OS SéCULOSESCUROS(xvi, Xvii, xviii)Alba Ben RivasCristina Pernas Castaño1º A – BACIES Vilar Ponte, 2013
Índice:1.- Contexto histórico.a) O reino de Galicia na coroa de Castela.b) A lingua.2.- Decadencia política e lingüística ...
1.- Contexto histórico:O século XV foi un momento determinante para a historia do noso país,por un dobre motivo:Por un ban...
a) O reino de Galicia na coroa de Castela: En 1230, Fernando III reuniu os territorios de Galicia, León e Castela, amplia...
b) A lingua:A crise política que se vai vivir no século XIV determinou unha etapa deescuridade e decadencia para o noso id...
2.- Decadencia política e lingüística:A perda de prestixio e usos cultos da lingua galega, durante osdenominados Séculos E...
Ademais dos anteriores factores, debemos ter en conta oseguinte: Galicia nunca contou cunha burguesía poderosa que puides...
 As levas de soldados (Alistamento de persoas co fin de servirao Estado) para formar o imperio español. A explotación da...
3.- A literatura nesta época:a) Literatura culta:Durante os Séculos Escuros, asmanifestacións da literatura decarácter cul...
- Poesía: Da “corte” de Gondomar conservamos a Canción galega en loor de Don Diegodas Mariñas Parragués (1º Capitán Xener...
 A primeira manifestación poética dos Séculos Escuros, do 1506, foi feita enhomenaxe ao consorte da raíña Xoana I de Cast...
 Do século XVI é o Soneto de Monterrei:Alá en Monterrei en Val de Laça,a Violante vi beira de un ríotan fermosa, en verdá...
 É importante o poema de LaAraucana (1589) de Isabel Castro eAndrade (condesa de Altamira) , doséculo XVI. En 1697 foron...
- Teatro:Pese a que conservamos poucos textos dramáticos dos Séculos Escuros escritosen galego, a actividade teatral en Ga...
 Do século XVIII atopamos Oentremés do portugués. O documento teatral máisimportante é a peza de GabrielFeixó de Araúxo ...
- Prosa: Nos séculos XV, XVI e XVII circularonalgúns textos en prosa escritos engalego con falsificacións históricas,reda...
b) A literatura popularizante: Nos séculos XVII, XVIII e a primeirametade do XIX, desenvolveuse o“vilancico galego” (comp...
 Os principais cultivadores dosvilancicos galegos foron CarlosPatiño, Frei Francisco de Santiago,Gabriel Díaz, Frei Xerón...
c) A Ilustración: No século XVIII, produciuse en Galicia a chegada e oespallamento das ideas ilustradas. Non se atopan nu...
Ronca do río MiñoCando tanta festa fan-¡miña nai, como se roxe!-a esta nova fonte de hoxe,¿que será de ti, Miñán?Tempos vé...
 Na Ilustración, tamén destacan o padre Feixoo, así como Xosé AndrésCornide e frei Martín Sarmiento..Padre Feixoo
 No seu volume titulado Coloquio de 24 gallegos rústicos, frei MartínSarmiento inclúe un conxunto de coplas en galego.No ...
Enlaces de interese:• Tvg:http://www.youtube.com/watch?v=hHrW8oI9r_whttp://www.youtube.com/watch?v=Gi2Rm7Z7xg8• Séculos es...
Fontes e recursos:• Libro de lingua galega 1º de bacharelo, Xerais, unidade 16.• Wikipedia:http://gl.wikipedia.org/wiki/S%...
Próxima SlideShare
Cargando en…5
×

Os Séculos Escuros, Cristina Pernas e Alba Ben, 1º A Bac

904 visualizaciones

Publicado el

Traballo dos Séculos Escuros MODIFICADO (máis resumido).

0 comentarios
0 recomendaciones
Estadísticas
Notas
  • Sé el primero en comentar

  • Sé el primero en recomendar esto

Sin descargas
Visualizaciones
Visualizaciones totales
904
En SlideShare
0
De insertados
0
Número de insertados
56
Acciones
Compartido
0
Descargas
3
Comentarios
0
Recomendaciones
0
Insertados 0
No insertados

No hay notas en la diapositiva.

Os Séculos Escuros, Cristina Pernas e Alba Ben, 1º A Bac

  1. 1. OS SéCULOSESCUROS(xvi, Xvii, xviii)Alba Ben RivasCristina Pernas Castaño1º A – BACIES Vilar Ponte, 2013
  2. 2. Índice:1.- Contexto histórico.a) O reino de Galicia na coroa de Castela.b) A lingua.2.- Decadencia política e lingüística nos Séculos Escuros.3.- A literatura durante os Séculos Escuros.a) Literatura culta.- Poesía.- Teatro.- Prosa.b) Literatura popularizante.c) A Ilustración.
  3. 3. 1.- Contexto histórico:O século XV foi un momento determinante para a historia do noso país,por un dobre motivo:Por un banda, os acontecementos que tiveron lugar nese períododeterminan a súa protección durante a Idade Moderna ou a falta dela; poroutra banda, esta frustración do século XV viría a condicionar o futuro deGalicia.
  4. 4. a) O reino de Galicia na coroa de Castela: En 1230, Fernando III reuniu os territorios de Galicia, León e Castela, ampliandoasí os seus dominios. A conquista andaluza significou un cambio sociopolítico e socioeconómico nosterritorios da coroa de Fernando III. Así, o chamado eixe horizontal, arredor docamiño de Santiago, foi substituído polo eixe vertical. Galicia, convertida cada vez máis nun territorio arredado e sen peso sociopolítico,asiste aos novos tempos dende unha posición marxinal que se vai prolongardurante os séculos seguintes. Galicia alcanza a Idade Moderna carecendo dun monarca privativo ou dunhasinstitucións propias, vivindo na Idade Media unha situación de semi-indepencia.
  5. 5. b) A lingua:A crise política que se vai vivir no século XIV determinou unha etapa deescuridade e decadencia para o noso idioma.Dende o século XIII, comeza oproceso de castelanización debido áperda do uso do galego no ámbitoxurídico-político.Ao tempo que en Portugal ten lugarun proceso de estandarización doidioma, en Galicia prodúcese unretroceso do idioma no rexistroescrito. O río Miño na súa desembocadura.
  6. 6. 2.- Decadencia política e lingüística:A perda de prestixio e usos cultos da lingua galega, durante osdenominados Séculos Escuros, tivo como consecuencias: A nobreza galega é desprazada a Castela e substitúese por outracastelá. A reforma do clero, coa entrada de abades e vispos de fóra deGalicia, introduce o castelán como lingua de uso na Igrexa. A centralización do proceso de colonización de América, efectuadodende Sevilla.
  7. 7. Ademais dos anteriores factores, debemos ter en conta oseguinte: Galicia nunca contou cunha burguesía poderosa que puidesedefender os intereses económicos e lingüísticos do país. As pragas de peste e fame mermaron a poboación,fomentando a substitución lingüística. A emigración cara o sur.
  8. 8.  As levas de soldados (Alistamento de persoas co fin de servirao Estado) para formar o imperio español. A explotación das riquezas galegas. A imprenta deu un importante pulo á difusión das linguasnacionais. Non aparecerá un libro impreso en galego atamediados do século XIX.
  9. 9. 3.- A literatura nesta época:a) Literatura culta:Durante os Séculos Escuros, asmanifestacións da literatura decarácter cultos foron moiescasas.Non obstante, poseemos unconxuntos de textos líricos eteatrais compostos na pequena“corte” creada por DiegoSarmiento de Acuña, conde deGondomar. Diego Sarmiento de Acuña, conde de Gondomar
  10. 10. - Poesía: Da “corte” de Gondomar conservamos a Canción galega en loor de Don Diegodas Mariñas Parragués (1º Capitán Xeneral de Galicia), de autor descoñecido eredactado en once estanzas.Ora sea nalgún tempoAlça musa galega o rostro ó ceoCon gozo e pasatempoE deixa ese burel cuitado e feo,Pois se che ofrece un milagroso casoQu’entre as nove doncelas do ParnasoSerás por el dend’hoje conocidaCon nome eterno e vida,En en pago de tal nova e tas albrizasRecebe do teu verso estas primizas. Do século XVII teñen importancia dous documentos do volume Exequias daraíña Margarida, o primeiro de Xoán Gómez Tonel e o segundo de PedroVázquez de Neira.
  11. 11.  A primeira manifestación poética dos Séculos Escuros, do 1506, foi feita enhomenaxe ao consorte da raíña Xoana I de Castela (Xoana a Tola), Filipe oFermoso, con motivo do desembarco da parella na Coruña. Consérvanse tamén as Décimas ao Apóstol Santiago de frei Martín Torrado, sobre seSantiago debía ser o único patrón de España ou compartir o padroado con SantaTeresa de Xesús.Elo é que non podés?eu non sei como esto sejaEu debe ser en vejado ben que a España facés.Eu non vin tal entremésque a un creo lle fagan terunha freira por muller…Arreda, vai Satanás!Santo, vós se vos casás,dais ó mundo en que entender.(…)
  12. 12.  Do século XVI é o Soneto de Monterrei:Alá en Monterrei en Val de Laça,a Violante vi beira de un ríotan fermosa, en verdá, que quedei fríode ver alma inmortal en mortal maça.De un alto e lindo corpo a seda laçaa pastora sacaba fío a fío,quando lle dise: - “Morro, corta o fío”- “Vólveo, non cortarei, seguro pasa”.- “¿E como pasarei, se eu acá quedo?Se pasar –respondí- non vou seguroque este corpo, sen alma, morra cedo”.- “Coa miña, que levas, te aseguroque non morras pastor” – “Pastora hei medo;o quedar me parece máis seguro.Soneto de Monterrei, Anónimo, 1530-1540
  13. 13.  É importante o poema de LaAraucana (1589) de Isabel Castro eAndrade (condesa de Altamira) , doséculo XVI. En 1697 foron publicados os noveromances escritos en galego no volumedas Festas Minervais celebradas naquelano. Contamos cun poema no que se narraa batalla de Rande, do ano 1702,atribuído a Anselmo Feixoo eMontenegro.Festas Minervais
  14. 14. - Teatro:Pese a que conservamos poucos textos dramáticos dos Séculos Escuros escritosen galego, a actividade teatral en Galicia nestes séculos foi importante.O teatro galego: Era un elemento importante de ocio, e unha das principais vías de escape dosproblemas rutineiros. O teatro en Galiza era seguido especialmente polas clases populares. A representación dramática constituía todo un acontecemento sociocultural nasvilas e núcleos rurais galegos. Do século XVI posuimos Diálogo de Alberte Bieito, unha peza pequena que seescribe pero non se imprime.
  15. 15.  Do século XVIII atopamos Oentremés do portugués. O documento teatral máisimportante é a peza de GabrielFeixó de Araúxo A contenda doslabradores de Caldelas, coñecidocomo O entremés famoso sobre apesca no río Miño.Data do 1671 e ten como temáticaun dos moitos enfrontamentospolos dereitos de pesca queocorreron no Miño entre oshabitantes das dúas beiras do río.
  16. 16. - Prosa: Nos séculos XV, XVI e XVII circularonalgúns textos en prosa escritos engalego con falsificacións históricas,redactadas por nobres co afán delexitimar o señorío da súa liñaxe. Detodas elas, destaca a Historia de DonServando, que mandou redactar XoánFernández Boán e Araúxo. En 2009 descubriuse a Historia daSanta Igrexa de Iria Flavia (1713-1735),de Pedro Otero Romero Torres, que éunha versión da Crónica de Santa Maríade Iria (1468).
  17. 17. b) A literatura popularizante: Nos séculos XVII, XVIII e a primeirametade do XIX, desenvolveuse o“vilancico galego” (composicións enverso, musicadas, cun aire popular ecompostas por músicos de granformación). Os vilancicos galegos triunfaronincluso máis alá das nosas fronteiras. En Sevilla, Toledo e Lisboa atopamosexemplos que aproveitan a tradicióndas panxoliñas e aninovos, como o damarxe.Vamos a Belén, amigos,vamos que a noite está clara;Mingos leve as castañolas,o seu pandeiro Pascuala.(Todos)Vamos a Belén, amigos…Cantemos ao Rei dos Ceosnovas e alegres tonadas,ao son da gaita galegacon muiñeiras e alboradas.Ai que Neno tan bonito!Que cariña tan galana!Nunca Neno tan fermosoViron as nosas montañas.(…)(Luís Corral Rodríguez, 1818, catedralde Mondoñedo).
  18. 18.  Os principais cultivadores dosvilancicos galegos foron CarlosPatiño, Frei Francisco de Santiago,Gabriel Díaz, Frei XerónimoGonçalves e Manuel Bravo deVelasco. Dentro desta literatura popularizante,o único texto conservado é referidoao Mariscal Pedro Pardo de Cela, doséculo XVI, denominado Pranto daFrouseira, de autor anónimo.A min chaman Todo miraSeñora do gran tesouroPor estrela esclarecidaHago en este ValedouroMas tredor foi que un mouroO vilao que me vendeuQue de Lugo a RivadeuTodos me tiñan temorDe min a trista FrouseiraQue por treizon soi vendidaDerribada na riveiraCa xamais se veu vencida.Por treizon tamen venderonXesus noso redentorE por aquestes tredoresPedro Pardo meu señor
  19. 19. c) A Ilustración: No século XVIII, produciuse en Galicia a chegada e oespallamento das ideas ilustradas. Non se atopan numerosostextos redactados en galego pero apareceron sociedades(xeográficas, económicas…) que tiñan como obxectivo o estudoda realidade do país, pois foi importante a discusión e o debate dahistoria de Galicia, das súas orixes, etc. Entre os autores que empregaron o noso idioma nesta etapadestaca Diego Antonio Cernadas e Castro, coñecido como o Curade Fruíme.
  20. 20. Ronca do río MiñoCando tanta festa fan-¡miña nai, como se roxe!-a esta nova fonte de hoxe,¿que será de ti, Miñán?Tempos vén e tempos van,cae Miñán quen subeu onte;póñase ben alta a fonte,que non é, por máis que o pense,para beixarme en Ourenseno ollo da miña ponte.(1755)Cura de Fruíme
  21. 21.  Na Ilustración, tamén destacan o padre Feixoo, así como Xosé AndrésCornide e frei Martín Sarmiento..Padre Feixoo
  22. 22.  No seu volume titulado Coloquio de 24 gallegos rústicos, frei MartínSarmiento inclúe un conxunto de coplas en galego.No chan que en Morrazochaman os galegoschan de Parafita,que chega hasta o ceo,que está no camiñoque vai ao Ribeirodendes Pontevedra,a vila do reino;(…)Os mesmos, é todo,tiñan parentesco,criados e nadosnun mesmo terreo.Volvíanse á terrapor outros vieiros,juntáranse todosno chan a desejo.
  23. 23. Enlaces de interese:• Tvg:http://www.youtube.com/watch?v=hHrW8oI9r_whttp://www.youtube.com/watch?v=Gi2Rm7Z7xg8• Séculos escuros, resumo:http://www.youtube.com/watch?v=8aYYmXkpbQ8
  24. 24. Fontes e recursos:• Libro de lingua galega 1º de bacharelo, Xerais, unidade 16.• Wikipedia:http://gl.wikipedia.org/wiki/S%C3%A9culos_Escuroshttp://gl.wikipedia.org/wiki/Literatura_galega_dos_S%C3%A9culos_Escuros• Outras páxinas web:http://www.consellodacultura.org/arquivos/cdsg/loia/historia.php?id=46&idioma=1http://www.staki.com/matuquin/Os_seculos_escuros.htm

×