eraberean,baliae- zintasunaeragindutenlesioiraun- korrenbiktimenkalte-ordainakez- beharetagaixotasunprofesionale- tarakoerabilitakobaremoaren araberakoakizateaproposatzen duenean.Ezindaezbeharretarako baremoaerabilitorturabezalako delitubatenordainaezartzeko,de- finiziozdolozkoadena,etabatga- tozirizpidehorretanAmnistiaIn- ternazionalabezalakoerakundee- kin.Garaiberekobestebiktimaba- tzueiaitortzenzaizkienhainbat etahainbateskubideereezdituai- tortzen,bestedekretubatzuekba- bestutakoak,laguntzapsikologi- koaetapsikiatrikoa,premiazko osasunlaguntzaetasistemaoroko- rrarenosagarridenosasunlagun- tza,kaltematerialenondoriozko kalte-ordainak,babesofizialeko etxeakeskuratzekolehentasuna, edoikasketetarakolaguntzakedo enplegupublikorakolehentasuna baitute.«Bidegabekosufrimen- dua»mugatzendu,gainera, froga daitezkeenkaltefisikoekedukiko baitutekalte-ordaineskubidea,su- frimendupsikologiabazterutzita. Horrezgainera,pertsonakdufro- garenkarga,etanekezfrogatuko ditutorturak,adibidez,berega- raianikertuezbaziren,Estatuaren etaJustiziarentrabenondorioz. Argituzekbadakiezdelaerraza gaihorietanaurreraegitea,baina egindaiteke:gizaeskubideenurra- ketalatzakpairatudituztenbeste gizartebatzuekbideairekietazau- riakixtekopolitikakezarridituzte. Horregatik,dekretuhoneksuposa- tzenduenlan-oinarriaeginbeha- rrekohurrengourratsetanareago- tzeraanimatunahidituguEusko Jaurlaritzaetaalderdipolitikoak, gizaeskubideeningurukonazioar- tekozuzenbidearenparametroak ardatzhartuta.Dekretuhorrekez duamaieraizanbehar,besteurrats batbaizik,urratstxikiabadaere. Egindaiteke.Biktimakaitortze- ko,duintasunaitzultzekoetazau- riakixtekobideaizanbehardude- kretuak,bainabermeakedukibe- harditubidehorrek,benetan eraginkorraizateanahibadugu. AndresKrakenberger, JonLandaeta SabinoOrmazabal Argituz Mutuak E szenanazaltzendenfiguranteada konpartsa,sartu-irtenaegitendue- na,estrabat.Azalduegitenda,desager- tuegitenda,ezduhitzikegiten.Ezdu inorkkontuanhartzen.Betelanaegiteko dago,ezdaukaahotsik.Mutuada.Elite ekonomikoetapolitikoenibilerakera- kustendizkiotetelebistan,egunka- rietan,aldizkarietan,baitainter- netensartuetapostabegiratzera sartzendeneanere.Iritziaeska- tzendiotelauurteanbehin,za- tozfestara,beharrezkoa zara,ezinbestekoa,eta jendeakbozkaematendu. Poztuegitendiraelitepo- litikoak,normaleanbaita eliteekonomikoakere.DemokraziaBe- rriakirabazizuenGrezian,AlderdiSozia- listakirabazizuenFrantzian,AlderdiPo- pularrakEspainian.Bainaaginduelite ekonomikoekagintzendute,Europan, munduan.Inorksinistenduoraindik erakundeetan? Inorkezdusinistenerakundeetan, inorkezdusinistenalderdipolitikoen ahalmenetan;berdinduegitendirahar- tara:denakberdinakdira.Etahau- teskundekanpainakdatozgero, besteedozeinsalgairenpublizi- tatekanpainenhainantzeko. Jendeaaspertuegitendapoliti- koenkalakamerkeaentzu- ten.Etapoztuegitendira elitepolitikoak,etanor- malean,baitaeliteekono- mikoakere. Ezduguahotsik. Jira XabierGantzarain Zelai galdua N eskato izateak bazterreko egiten ninduela jabetu nintzen 7-8 urtere- kin.Izan ere,ordura arte jolas zutena albora utzi,eta jokatzeari ekin zioten gure gelako mutikoek,futbol partida «serioak» antolatzeari,eta,nonbait, arauen barruan zegoen gu kanpora- tzea.Batetik,neska izate hutsaga- tik «txarrak» ginen —nahiz eta ordu arte gure gelako futbolaririk onena neskato bat izan—,eure- kin jokatzeko «ezgauza».Bes- tetik,jolastokiaren antola- keta berri bat ezarri zuten: jolas nahas-mahasaren ordez,futbola,bihurtu zuten zelaiaren erdigune —eta,ondorioz,mutilak—.Txokora, berriz,brile,goma,soka,kromo,dantza eta losangelesdecharlie-ka jolasten ginenok; hau da,neskak eta futbola gogoko ez zuten mutil bakan batzuk — gogorra haiena,beti susmopean—.Ez genuen irakasle eta gurasoen babesik izan,ume kontu normalak ziren.Hala ere,haserre,eserialdia egin genuen jolastokiaren erdian,eta geure egin genuen zelaia,harik eta mutilek baloi- kadaka eraso ziguten arte.Eutsi genion pixka bat,baina ez ginen martiritarako jaio.Zelaia galdu genuen. Gaur,ñañoa bada ere, zatitxo bat berreskuratu- ko dut,Euskal Herriko selekzioak Anoetan jokatuko duen partidari esker. Bira IdurreEskisabel Harian›Iritzia 4 berria 2012koekainaren23a,larunbata