Se ha denunciado esta presentación.
Se está descargando tu SlideShare. ×

Aναπτυξιακές προοπτικές και βιώσιμη επιχειρηματικότητα

Anuncio
Anuncio
Anuncio
Anuncio
Anuncio
Anuncio
Anuncio
Anuncio
Anuncio
Anuncio

Eche un vistazo a continuación

1 de 42 Anuncio
Anuncio

Más Contenido Relacionado

Más reciente (15)

Anuncio

Aναπτυξιακές προοπτικές και βιώσιμη επιχειρηματικότητα

  1. 1. “Αναπτυξιακές Προοπτικές και Βιώσιμη Επιχειρηματικότητα” Καθηγητής Νικόλαος Δ. Φίλιππας Πρόεδρος του Δ.Σ. και Επιστημονικός Διευθυντής του ΚΕΠΕ 14ο Περιφερειακό Τμήμα Ανατολικής Κρήτης Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδας Ηράκλειο Κρήτης, Δευτέρα 1 Δεκεμβρίου 2014 Ημερίδα «Εκδηλώσεις Οικονομικής Σκέψης»
  2. 2. 2 Το χρηματοοικονομικό σύστημα είναι ένα πραγματικά περίπλοκο δίκτυο …Σε ένα πολύπλοκο σύστημα… πρέπει να μάθουμε να σκεφτόμαστε πολύπλοκα This diagram illustrates the network of Investment Banks in the CDS Market Source: 'too connected to fail' Ο συστημικός κίνδυνος (systemic risk) είναι ο κίνδυνος ότι ένα γεγονός θα προκαλέσει την απώλεια της οικονομικής αξίας ή εμπιστοσύνης, και τις συνακό- λουθες αυξήσεις αβεβαιότητας, σε ένα σημαντικό μέρος του χρηματοπιστωτικού συστήματος που είναι αρκετά σοβαρό ώστε να είναι αρκετά πιθανόν να υπάρξουν σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία
  3. 3. 3 Οι συμμετέχοντες στο παγκόσμιο χρηματοοικονομικό σύστημα Αγορές Κυβερνήσεις Κεντρικές Τράπεζες Επενδυτικές Τράπεζες Ασφαλιστικές Εταιρίες Οίκοι Αξιολόγησης Φορολογούμενοι
  4. 4. Το πρόβλημα της Ασύμμετρης Πληροφόρησης
  5. 5. Ο Χρηματοοικονομικός Αναλφαβητισμός και τα Συμπεριφορικά Σφάλματα The new architecture of the financial system Financial Illiteracy GDP Loans Deficit Spreads Herding Country risk Fear Financial Contagion Fiscal adjustment Bubbles Behavioral Biases Psychology Animal Spirits Rumors Black Swans Irrational Exuberance Greed Financial Crises Illusions Agency problem Liquidity Leverage Rating Agencies Public Debt Home Bias Myopia Financial Planning Asymmetric Information …σε ένα πολύπλοκο χρηματοπιστωτικό σύστημα
  6. 6. Ορισμένες αρνητικές επιπτώσεις του χρηματοοικονομικού αναλφαβητισμού • Αδυναμία διαχωρισμού των εννοιών ονομαστικού και πραγματικού επιτοκίου, αλλά και σταθερού/κυμαινομένου • Άγνοια του θεσμικού πλαισίου των επενδυτικών προϊόντων και υπηρεσιών • Άγνοια για τους αναλαμβανόμενους κινδύνους από επενδύσεις σε απλά αλλά και σύνθετα χρηματοοικονομικά προϊόντα • Έλλειψη διαφοροποίησης των επενδυτικών χαρτοφυλακίων • Αδυναμία αναχρηματοδότησης χρέους σε χαμηλότερο επιτόκιο • Αδυναμία κατανόησης των επιπτώσεων από το αναλαμβανόμενο χρέος • Αδυναμία κατάρτισης ατομικού ή οικογενειακού οικονομικού προϋπολογισμού • Μηδενική αποταμίευση για συνταξιοδότηση ή ασθένεια • Αναποτελεσματική διαχείριση κεφαλαίου κίνησης • Πληρωμή τεράστιων προμηθειών χρηματιστηριακών συναλλαγών • Πληρωμή τεράστιων εξόδων για ενεργητική διαχείριση αμοιβαίων κεφαλαίων • Μη ορθολογική συμπεριφορά σε χρηματιστηριακές επενδύσεις ή επενδύσεις ακίνητης περιουσίας
  7. 7. 7 Antifragile: Things That Gain from Disorder (Nassim Nicholas Taleb, 2012) Antifragile: το αντίθετο του εύθραυστου • Πως να επιβιώσουμε σε έναν κόσμο γεμάτο εκπλήξεις; • Αντί να προσπαθούμε να προβλέψουμε το μέλλον (αποτυχημένα), είναι καλύτερο να προσπαθήσουμε να εκμεταλλευτούμε τις κρίσεις όταν παρουσιάζονται. • Ακόμα και τα άσχημα γεγονότα μπορεί να περιλαμβάνουν χρήσιμη πληροφόρηση. – Αποφυγή αντίστοιχων σφαλμάτων στο μέλλον και γνώση. • Ο κόσμος και όσα συμπεριλαμβάνονται σε αυτόν (άνθρωποι, επιχειρήσεις, θεσμικά όργανα) διαχωρίζονται σε 3 κατηγορίες: • Οι εύθραυστοι (fragile)  σπάνε υπό συνθήκες πίεσης • Οι ισχυροί (robust)  μπορούν να ανταπεξέλθουν στις δυσκολίες • Οι "Antifragile"  βγαίνουν ισχυρότεροι μέσα από τις δύσκολες συνθήκες και τις καταστροφές, πιο δημιουργικοί και ευπροσάρμοστοι, το μη αναμενόμενο ευνοεί την εξέλιξη και τα πιθανά οφέλη αντισταθμίζουν πιθανές απώλειες. Μέσα από την κρίση, η Ελλάδα και η Ευρώπη βγαίνουν πιο δυνατές!
  8. 8. 8 Σε ένα νέο κόσμο που αλλάζει και προσαρμόζεται διαρκώς με μεγάλες ταχύτητες, όποιος καθυστερεί και αναβάλλει… …θα οδηγηθεί με βεβαιότητα σε ακόμα μεγαλύτερη μείωση του βιοτικού του επιπέδου.
  9. 9. 9 Παγκοσμιοποίηση και η άνοδος των Αναπτυσσόμενων Αγορών Μελλοντικές Τάσεις • Τις τελευταίες δεκαετίες η παγκοσμιοποίηση έχει οδηγήσει σε πλήθος ανακατατάξεων διεθνώς, με πρωταρχική την τεράστια μετατόπιση πλούτου από τις χώρες του Δυτικού Κόσμου στις χώρες της Ανατολής και κυρίως την Κίνα και τις οικονομίες της Ασίας. • Το 2019, η Κίνα αναμένεται να γίνει η μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη σε ονομαστικούς όρους ΑΕΠ, συνεισφέροντας το 18,4% του παγκόσμιου ΑΕΠ συμβάλλοντας σημαντικά και στην παγκόσμια κατανάλωση. • Οι Ινδοί κι οι Κινέζοι καταναλωτές θα ξοδέψουν μέχρι το τέλος του 2020 σε προϊόντα και υπηρεσίες $64 τρισ., με ετήσια κατανάλωση περίπου $10 τρισ. (Silverstein et al., 2012). H Κίνα εκτιμάται ότι θα καταναλώνει $6,2 τρισ. ετησίως. • Σημαντικές προκλήσεις και τεράστιες ευκαιρίες για όσους προσαρμόζονται και διεκδικούν τη θέση τους στο νέο παγκόσμιο περιβάλλον.
  10. 10. 10 Η Κίνα το 2019 θα ξεπεράσει τις Η.Π.Α. σε ονομαστικούς όρους ΑΕΠ Κίνα 18,48% Γερμανία 3,25% Ινδία 6,78% Ιαπωνία 4,60% Η.Π.Α. 18,22% 0 5 10 15 20 25 30 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 Κίνα Γερμανία Ινδία Ιαπωνία Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Πηγή: IMF %
  11. 11. 11 Κόσμος – Ευρωζώνη – Ελλάδα – Κίνα 2004 Παγκόσμιο ΑΕΠ: $43 τρισ. Ελλάδα: $230,34 δισ. 2013 Παγκόσμιο ΑΕΠ: $74,7 τρισ. Ελλάδα: $241,8 δισ. x 1,74 του παγκόσμιου ΑΕΠ 0,32% του παγκόσμιου ΑΕΠ Πηγή: IMF, Οκτώβριος 2013 1,3621 ($/€) (31/12/2004) 1,3791 ($/€) (31/12/2013) 22,76% του παγκόσμιου ΑΕΠ 17,07% του παγκόσμιου ΑΕΠ 0,54% 4,52% του παγκόσμιου ΑΕΠ 12,68% του παγκόσμιου ΑΕΠ
  12. 12. 12 Η Ελλάδα και η Ευρωζώνη χάνουν σε όρους Ανταγωνιστικότητας 2002 2012 2030 4.3% του Παγκόσμιου ΑΕΠ 11.4% του Παγκόσμιου ΑΕΠ 28% του Παγκόσμιου ΑΕΠ 20.5% του Παγκόσμιου ΑΕΠ 16.9% του Παγκόσμιου ΑΕΠ 12% του Παγκόσμιου ΑΕΠ
  13. 13. 13 Οι «Αυτοκρατορίες» Αντεπιτίθενται… 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% 0 1000 1500 1600 1700 1820 1870 1913 1950 1973 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 ΥΠΟΛΟΙΠΗ ΑΣΙΑ ΕΥΡΩΠΗ ΠΡΩΗΝ ΕΣΣΔ ΗΠΑ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ ΙΑΠΩΝΙΑ ΙΝΔΙΑ ΚΙΝΑ ΑΦΡΙΚΗ Πηγή: Angus Maddison, The World Economy: Historical Statistics, 2006, OECD, updated data 2008 Η Μ. Βρετανία ήταν τον 19ο αιώνα, η Αμερική τον 20ο αιώνα… και η Κίνα τον 21o αιώνα!!!
  14. 14. Κρίση και Κοινωνική Ανισότητα …Η Οπτική των Thomas Piketty και Emmanuel Saez • Σύμφωνα με δεδομένα από τα επίσημα φορολογικά στοιχεία, οι Thomas Piketty και Emmanuel Saez, δείχνουν ότι οι πιο πλούσιοι έχουν περισσότερες πιθανότητες να δημιουργούν πλούτο. • Στις ΗΠΑ, το εθνικό εισοδήμα που καταλήγει στο πλουσιότερο 1% του πληθυσμού έχει “εκτιναχθεί” από περίπου 9% στο τέλος της δεκαετίας του 1970, σε περίπου 23% το 2006. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο συγκέντρωσης εισοδήματος που έχει καταγραφεί από τη θέσπιση του ομοσπονδιακού φόρου εισοδήματος το 1913 - με μοναδική εξαίρεση το 1928. • Το 2010, το 93% του εισοδήματος που παρήχθη στις Η.Π.Α. σε σχέση με το 2009, γύρω στα 288 δισ, ανήκε στο 1% των πλουσιότερων φορολογουμένων, με ετήσιο εισόδημα μεγαλύτερο από $352.000. • Το 2010, το 37% της αυτής της υπεραξίας το καρπώθηκε το πλουσιότερο 0.01% (περίπου 15.000 νοικοκυριά με μέσο εισόδημα $24 εκατ. • Το υπόλοιπο 99% αύξησε το ετήσιο εισόδημά της κατά περίπου $80 κατά κεφαλή σε πραγματικές τιμές, όταν το πλουσιότερο 1%, με μέσο ετήσιο εισόδημα 1.019.089$, είχε αύξηση της τάξης του 11,6%.
  15. 15. Κρίση και Κοινωνική Ανισότητα 3,282 δισ. (69,8%) Αριθμός Ανθρώπων(% επί του παγκόσμιου πληθυσμού) Εύρος Πλούτου Συνολικός Πλούτος <10.000$ 10.000$ έως 100.000$ 100.000$ έως 1.000.000$ >1.000.000$ 1,010 δισ. (21,5%) 323 εκατ. (7,9%) 35 εκατ. (0,7%) 7,6 τρισ. (2,9%) 31,1 τρισ. (11,8%) 108,6 τρισ. (41,3%) 115,9 τρισ. (44,0%) Πηγή: Credit Suisse, World Wealth Report, 2014
  16. 16. 16 Η ραγδαία άνοδος των BRICs και οι εκτιμήσεις της Goldman Sachs 2012 2013 Προβλέψεις Οκτωβρίου 2014 2014 2015 Κόσμος 3,4 3,3 3,3 3,8 Ανεπτυγμένες οικονομίες 1,2 1,4 1,8 2,3 ΗΠΑ 2,3 2,2 2,2 3,1 Ευρωζώνη -0,7 -0,4 0,8 1,3 - Γερμανία - Γαλλία - Ιταλία - Ισπανία 0,9 0,3 -2,4 -1,6 0,5 0,3 -1,9 -1,2 1,4 0,4 -0,2 1,3 1,5 1,0 0,8 1,7 Ιαπωνία 1,5 1,5 0,9 0,8 Ην. Βασίλειο 0,3 1,7 3,2 2,7 Καναδάς 1,7 2,0 2,3 2,4 Αναπτυσσόμενες οικονομίες 5,1 4,7 4,4 5,0 ΝΑ Ευρώπη 1,4 2,8 2,7 2,9 Ρωσία 3,4 1,3 0,2 0,5 Αναπτυσσόμενη Ασία 6,7 6,6 6,5 6,6 Κίνα 7,7 7,7 7,4 7,1 Ινδία 4,7 5,0 5,6 6,4 Λατινική Αμερική 2,9 2,7 1,3 2,2 Βραζιλία 1,0 2,5 0,3 1,4 Μ. Ανατολή και Β. Αφρική 4,8 2,5 2,7 3,9 Υποσαχάρια Αφρική 4,4 5,1 5,1 5,8 Πηγή: International Monetary Fund (World Economic Outlook, Οκτώβριος 2014).
  17. 17. 17 Εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων ως % των παγκόσμιων εισροών Η Κίνα ξεπέρασε για πρώτη φορά την ΕΕ το 2012 17.29% 29.25% 13.97% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013p EU BRIC US p: preliminary data Πηγή: OECD International direct investment database, IMF.April 2014
  18. 18. 18 Βασικά μεγέθη της ελληνικής οικονομίας Δις ευρώ και σε αγκύλη ποσοστά επί του ΑΕΠ 2000 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Ιδιωτική κατανάλωση 94,9 153,4 164,6 164,5 158,4 145,1 134,7 129,9 [66,9] [65,9] [68,0] [69,3] [70,0] [69,8] [69,4] [71,2] Δημόσια κατανάλωση 25,2 46,4 49,1 54,0 48,9 44,1 41,1 36,5 [17,8] [19,9] [20,3] [22,7] [21,6] [21,2] [21,2] [20,0] Επενδύσεις παγίου κεφαλαίου 35,4 59,9 57,4 49,7 39,1 32,0 22,7 20,5 [25,0] [25,7] [23,7] [20,9] [17,3] [15,4] [11,7] [11,2] Εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών 33,5 52,4 56,6 45,1 50,0 52,9 54,8 55,1 [23,6] [22,5] [23,4] [19,0] [22,1] [25,5] [28,2] [30,2] Εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών 49,1 81,4 88,0 69,7 69,4 67,1 63,5 60,6 [34,6] [34,9] [36,3] [29,4] [30,7] [32,3] [32,7] [33,2] Ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών -15,6 -28,9 -31,4 -24,6 -19,4 -14,2 -8,7 -5,4 [-11,0] [-12,4] [-13,0] [-10,4] [-8,6] [-6,8] [-4,5] [-3,0] ΑΕΠ 141,7 232,8 242,1 237,4 226,2 207,8 194,2 182,4 Δημόσιο Χρέος 141,0 240,0 264,6 301,0 330,3 356,0 304,7 319,1 [99.4] [103.1] [109.3] [126.8] [146,0] [171.3] [156.9] [174.9] Χρηματοδ. εγχ. ιδιωτ. τομέα 59,9 215,4 249,7 249,7 257,8 248,5 227,7 217,9 [42,3] [92,5] [103,1] [105,2] [114,0] [119,6] [117,2] [119,4] Αποταμίευση νοικοκυριών -9,8 -6,4 -6,7 -0,1 -7,0 -5,0 -4,4 -11,0 Πηγές: ΕΛΣΤΑΤ, Τράπεζα της Ελλάδος. Επεξεργασία στοιχείων από το ΚΕΠΕ.
  19. 19. Πληρωμές Τόκων Γενικής Κυβέρνησης ως % του ΑΕΠ και σε δισ. € Σημαντικό μέρος της Ρευστότητας προοριζόταν για αποπληρωμές δανείων 8.74 8.59 8.97 9.01 9.78 10.68 11.94 11.92 13.19 15.02 9.71 7.30 7.80 7.80 0.00 1.00 2.00 3.00 4.00 5.00 6.00 7.00 8.00 0.00 2.00 4.00 6.00 8.00 10.00 12.00 14.00 16.00 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 ΠληρωμέςΤόκωνσεδισ.€ ΠληρωμέςΤόκωνως%τουΑΕΠ Πληρωμές Τόκων Γενικής Κυβέρνησης σε δισ. € Πληρωμές Τόκων Γενικής Κυβέρνησης ως % του ΑΕΠ Πηγή: AMECO
  20. 20. 20 Δαπάνες για Έρευνα και Ανάπτυξη στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες Οι Δαπάνες για Έρευνα και Ανάπτυξη είναι περιορισμένες στην Ελλάδα 2.81 2.12 2.02 0.78 1.98 0 0.5 1 1.5 2 2.5 3 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Η.Π.Α. Ευρωζώνη Ε.Ε.-28 Ελλάδα Κίνα (ex Hong-Kong) Πηγή: AMECO
  21. 21. 21 H διαχρονική εξέλιξη της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας και η πορεία του ΓΔΧΑ 0 500 1000 1500 2000 2500 3000 3500 Ιαν-09 Φεβ-09 Μαρ-09 Απρ-09 Μαϊ-09 Ιουν-09 Ιουλ-09 Αυγ-09 Σεπ-09 Οκτ-09 Νοε-09 Δεκ-09 Ιαν-10 Φεβ-10 Μαρ-10 Απρ-10 Μαϊ-10 Ιουν-10 Ιουλ-10 Αυγ-10 Σεπ-10 Οκτ-10 Νοε-10 Δεκ-10 Ιαν-11 Φεβ-11 Μαρ-11 Απρ-11 Μαϊ-11 Ιουν-11 Ιουλ-11 Αυγ-11 Σεπ-11 Οκτ-11 Νοε-11 Δεκ-11 Ιαν-12 Φεβ-12 Μαρ-12 Απρ-12 Μαϊ-12 Ιουν-12 Ιουλ-12 Αυγ-12 Σεπ-12 Οκτ-12 Νοε-12 Δεκ-12 Ιαν-13 Φεβ-13 Μαρ-13 Απρ-13 Μαϊ-13 Ιουν-13 Ιουλ-13 Αυγ-13 Σεπ-13 Οκτ-13 Νοε-13 Δεκ-13 Ιαν-14 Φεβ-14 Μαρ-14 22/12/2009 8/12/2009 Fitch: A- →BBB+ 8/12/2009 S&P: A- →BBB+ 27/4/2010 S&P: BBB+→BB+ 9/5/2011 S&P: BB-→B 29/3/2011 S&P: BB+→BB- 13/6/2011 S&P: B→CCC 27/7/2011 S&P: CCC→CC 27/2/2012 S&P: CCC→SD 2/5/2012 S&P: SD→CCC 5/12/2012 S&P: CCC→SD 18/12/2012 S&P: SD→B- 22/4/2010 Moody's: A2 →A3 14/6/2010 Moody's: A3 →Ba1 7/3/2011 Moody's: Ba1 →B1 1/6/2011 Moody's: B1 →Caa1 25/7/2011 Moody's: Caa1 →Ca 2/3/2012 Moody's: Ca →C 29/11/2013 Moody's: C →Caa3 9/4/2010 Fitch: BBB+ →BBB- 14/1/2011 Fitch: BBB- →BB+ 20/5/2011 Fitch: BB+ →B+ 13/7/2011 Fitch: B+ →CCC Η Ελλάδα έχει την ίδια αξιολόγηση (σύμφωνα με τα στοιχεία του οίκου S&P), με τη Τζαμάικα, το Λίβανο, το Πακιστάν, τη Βενεζουέλα, το Κονγκό και την Αίγυπτο
  22. 22. 22 Ο κίνδυνος της Ελλάδας είναι ιδιοσυγκρατικός και η περίπτωσή μας ΜΟΝΑΔΙΚΗ Η Εξέλιξη του spread των 10ετών ομολόγων Ελλάδας, Πορτογαλίας και Ιρλανδίας
  23. 23. 23 Δείκτης KEPE GRIV και τα σημαντικότερα γεγονότα για την ελληνική οικονομία Πηγή: Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών, Datastream
  24. 24. 24 Πορεία Διεθνών Χρηματιστηριακών Δεικτών Η Περίπτωση της Ελλάδας είναι Μοναδική!!! 121.69 17.99 106.39 40.31 47.48 64.36 64.72 0.00 20.00 40.00 60.00 80.00 100.00 120.00 140.00 Δεκ-07 Μαρ-08 Ιουν-08 Σεπ-08 Δεκ-08 Μαρ-09 Ιουν-09 Σεπ-09 Δεκ-09 Μαρ-10 Ιουν-10 Σεπ-10 Δεκ-10 Μαρ-11 Ιουν-11 Σεπ-11 Δεκ-11 Μαρ-12 Ιουν-12 Σεπ-12 Δεκ-12 Μαρ-13 Ιουν-13 Σεπ-13 Δεκ-13 Μαρ-14 Ιουν-14 Σεπ-14 DOW JONES INDUSTRIALS - PRICE INDEX ATHEX COMPOSITE - PRICE INDEX DAX 30 PERFORMANCE - PRICE INDEX PORTUGAL PSI-20 - PRICE INDEX IBEX 35 - PRICE INDEX FTSE MIB INDEX - PRICE INDEX IRELAND SE OVERALL (ISEQ) - PRICE INDEX
  25. 25. 25 General government primary net lending/borrowing and Current Account balance (Euro area, 2002-2012) Ελλάδα: Από τα δίδυμα ελλείμματα στα δίδυμα πλεονάσματα το 2013 Austria Belgium Cyprus Estonia Finland France Germany Greece Ireland Italy Latvia Luxembourg Malta Netherlands Portugal Slovak Republic Slovenia Spain Greece 2013 -5 -4 -3 -2 -1 0 1 2 3 4 5 -10 -8 -6 -4 -2 0 2 4 6 8 10 Current account balance (% of GDP, average 2002-2012) Generalgovernmentprimarynetlending/borrowing (%ofGDP,average2002-2012) Πηγή: International Monetary Fund, World Economic Outlook Database, October 2014
  26. 26. 26 Σενάρια του ΚΕΠΕ για την ανάπτυξη Σενάρια στόχευσης για το ΑΕΠ και την αναδιάρθρωση των συνιστωσών του, 2014 - 2020  Τα σενάρια λαμβάνουν υπ’ όψιν τις δυνατότητες της χώρας είναι συνεπή με τους στρατηγικούς στόχους που θα πρέπει να επιτευχθούν ώστε η ανάπτυξη να είναι μακροχρόνια βιώσιμη.  Τα σενάρια ενσωματώνουν: Αναδιάρθρωση του ΑΕΠ, με σημαντική αύξηση της συμβολής των επενδύσεων και των εξαγωγών Ήπια αύξηση της κατανάλωσης Διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ εξαγωγών και εισαγωγών 71,2 63.,4 62,2 20,0 16,6 16,3 11,2 19,6 21,4 30,2 31,0 32,9 -33.2 -31,4 -33,2 -60 -40 -20 0 20 40 60 80 100 120 140 160 2013 2020 Μετριοπαθές σενάριο 2020 Αισιόδοξο σενάριο Ιδιωτική Κατανάλωση Δημόσια Κατανάλωση Επενδύσεις Εξαγωγές Εισαγωγές Μετριοπαθές σενάριο Αισιόδοξο σενάριο % ΜΕΜ % ΣΜ % ΜΕΜ % ΣΜ ΑΕΠ 2,4 17,0 2,9 20,0
  27. 27. 27 Η σημασία της αποταμίευσης για την ανάπτυξη Πως η ελληνική κοινωνία μπορεί να συμβάλει στη χρηματοδότηση των επενδύσεων  Η βιωσιμότητα της ανάπτυξης προϋποθέτει και την βιωσιμότητα της χρηματοδότησης των επενδύσεων, η οποία μακροχρόνια μπορεί να εξασφαλισθεί μόνον μέσα από την εγχώρια αποταμίευση.  Στην Ευρωζώνη, η αποταμίευση των νοικοκυριών εξασφαλίζει διαχρονικά επάρκεια κεφαλαίων για επενδύσεις. Στην Ελλάδα, αντίθετα, τα νοικοκυριά καταναλώνουν πέραν των δυνατοτήτων τους, καταγράφοντας αρνητικά επίπεδα αποταμίευσης σχεδόν καθ’ όλη την περίοδο 2000-2013.  Στα επόμενα χρόνια η οικονομική ανάπτυξη και η αύξηση της απασχόλησης στην Ελλάδα θα βελτιώσει τα αποταμιευτικά περιθώρια των νοικοκυριών, προσφέροντας μία ευκαιρία που, εφόσον συνδυαστεί με μία ουσιαστική μεταστροφή της στάσης της ελληνικής κοινωνίας προς την αποταμίευση, μπορεί να οδηγήσει σε μία θετική αποταμιευτική δυναμική. Οικονομική ανάπτυξη και αύξηση της απασχόλησης Θετική εγχώρια αποταμίευση Αυτοτροφοδοτούμενη ανάπτυξη και ευημερία, σταδιακή απεξάρτηση από τον εξωτερικό δανεισμό Μεταστροφή στάσης ελληνικής κοινωνίας προς την αποταμίευση
  28. 28. 28 Η πορεία του ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές (2000-2013) Ελλάδα – Ιταλία – Πορτογαλία - Ισπανία 0 200 400 600 800 1000 1200 1400 1600 1800 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Ελλάδα Ιταλία Πορτογαλία Ισπανία Πηγή: International Monetary Fund, World Economic Outlook Database, October 2014 δισ. ευρώ 2008 2013 Δ% Ελλάδα 233.20 182.05 -28.09% Ιταλία 1575.14 1560.02 -0.97% Πορτογαλία 171.98 165.69 -3.80% Ισπανία 1087.79 1022.99 -6.33%
  29. 29. 29 Εξωστρέφεια-Εξαγωγές Οι πρόσφατες εξελίξεις • Στην παρούσα φάση, ενώ στην περίπτωση των εξαγωγών υπηρεσιών οι επιδόσεις της χώρας δείχνουν να εμφανίζουν σημαντική βελτίωση, στην περίπτωση των εξαγωγών αγαθών παρουσιάζεται ανακοπή της μέχρι πρόσφατα ανοδικής πορείας. Εμπορευματικές Συναλλαγές με την ΕΕ και Τρίτες Χώρες: Εξαγωγές / Αποστολές (με πετρελαιοειδή), (σε ετήσια βάση, %) Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ. Αξία εξαγωγών (εκατ. €, τρέχουσες τιμές) Μεταβολή αξίας εξαγωγών (%) 2010 21.140 19,6% 2011 24.293 14,9% 2012 27.585 13,5% 2013 27.571 -0,05% Α' Εξάμ. 2014 12.984 -4,84% • Παράλληλα, το ποσοστό των εξαγωγών αγαθών στο ΑΕΠ παραμένει χαμηλό στην Ελλάδα (16,5% το 2013) συγκριτικά με τις υπόλοιπες χώρες PIGS και τον μέσον όρο της ΕΕ, με την αύξησή του τα τελευταία χρόνια να οφείλεται πρωτίστως στην κάμψη του ΑΕΠ της Ελλάδας και δευτερευόντως στην εξέλιξη των εξαγωγών. 0 5 10 15 20 25 30 35 40 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 ΕΕ Ελλάδα Ισπανία Ιταλία Πορτογαλία Αναλογία εξαγωγών αγαθών στο ΑΕΠ στην ΕΕ και τις χώρες PIGS (%) Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ., Eurostat 2008 2014* Ελλάδα 25,1 28,8 Ισπανία 192,0 254,4 Ιταλία 369,1 403,0 Πορτογαλία 41,0 52,6 Εξαγωγές Αγαθών (τρέχουσες τιμές, δισ. ευρώ) Πηγή: European Commission (εθνικοί λογαριασμοί), *εκτίμηση .
  30. 30. 3018
  31. 31. 3119
  32. 32. 3220
  33. 33. 3321
  34. 34. 3422
  35. 35. 35 Προώθηση Εξωστρέφειας και Εξαγωγές  Συνολικά οι εξαγωγικές επιδόσεις της Ελλάδας υπολείπονται σημαντικά των δυνατοτήτων της οικονομίας και παρουσιάζουν μεγάλα περιθώρια βελτίωσης  Για να αξιοποιηθούν οι υπάρχουσες δυνατότητες, και να επιτευχθεί η επιδιωκόμενη σημαντική αύξηση των εξαγωγών, είναι αναγκαία η χάραξη εθνικής στρατηγικής στον τομέα των εξαγωγών. Οι προτεραιότητες μίας τέτοιας στρατηγικής εμπίπτουν σε τρεις άξονες:  Την αξιοποίηση των τάσεων και ευκαιριών σε επίπεδο χωρών/αγορών  Διείσδυση στις χώρες BRICS και σε άλλες αναδυόμενες αγορές  Διακράτηση μεριδίων στις ώριμες Ευρωπαϊκές και άλλες αγορές  Την αξιοποίηση υφιστάμενων και τη δημιουργία νέων εθνικών πλεονεκτημάτων και  Την άρση εμποδίων και την υπέρβαση περιορισμών στην εξαγωγική δραστηριότητα (ιδιαίτερα στον τομέα της χρηματοδότησης). Αξιοποίηση των Τάσεων και Συγκριτικών Πλεονεκτημάτων και Διευκόλυνση του Εμπορίου
  36. 36. 36 Συγκριτικά πλεονεκτήματα με βάση μελέτη του ΚΕΠΕ Συγκριτικά πλεονεκτήματα σε επίπεδο κλάδων παρασκευάσματα διατροφής από λαχανικά και φρούτα (κονσέρβες φρούτων και ιδιαίτερα ροδάκινου, κονσέρβες γουναρικά αλιεύματα ιχθυοκαλλιέργειας φρούτα βαμβάκι, το οποίο εξάγεται στο μεγαλύτερο μέρος του ανεπεξέργαστο, καπνός έλαια και συγκεκριμένα στο ελαιόλαδο λαχανικά διαφόρων ειδών και κηπευτικά, γαλακτοκομικά και ειδικότερα τυριά και γιαούρτι, προϊόντα αλουμινίου(προφίλ, ράβδοι αλουμινίου, φύλλα και ταινίες, προϊόντα για κατασκευές κ.α.), διύλιση πετρελαίου και συναφή προϊόντα, πετρώματα (μάρμαρο, πετρώματα για παραγωγή τσιμέντου), προϊόντα από χαλκό, λιπάσματα, πλεκτά υφάσματα  Σημαντική εξαγωγική προοπτική διακρίνεται και σε κλάδους που ναι μεν δεν διαθέτουν συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι της ΕΕ, έχουν όμως σημαντικά μερίδια στις εξαγωγές, όπως: φάρμακα (ιδιαίτερα τα γενόσημα), ηλεκτρικός και ηλεκτρολογικός εξοπλισμός, μηχανήματα και αναψυκτικά-κρασιά.  Στις υπηρεσίες, συγκριτικό πλεονέκτημα καταγράφεται στις μεταφορές, τον τουρισμό και τις κατασκευές.  Σε επίπεδο κλάδων/προϊόντων, η αύξηση των εξαγωγών της Ελλάδας μπορεί κατ΄ αρχάς να στηριχθεί κυρίως σε αγαθά με συγκριτικό πλεονέκτημα, όπως τα ακόλουθα :
  37. 37. 37 Διάγραμμα: Παραγωγικό κενό (2002-2013) 0.67% 4.04% 5.87% 5.72% 9.15% 10.75% 9.07% 4.92% -0.34% -6.72% -12.06% -14.58% -20% -15% -10% -5% 0% 5% 10% 15% 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Επεξεργασία στοιχείων ΚΕΠΕ
  38. 38. 38 Ανάπτυξη Δυναμικών Κλάδων της Οικονομίας Ανάλυση Εισροών-Εκροών και Πολλαπλασιαστικών Επιδράσεων στο Προϊόν και την Απασχόληση  Σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των κλάδων ως προς τα μεγέθη των πολλαπλασιαστών, από μια αύξηση της ζήτησης για το προϊόν τους ύψους ενός εκατομμυρίου ευρώ.  Οι διαφοροποιήσεις οφείλονται στα ιδιαίτερα κλαδικά χαρακτηριστικά ως προς την ένταση των συντελεστών παραγωγής, το τεχνολογικό επίπεδο και το βαθμό διασύνδεσης κάθε κλάδου με τις υπόλοιπες εγχώριες οικονομικές δραστηριότητες.   Ανάγκη ολοκληρωμένων προσεγγίσεων με χρονική ιεράρχηση και έμφαση σε κλάδους με τις υψηλότερες πολλαπλασιαστικές επιδράσεις τόσο στο προϊόν όσο και την απασχόληση. Κλάδος Επίδραση στο προϊόν (σε εκατ. €) Επίδραση στην απασχόληση (σε εργαζόμενους) Γεωργία-κτηνοτροφία 2,52 68 Εκπαίδευση 4,25 63 Αλιεία 2,14 30 Ξενοδοχεία και εστιατόρια 2,50 33 Βιομηχανία ξύλου 3,52 43 Χερσαίες μεταφορές 3,25 40 Υπηρεσίες υγείας 3,33 40 Κατασκευές 3,53 41 Τρόφιμα-ποτά 2,72 30 Έρευνα και ανάπτυξη 4,37 48 Ταξιδιωτικές υπηρεσίες 3,68 37 Διαχείριση αποβλήτων 3,31 31 Μη μεταλλικά ορυκτά 2,84 26 Μεταλλικά προϊόντα 2,83 26 Πλαστικά 2,60 22 Βασικά μέταλλα 2,90 21 Τηλεπικοινωνίες 2,37 17 Αεροπορικές μεταφορές 2,98 20 Θαλάσσιες μεταφορές 2,41 14 Ηλεκτρισμός 2,38 14
  39. 39. 39 Τουρισμός Η Ελληνική πραγματικότητα • Σύμφωνα με τον ΣΕΤΕ Η συμβολή του τουρισμού είναι η πλέον σημαντική σε όρους ΑΕΠ, φτάνοντας το 16,4%, ενώ απασχολεί περίπου 1 στους 5 εργαζομένους, όταν η αναλογία παγκοσμίως είναι 1 στους 11. • Καλύπτει το 51,2% του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου. • Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, την περίοδο Ιανουαρίου-Αυγούστου 2014, το ταξιδιωτικό ισοζύγιο παρουσίασε πλεόνασμα €8.372 εκατ., παρουσιάζοντας αύξηση κατά 11,1% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2013. Την ίδια περίοδο, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 11,1% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2013 φτάνοντας τα € 9.737 εκατ. Ελλάδα Τουρκία 2004 2013 2004 2013 Αφίξεις (σε χιλ.) 13.313 17.923 16.826 37.795 Εισπράξεις (σε εκατ.$) 12.872 15.930 15.888 27.997 Πηγή: World Tourism Organisation (UNWTO) ©
  40. 40. 40 Η Παγκόσμια Τουριστική Βιομηχανία Τουριστική δαπάνη (2013) •Χαρακτηριστικό είναι ότι η Κίνα το 2012 αναδείχθηκε 1η στη συνολική τουριστική δαπάνη, με $102 δισ., ενώ διατήρησε τη θέση αυτή και το 2013 φτάνοντας τα $129 δισ. και σημειώνοντας αύξηση της τάξης του 26%. •Η τουριστική δαπάνη της Κίνας έχει σχεδόν δεκαπλασιαστεί από το 2000, όταν ήταν μόλις στην 7η θέση με $13,1 δισ. • Στη 2η θέση, με σημαντική διαφορά, βρίσκονται οι ΗΠΑ και η Γερμανία με $86 δισ., ενώ 4η έρχεται η Ρωσία με $54 δισ. και αύξηση της τάξης του 25% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. • Η Ρωσία σημείωσε το δεύτερο μεγαλύτερο ρυθμό ανάπτυξης, διπλασιάζοντας την ταξιδιωτική της δαπάνη σε σχέση με το 2010. • Η Βραζιλία κατέλαβε τη 10η θέση σημειώνοντας 13% αύξηση στα $25 δισ. Διεθνής τουριστική δαπάνη (2013) Κατάταξη 2000Χώρα $ δισ. μερίδιο αγοράς (%) 1 Κίνα 128,6 11,1 7 2 ΗΠΑ 86,2 7,4 1 3 Γερμανία 85,9 7,4 2 4 Ρωσία 53,5 4,6 - 5 Ην. Βασίλειο 52,6 4,5 3 6 Γαλλία 42,4 3,7 5 7 Καναδάς 35,2 3,0 8 8 Αυστραλία 28,4 2,4 - 9 Ιταλία 27,0 2,3 6 10 Βραζιλία 25,1 2,2 - Πηγή: World Tourism Organisation (UNWTO) ©
  41. 41. 41 10 Προτεραιότητες για την Επιστροφή της χώρας μας στη Βιώσιμη Ανάπτυξη 1. Υιοθέτηση ενός ολοκληρωμένου οράματος για την ελληνική οικονομία και των στρατηγικών που θα εφαρμοστούν, αλλά και αλλαγή νοοτροπίας από αναχρονιστικά στερεότυπα. 2. Αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της οικονομίας, από μια οικονομία που βασιζόταν στην κατανάλωση εισαγόμενων προϊόντων, σε μια ανταγωνιστική και εξωστρεφή οικονομία, προσανατολισμένη στις επενδύσεις και τις εξαγωγές. 3. Βασική προτεραιότητα μιας κοινωνίας θα πρέπει να είναι η Παιδεία της, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην τεχνική εκπαίδευση και στην κατάρτιση και εξειδίκευση. 4. Αξιοποίηση του Ελληνισμού της διασποράς και παροχή ηθικών κινήτρων για την ανάδειξη νέων εθνικών ευεργετών. 5. Δραστική μείωση των φορολογικών συντελεστών για εταιρίες που δημιουργούν νέες θέσεις απασχόλησης και υιοθέτηση ενός σταθερού και δίκαιου φορολογικού συστήματος με μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Έμφαση και στρατηγικός σχεδιασμός απαιτείται για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων, μέσω ενός ολοκληρωμένου σχεδίου προστασίας των επενδυτών και θεραπείας πολλών χρόνιων στρεβλώσεων σε ορισμένους δείκτες ανταγωνιστικότητας.
  42. 42. 42 10 Προτεραιότητες για την Επιστροφή της χώρας μας στη Βιώσιμη Ανάπτυξη 6. Περιορισμός της γραφειοκρατίας και απλούστευση των διαδικασιών, ιδίως στους τομείς που αφορούν θέματα επενδύσεων και επιχειρηματικότητας. Επιπλέον, απαιτείται βελτίωση της δημόσιας διοίκησης, ώστε να γίνει πιο αποτελεσματική και να προσφέρει ποιοτικότερες υπηρεσίες στους πολίτες. Το παράδειγμα των ΚΕΠ (Κέντρων Εξυπηρέτησης Πολιτών) θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πρότυπο και για άλλες δημόσιες επιχειρήσεις. 7. Ενίσχυση των θεσμών, όπως η δικαιοσύνη και αντιμετώπιση της διαφθοράς και της φοροδιαφυγής. Θα πρέπει να προστατεύονται οι ιδιωτικές περιουσίες και τα ατομικά δικαιώματα και να θεσμοθετηθεί ένα σύγχρονο σύστημα απονομής ταχείας δικαιοσύνης. 8. Υιοθέτηση πολιτικών και παροχή κινήτρων για την επιστροφή των καταθέσεων και την ενίσχυση της αποταμίευσης, που αποτελούν τη βάση για την αυτόνομη ανάπτυξη της χώρας μας. 9. Λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση του προβλήματος της ανεργίας, της καταπολέμησης της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, αναδεικνύοντας το ρόλο του σύγχρονου κοινωνικού κράτους. 10. Διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου μακροπρόθεσμου στρατηγικού σχεδίου για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος της χώρας μας.

×