Se ha denunciado esta presentación.
Utilizamos tu perfil de LinkedIn y tus datos de actividad para personalizar los anuncios y mostrarte publicidad más relevante. Puedes cambiar tus preferencias de publicidad en cualquier momento.

mongol angli helnii ug buteh yos

4.660 visualizaciones

Publicado el

англи монгол хэлний үг бүтэх ёсны тухай

Publicado en: Educación
  • Sé el primero en comentar

mongol angli helnii ug buteh yos

  1. 1. Англи монгол хэлний үг бүтэх ёс
  2. 2. Үг бүтэх ёс гэж юу вэ? • Аливаа хэлний бэлэн байгаа материал дээр тулгуурлаж шинэ үг бүтэх арга хэрэглүүр, зүй тогтлыг судлах хэл шинжлэлийн салбар ухааныг үг бүтэх ёс гэнэ.
  3. 3. Монгол хэлний үг бүтээх аргууд
  4. 4. Дагаврын арга (нийлэг арга) • Үгийн язгуур ба үндсэнд дагавар залгаж шинэ үг бүтээх аргыг дагаврын арга буюу нийлэг арга гэнэ.
  5. 5. Дагаварын аргын тогтолцоо Идэвхтэй язгуураас Идэвхгүй язгуураас Үйл язгуураас Нэр язгуураас Дүрслэх язгуураас Дуурайх язгуураас
  6. 6. Нэр язгуур, үндсээс үг бүтэх +ч = +тан=
  7. 7. Үйл язгуур үндсээс үг бүтэх Хөлд+үү= Зөр+үүд=
  8. 8. Дүрслэх язгуураас үг бүтэх Дэлбэ+р= гял+гар=
  9. 9. Дуурайх язгуураас үг бүтэх цан+гина= Ар+хир=
  10. 10. Үг нийлэх арга (задлаг арга) • Үгийн сангийн бие даасан утгатай хоѐр үг нийлж шинэ үг бүтээхийг үг нийлэх арга буюу задлаг арга гэнэ
  11. 11. Үг нийлэх арга Зэрэгцээ үг бүтэх Угсраа үг бүтэх Энгийн зэрэгцээ үг бүтэх Давтсан зэрэгцээ үг бүтэх Хамжсан угсраа үг бүтэх Найрсан угсраа үг бүтэх
  12. 12. Зэрэгцээ үг бүтэх • Энгийн зэрэгцээ Босч суу , орж гар , уйлж дуул , ирж оч , бууж морд
  13. 13. Давтсан зэрэгцээ үг бүтэх • Зэрэгцэх үгийн сүүлчийн үг эхний авиаг м, з, с-р солих буюу эгшгээр эхэлсэн бол м, з гийгүүлэгч нэмж давтан зэрэгцэж үг бүтнэ. • малгай залгай, жижиг сажиг • уйлж муйл, халж мал, муулж зуул
  14. 14. Угсраа үг бүтэх • Хамжсан угсраа үг бүтэх
  15. 15. Найрсан угсраа үг бүтэх
  16. 16. Авиа сэлгэх арга • МХ-ний хөгжлийн үед үг бүтээх үндсэн арга байсан авиа сэлгэх арга нь ОЦМХ-д бүтээлч биш туслах аргад хамаардаг. • Жишээ нь: пал, пас, пар, пад; давших, дэвших; цагаан, цэгээн; андуу, эндүү гэх мэт.
  17. 17. Үг товчлох арга • Нийлмэл үг тус бүрийг эхний үсгээр бичигт товчлох: ОХУ, МУ • Хэлэх, бичигт аль алинд нь товчлох: НҮБ, МИАТ, ТҮЦ • Эхний үеэр товчлох: МонЦаМэ • Нийлмэл үгийн 1 үгийг хэмнэж товчлох: сурган хүмүүжүүлэх-сурган, лавлах товчоо-лавлах • Хүний нэрийг товчлох: Бат-Итгэл - Батаа
  18. 18. Morpheme • Morpheme is a smallest meaningful unit. This notion is very useful in accounting for the internal structure of many complex words. • employ-ee, invent-or, un-happy, etc.
  19. 19. Morpheme Free morpheme Bound morpheme Lexical (noun, verb, adjective) Functional (preposition, pronoun, article, conj) Derivation al (prefix, suffix) Inflectional (-er, -est, ‘s, s)
  20. 20. Processes • Coinage • Compounding • Clipping • Conversion • Affixation • Multiple • Borrowing • Blending • Backformation • Acronym • Reduplication
  21. 21. Coinage
  22. 22. Coinage-Eponym • Eponym- a new word based on the name of a person Fahrenhiet- named after Gabriel Fahrebheit Sandwich- named after the earl of sandwich or place
  23. 23. zipper • Aspirin • Band-aid
  24. 24. Compounding • Joining two different words to make a new word
  25. 25. • She is a good-looking , low-paid , fast-food restaurant employee.
  26. 26. • Dry clean • Ice skate • First aid • Make up • Remote control • Family planning • Central heating • Fancy dress • Income tax • Water skiing • Birth control • Mail order
  27. 27. Clipping Occurs when a long word is shortened, typically to its first syllable • Deli catessen • Ad vertisement • Demo nstration • Lab oratory
  28. 28. • alligator – gator • examination – exam • gasoline – gas • gymnasium – gym • mathematics – math • memorandum – memo • photograph – photo • public house – pub
  29. 29. Conversion • Conversion is the word formation process in which a word of one grammatical form becomes a word of another grammatical form without any changes to spelling or pronunciation • your
  30. 30. • access – to access • bottle – to bottle • can – to can • eye – to eye • fiddle – to fiddle • fool – to fool
  31. 31. Derivation • Derivation is the creation of words by modification of a root without the addition of other roots. Often the effect is a change in part of speech. Affixation (Subtype of Derivation) • The most common type of derivation is the addition of one or more affixes to a root, as in the word derivation itself.
  32. 32. Prefix • Reversible prefix- undo , defrost, discouraging • Pejorative prefix- mishear, maltreat , pseudo-scientific • Prefixes of attitude- anti-nuclear, • Locative prefix-interface, subschema, infrastructure • Conversion prefix-bewigged, endanger, empower
  33. 33. Suffix • Noun suffix- engineer, gangster, banker • Verb suffix- certify, scandalize, blacken • Adjective suffix- chemical, wooden, foolish , child-like • Adverb suffix- happily, onwards, clockwise
  34. 34. Infix • Occurs inside of a root or stem • Gerigi (indonesian) • gigi + infix -er-.
  35. 35. Borrowing • Taking words from another language
  36. 36. Spanish German Latin Farsi •
  37. 37. Blending • Combining two forms to produce a new word • Done by joining the beginning of one word with the end of another
  38. 38. • modern- (modulator=demodulator) • Because-(by+cause) • blog-(web+log) • multiplex- (multiple+complex) • Cyborg- (cybernetic+organism) • intercom- (international+communicatio n)
  39. 39. Backformation • When a word of one type is reduced to form a word of another type
  40. 40. • Donation-donate • Gambler-gamble • Moonlighter-moonlight • Television-televise • Obsessive-obsess • Procession-process • Resurrection-resurrect • Sassy-sass • Worker- work
  41. 41. Acronym • New words formed by using the first letter of a set of words
  42. 42. • • Memos, email, and text messaging are modes of communication that give rise to both clippings and acronyms, since these word formation methods are designed to abbreviate. Some acronyms: • BRB - be right back (from 1980s, 90s) FYI - for your information (from mid 20th century)
  43. 43. REDUPLICATION • Process of forming new words either by doubling an entire word (total reduplication) or part of a word (partial reduplication) • English makes use of reduplication very sporadically • Total reduplication is extremely rare! • -- dumpty Humpty • hocus- pocus
  44. 44. • Repeating sounds, “walkie-talkie”, “tic-tac”, “flip • -flop”, “oukey dokey”
  45. 45. Multiple Processes • It is the case in which two or more processes are inovlved in forming a neologism • Carphone • yup +ie= yuppie
  46. 46. Англи монгол хэлний үг бүтэх ёсны харьцуулалт • Affixation (Subtype of Derivation) suffix 1. teach+er=teacher 2. Happy+ly=happily • Дагаварын аргаар үг бүтэх 1. Эм+ч=эмч 2. Аз+тай=азтай
  47. 47. • Compounding 1. Girl+friend=girlfriend 2. Make+up=makeup 3. Dry+clean= dryclean • Үг нийлэх арга 1. Найз+охин=найз охин 2. Нүүр+будалт= нүүр будалт 3. Хуурай+цэвэрлэгээ= хуурай цэвэрлэгээ
  48. 48. • Clipping 1. mathematics – math 2. memorandum – memo 3. photograph – photo 4. public house – pub • Үг товчлох 1. Математик-мат 2. Зочид буудал-буудал 3. Нисэх онгоцны буудал- нисэх 4. Лавлах товчоо-лавлах
  49. 49. • Acronym • UN • NATO • NASA • Үг товчлох • НҮБ • ТҮЦ • МУИС • ШУТИС
  50. 50. • Borrowing 1. Pizza 2. Muffin 3. umbrella • Харь үгнээс 1. Пицца 2. Кекс 3. бууз

×