Se ha denunciado esta presentación.
Utilizamos tu perfil de LinkedIn y tus datos de actividad para personalizar los anuncios y mostrarte publicidad más relevante. Puedes cambiar tus preferencias de publicidad en cualquier momento.

Biktimak: egia, justizia eta barkamena

17 visualizaciones

Publicado el

Gobernu Kontseiluak onartu du 1960tik 1978ra bitartean Euskal Autonomia Erkidegoan Poliziaren gehiegikerien biktima izan zirenak aitortzeko eta barkatzeko dekretua. 23 Junio 2012 Berria

Publicado en: Noticias y política
  • Sé el primero en comentar

  • Sé el primero en recomendar esto

Biktimak: egia, justizia eta barkamena

  1. 1. Zuzendaria: MartxeloOtamendi Zuzendariordea: IñakiPetxarroman Edizioarduraduna: AndoniAlvarez Argitaratzailea: EuskalEditoreaSM Publizitatea:Bidera publizitatea Legegordailua: SS-0662/03 Batzordeparekidea: 0712I84059 Egoitzanagusia: MartinUgaldekulturparkea. GudarienEtorbidea,z/g. 20140Andoain. Telefonoa: (0034)943-304030 Faxa:(0034)943-300943 Webgunea: www.berria.info Postaelektronikoa: berria@berria.info Publizitatea: publi@bidera.eu Harpidetzasaila: (0034) 943-304345 Date:23/06/2012 Exemplaire:2.793 Editeur:EuskalEditoreas.l. Directeurdepublication: MartxeloOtamendi Comissionparitaire: 0712I84059 DelegationLabourd: Lisses3,64100-Baiona. Tel.:(0033)559256220. Fax:(0033)559254303. E-mail:lapurdi@berria.info ORDEZKARITZAK Araba:BizentaMogel,6. Postakodea:01008 Gasteiz.Telefonoa: 945-150452. Erredakzioko faxa:945-148307. Postaelektronikoa: araba@berria.info. Bizkaia:Uribitartekalea,18, 3.C.Postakodea:48001 Bilbo.Telefonoa: 94-4352600. Erredakzioko faxa:94-4234975. Postaelektronikoa: bizkaia@berria.info. Lapurdi:Lisses,3.Posta kodea:64100Baiona. Telefonoa:559-256220. Faxa:559-254303. Postaelektronikoa: lapurdi@berria.info. Nafarroa:IratxekoMonaste- rioa,45,13.Postakodea: 31011Iruñea.Telefonoa: 948-366622. Publizitatea:948-366623. Postaelektronikoa: nafarroa@berria.info. berria Biktimak: egia, justizia eta barkamena G obernuKontseiluak onartudu1960tik 1978rabitartean EuskalAutonomia ErkidegoanPolizia- rengehiegikerienbiktimaizanzire- nakaitortzekoetabarkatzekode- kretua. Funtzionario publikoen aldetik giza eskubideen urraketa larriak pairatu zituzten biktimak aitortzea proposatzen du dekretuak, eta horiek aitortzeaz arduratuko den Ebaluazio Batzordea sortzea. Argi- tuzek nazioarteko zuzenbidea ain- tzat hartuta baloratzen ditu beti horrelako neurriak. 2005eko aben- duaren 16an, giza eskubideen urra- keta pairatu duten biktimek helegi- teak jartzeko eta ordaina jasotzeko duten eskubideari buruzko oina- rrizko printzipio eta jarraibide batzuk onartu zituen Nazio Batuen Batzorde Nagusiak. Printzipio horien arabera, oinarrizko eta uka ezineko eskubideak dira egia jaki- tea, justizia egitea eta jasandako kalteen araberako ordaina jaso- tzea. Legearen aurrean denok ber- dinak izatea da beste printzipio unibertsal bat: nolako urraketa, halako eskubidea. Gobernuak aurkeztutako Dekre- tuak badu beste bertute bat ere: eskubideak urratu dizkieten hain- bat eta hainbat pertsonaren aitor- tza egitea, azkenean. Aitortza horrek erabatekoa, egiazkoa eta sinesgarria izan behar du, ordea, eta benetako aitortza eta barkame- na egiteko nahiari erantzun behar dio. Zauriak ixteko izan behar du aitortzak, eta ez ez-egite edo diskri- minazioagatik laido bihurtzeko. Argituzeniritziz,gabeziakditu dekretuak,etaegundagoenbezala idatzita,minimizatuegitenditu hainbateskubide,edobiktimak diskriminatu,etaonartezinadaho- ri. Adibidez,guztizegokiadadekre- tuakkasuakebaluatzekobatzorde batsortzea,bainakezkagarriada batzordehorrekezedukitzeaho- rrelakoedozeinbatzordekbehar duenindependentzia,etaGizaEs- kubideenZuzendaritzakoburua izateahorrengidari.Nazioartean onartutakoohituradabatzordeho- riekbabespolitikozabalaedukitze- azgaineranahikoindependentzia ereedukitzea,eurenlanaeragin- kortasunezetazilegitasunezbete- tzeko,jokopolitikotikkanpo.Eba- luazioBatzordehorrekgaihorre- tanaditudirenpertsonakbehardi- tubatezere,etaIstanbulekoProto- koloabezalakotresnak, tortura-kasuenikerketasinesga- rriaizangobada. «Barkamena»eta«kalte-ordai- na»nahasteakerekezkatzengaitu, etadekretuakalte-ordainezbaino ezarduratzeakerebai,egiajakite- koeskubideerabakigarriagara- tzeaahaztuta,horrelakokasu gehienetanezbaitahalakorik egon,justiziaegitekoateaizan arren. Estatuakhainbathamarkada- tanezkutatu etaukatudituen ekintzakargitaraateratzekoinola- koikerketa-mekanismoaktiborik ezproposatzeakerekezka-iturri dugu,eraberean.Izanere,trabaho- riekdirelamedio,ezinezkoaizango daegiajakitea,EuskoJaurlaritzak ezbadudatuakbilatzeareneta ekintzakargitzearenaldekojarre- raaktiboahartzen. Argituzekosoontzatjotzendu lehenengoidazketetatikpixkana- kaDekretuanaldaketakeginiza- na;besteakbeste,garaiaridagokio- nez1968tik1960raatzeratzea(dena dela,gehiagoatzeratubeharkoli- tzateke,gerrazibileraino),edo «erakundeenahanztura»aipatzea edoaitortzea,gizaeskubideen urraketahorienburuizanbaita. Dekretuakjasotakoindarkeriapo- litikoarendefinizioaosomurriztai- leaetakritikagarriada,ordea,lesio iraunkorrakeskatzenbaititugu- txienez,bestelakohainbateta hainbateskubide-urraketabazter utzita;torturakbatezere,aurreko zirriborroetanaipatzenbaziren ere.EtaArgituzenkezkakareago- tzendituhorrek,halaber;izanere, 1978koKonstituzioarenondorengo aldiajorratzerakoan, litekeenada bigarrendekretuakbeharbezala ezaitortzeaaldihorretakotortu- rak,erregimentotalitariobatenpe- anemanezizanagatik.Ezindira desberdintasunakezarriurraketa horiek—torturak,kasuhonetan— egindituenerregimenpolitikoa- renarabera;Estatuakgizaeskubi- deeninguruannazioartekozuzen- bidearenesparruanonartutakobe- tebeharrakbakarrikdira garran- tzitsuak,eskubide-urraketahoriek jasandituztenbiktimeneskubide- akezartzekoorduan. NekezdatorbatGizaEskubide- ennazioartekodoktrinarekinDe- kretuakproposatzenduenbezala kalte-ordainbatzukezartzeaEsta- tukosegurtasunindarrenbikti- mentzat,etabestebatzukterroris- moarenbiktimentzakodekretuak aplikatukozaizkienantzekoesku- bide-urraketajasandutenbikti- mentzat.Hauda,segunetaurrake- tahorinorkegin,kalte-ordainba- tzuetarakoedobestebatzuetarako eskubideaedukitzea.Etadiskrimi- natuegitendu,eraberean,baliae- zintasunaeragindutenlesioiraun- korrenbiktimenkalte-ordainakez- beharetagaixotasunprofesionale- tarakoerabilitakobaremoaren araberakoakizateaproposatzen duenean.Ezindaezbeharretarako baremoaerabilitorturabezalako delitubatenordainaezartzeko,de- finiziozdolozkoadena,etabatga- tozirizpidehorretanAmnistiaIn- ternazionalabezalakoerakundee- kin.Garaiberekobestebiktimaba- tzueiaitortzenzaizkienhainbat etahainbateskubideereezdituai- tortzen,bestedekretubatzuekba- bestutakoak,laguntzapsikologi- koaetapsikiatrikoa,premiazko osasunlaguntzaetasistemaoroko- rrarenosagarridenosasunlagun- tza,kaltematerialenondoriozko kalte-ordainak,babesofizialeko etxeakeskuratzekolehentasuna, edoikasketetarakolaguntzakedo enplegupublikorakolehentasuna baitute.«Bidegabekosufrimen- dua»mugatzendu,gainera, froga daitezkeenkaltefisikoekedukiko baitutekalte-ordaineskubidea,su- frimendupsikologiabazterutzita. Horrezgainera,pertsonakdufro- garenkarga,etanekezfrogatuko ditutorturak,adibidez,berega- raianikertuezbaziren,Estatuaren etaJustiziarentrabenondorioz. Argituzekbadakiezdelaerraza gaihorietanaurreraegitea,baina egindaiteke:gizaeskubideenurra- ketalatzakpairatudituztenbeste gizartebatzuekbideairekietazau- riakixtekopolitikakezarridituzte. Horregatik,dekretuhoneksuposa- tzenduenlan-oinarriaeginbeha- rrekohurrengourratsetanareago- tzeraanimatunahidituguEusko Jaurlaritzaetaalderdipolitikoak, gizaeskubideeningurukonazioar- tekozuzenbidearenparametroak ardatzhartuta.Dekretuhorrekez duamaieraizanbehar,besteurrats batbaizik,urratstxikiabadaere. Egindaiteke.Biktimakaitortze- ko,duintasunaitzultzekoetazau- riakixtekobideaizanbehardude- kretuak,bainabermeakedukibe- harditubidehorrek,benetan eraginkorraizateanahibadugu. AndresKrakenberger, JonLandaeta SabinoOrmazabal Argituz Mutuak E szenanazaltzendenfiguranteada konpartsa,sartu-irtenaegitendue- na,estrabat.Azalduegitenda,desager- tuegitenda,ezduhitzikegiten.Ezdu inorkkontuanhartzen.Betelanaegiteko dago,ezdaukaahotsik.Mutuada.Elite ekonomikoetapolitikoenibilerakera- kustendizkiotetelebistan,egunka- rietan,aldizkarietan,baitainter- netensartuetapostabegiratzera sartzendeneanere.Iritziaeska- tzendiotelauurteanbehin,za- tozfestara,beharrezkoa zara,ezinbestekoa,eta jendeakbozkaematendu. Poztuegitendiraelitepo- litikoak,normaleanbaita eliteekonomikoakere.DemokraziaBe- rriakirabazizuenGrezian,AlderdiSozia- listakirabazizuenFrantzian,AlderdiPo- pularrakEspainian.Bainaaginduelite ekonomikoekagintzendute,Europan, munduan.Inorksinistenduoraindik erakundeetan? Inorkezdusinistenerakundeetan, inorkezdusinistenalderdipolitikoen ahalmenetan;berdinduegitendirahar- tara:denakberdinakdira.Etahau- teskundekanpainakdatozgero, besteedozeinsalgairenpublizi- tatekanpainenhainantzeko. Jendeaaspertuegitendapoliti- koenkalakamerkeaentzu- ten.Etapoztuegitendira elitepolitikoak,etanor- malean,baitaeliteekono- mikoakere. Ezduguahotsik. Jira XabierGantzarain Zelai galdua N eskato izateak bazterreko egiten ninduela jabetu nintzen 7-8 urtere- kin.Izan ere,ordura arte jolas zutena albora utzi,eta jokatzeari ekin zioten gure gelako mutikoek,futbol partida «serioak» antolatzeari,eta,nonbait, arauen barruan zegoen gu kanpora- tzea.Batetik,neska izate hutsaga- tik «txarrak» ginen —nahiz eta ordu arte gure gelako futbolaririk onena neskato bat izan—,eure- kin jokatzeko «ezgauza».Bes- tetik,jolastokiaren antola- keta berri bat ezarri zuten: jolas nahas-mahasaren ordez,futbola,bihurtu zuten zelaiaren erdigune —eta,ondorioz,mutilak—.Txokora, berriz,brile,goma,soka,kromo,dantza eta losangelesdecharlie-ka jolasten ginenok; hau da,neskak eta futbola gogoko ez zuten mutil bakan batzuk — gogorra haiena,beti susmopean—.Ez genuen irakasle eta gurasoen babesik izan,ume kontu normalak ziren.Hala ere,haserre,eserialdia egin genuen jolastokiaren erdian,eta geure egin genuen zelaia,harik eta mutilek baloi- kadaka eraso ziguten arte.Eutsi genion pixka bat,baina ez ginen martiritarako jaio.Zelaia galdu genuen. Gaur,ñañoa bada ere, zatitxo bat berreskuratu- ko dut,Euskal Herriko selekzioak Anoetan jokatuko duen partidari esker. Bira IdurreEskisabel Harian›Iritzia 4 berria 2012koekainaren23a,larunbata

×