Se ha denunciado esta presentación.
Se está descargando tu SlideShare. ×

Duurzaam digitaliseren: praktijk

Anuncio
Anuncio
Anuncio
Anuncio
Anuncio
Anuncio
Anuncio
Anuncio
Anuncio
Anuncio
Anuncio
Anuncio

Eche un vistazo a continuación

1 de 33 Anuncio

Duurzaam digitaliseren: praktijk

Descargar para leer sin conexión

Sprekers: Bert Lemmens en Rony Vissers (Packed vzw, Expertisecentrum Digitaal Erfgoed) Op het einde van cursus 3 krijg je de opdracht om te bekijken hoe je de opgedane kennis in de eigen praktijk kunt toepassen en concrete vragen/probleemstellingen specifiek voor jouw context op te lijsten. In interactie met de deelnemers pogen we tijdens deze sessie oplossingen te formuleren die aansluiten bij de eigen praktijk. Om de interactie te bewaken, is deze cursus beperkt tot maximaal 7 organisaties, met een maximum van 2 deelnemers per organisatie, inschrijven. Bij voldoende vraag wordt een extra sessie overwogen.

Sprekers: Bert Lemmens en Rony Vissers (Packed vzw, Expertisecentrum Digitaal Erfgoed) Op het einde van cursus 3 krijg je de opdracht om te bekijken hoe je de opgedane kennis in de eigen praktijk kunt toepassen en concrete vragen/probleemstellingen specifiek voor jouw context op te lijsten. In interactie met de deelnemers pogen we tijdens deze sessie oplossingen te formuleren die aansluiten bij de eigen praktijk. Om de interactie te bewaken, is deze cursus beperkt tot maximaal 7 organisaties, met een maximum van 2 deelnemers per organisatie, inschrijven. Bij voldoende vraag wordt een extra sessie overwogen.

Anuncio
Anuncio

Más Contenido Relacionado

Similares a Duurzaam digitaliseren: praktijk (20)

Más de Heemkunde Vlaanderen (20)

Anuncio

Más reciente (20)

Duurzaam digitaliseren: praktijk

  1. 1. DUURZAAM DIGITALISEREN: PRINCIPES & STRATEGIEEN Rony Vissers & Bert Lemmens | PACKED vzw 6 mei 2015 | Heemkunde Vlaanderen
  2. 2. HUISWERK - KNELPUNTEN ● Bewaarstrategie: Ik weet niet waar ik moet beginnen om mijn bestanden langdurig toegankelijk te maken. ● Kwaliteitscontrole: Ik weet niet hoe ik moet controleren of een bestand duurzaam is of niet. ● Opslagbeheer: Mijn bestanden zijn niet veilig opgeslagen. ● Opnameprocedure: Ik krijg geen overzicht over de massa bestanden in mijn collectie. ● Toegang: Ik weet niet hoe ik al die bestanden toegankelijk moet maken via het web
  3. 3. HUISWERK - OPDRACHT ● Wat beschouw je op basis van je eigen ervaring als de grootste bedreiging m.b.t. duurzame digitale toegankelijkheid in je eigen organisatie? Maak een rangorde op van 1 tot 5. ● Beschrijf voor de twee grootste bedreigingen een concrete situatie die problematisch is voor je organisatie en die je aan PACKED vzw en je medecursisten wil voorleggen tijdens de volgende bijeenkomst. Formuleer in je eigen woorden ook zelf een mogelijke oplossing.
  4. 4. HUISWERK - OPDRACHT • 2. Onbetrouwbare en vergankelijke dragers • 1. Verouderde technologie • 3. Onduidelijke en uitdijende omvang • 4. Rechten en patenten • 5. Gebrek aan toegang 22 (3x nr. 1) 23 (4x nr. 1) 25 (2x nr. 1) 34 (0x nr. 1) 40 (1x nr. 1)
  5. 5. 5 THEMA’S / 15 VRAGEN • Digitalisering • Verouderde technologie • Onbetrouwbare & vergankelijke dragers • Onduidelijke en uitdijende omvang • Toegang
  6. 6. I. DIGITALISERING 1. Digitalisering audiovisuele collecties / archieven Is DVD een goed formaat om video’s of filmpjes naar te digitaliseren? 2. Fotografie / scanning Is JPEG een goed formaat om foto’s te maken/scannen? Wat is het onderscheid tussen JPEG en TIFF? Is PDF een alternatief?
  7. 7. 1. AUDIOVISUELE COLLECTIES? • doelstelling: digitale archivering, ontsluiting, …? • onderscheid tussen dragerformaat en bestandsformaat • onderscheid tussen bewaring dragers, formaten en inhoud • open formaten / propriëtaire formaten • geen compressie / lossless compressie / lossy compressie • ondersteuning door meerdere fabrikanten • eenvoud, documentatie • onderscheid tussen scannen naar beeldensequentie en omzetten naar videosignaal
  8. 8. 2. FOTOGRAFIE & SCANNING? • doelstelling: digitale archivering, ontsluiting, …? • open formaten / propriëtaire formaten • geen compressie / lossless compressie / lossy compressie • ondersteuning door meerdere fabrikanten • eenvoud, documentatie • relatie RAW - DNG / TIFF / JPEG • waar op letten bij TIFF: TIFF v6.0 uncompressed baseline RGB • voor- en nadelen van PDF als alternatief: PDF/A, bewerkingsmogelijkheden
  9. 9. II. VEROUDERDE TECHNOLOGIE 3. Wat zijn duurzame bestandsformaten? 4. Wat te doen met audiovisuele collecties / archieven op magnetische dragers? 5. Wat te doen als foto’s al zijn opgeslagen in JPEG? Alsnog omzetten naar TIFF? 6. Zijn Access en Excell goede, duurzame oplossingen? Wat kan er verloren gaan bij evolutie in de software? Hoe kun je Excell overzetten naar Access? Wat zijn de voor- en nadelen van registratie in Acces en Excell? Hoe kun je de veroudering van deze softwarepakketten opvolgen? Wat zijn alternatieven? 7. Verantwoord uniform softwarepakket <> brede waaier aan software? Onderscheid tussen software en bestandsformaat: kies bestandsformaat dat niet afhankelijk is van een bepaald softwarepakket.
  10. 10. 3. WAT ZIJN DUURZAME BESTANDSFORMATEN? • ongecomprimeerde of mathematisch lossless gecodeerde inhoud • geen patenten op de gebruikte technologie • ondersteuning door verschillende software tools • eenvoudig en goed gedocumenteerd
  11. 11. 3. WAT ZIJN DUURZAME BESTANDSFORMATEN? CODERING FORMAAT TEKST utf-8 XML BEELD TIFF v6.0 uncompressed baseline lossless JPEG2000 pt.1 jp2 BEWEGEND BEELD JPEG2000 MXF FFV1 MKV GELUID LPCM WAV AIFF FLAC
  12. 12. 4. AUDIOVISUELE COLLECTIES OP MAGNETISCHE DRAGERS? • magnetische dragers hebben beperkte levensduur: samenstelling + afspeelapparatuur • (voorlopige) uitzondering: film • digitaliseren in functie van preservering en ontsluiting • behoud van informatie uit het origineel > vermijden van lossy compressie • keuze van duurzame containerformaat en codecs
  13. 13. 5. JPEG OMZETTEN NAAR TIFF? •JPEG en TIFF: patenten zijn vervallen •grote onderscheid is lossy compressie •omzetting van lossy compressie formaat in lossless compressie formaat heeft geen zin zolang JPEG ondersteund wordt > geen winst aan informatie, meer opslagcapaciteit vereist •wanneer transcodering / migratie wel aan de orde is, dan naar lossless formaat > want opeenvolging van lossy compressie op lossy compressie kan resulteren zichtbaar kwaliteitsverlies •opvolgen ondersteuning formaat is vereist (daarom aantal archiveringsformaten beperkt houden)
  14. 14. 6. ACCESS & EXCELL • Bewerkingssoftware: complexe formaten • veel functionaliteit • nood aan nieuw snufjes > evalueert snel • commercieel product > korte levensduur • Excel > Access • niet automatisch: van ‘plat’ naar ‘relationeel’ • handwerk • Duurzaamheidsstrategie? • gebruik eenvoudige generieke formaten (CSV, XML, JSON) • gebruik standaard data structuuren (DC, EAD, MARC, etc…) • open source software: ‘terugwaarts compatibel’ (leest ook oude formaten) • Alternatieven? • open databanksystemen: • open/libre office calc/base • mySQL/mariaDB
  15. 15. 7. UNIFORM SOFTWAREPAKKET <> WAAIER AAN SOFTWARE •brede waaier aan software: geen kostendeling, moeilijk om druk uit te oefenen op producent •onderscheid tussen software en bestandsformaat •openheid van software: kan data geëxporteerd worden?kan de export in een bruikbaar formaat gebeuren? •uniform uitwisselformaat is belangrijker dan uniforme software
  16. 16. IV. ONBETROUWBARE & VERGANKELIJKE DRAGERS 8. Regelmatige vaststelling dat digitale fotobestanden op harde schijven beschadigd zijn? Hoe detecteren? Hoe voorkomen? 9. Foto’s op CD-r’s overzetten op harde schijven? Alle digitale bestanden op harde schijven? Hoe het risico op verlies beperken? Wat zijn de alternatieven?
  17. 17. 8. BESCHADIGDE FOTOBESTANDEN? •maak checksums (MD5) in zo’n vroeg mogelijk stadium, voor opslag op harde schijven •controleer checksums onmiddellijk na opslag, en daarna periodiek •maak back-up kopieën op andere harde schijven, server, in de cloud, … en doe ook daar controle op checksums •wanneer een probleem opduikt met checksum, grijp dan terug naar back-up
  18. 18. 9. FOTO’S BEWAREN OP CD-r? •CD-r’s en harde schijven zijn onbetrouwbare dragers •back-ups maken •checksums creëren en regelmatig controleren •wanneer een probleem opduikt met checksum, grijp dan terug naar back-up •procedure efficiënter bij harde schijven, servers, in de cloud, … •ook cloud maakt gebruik van harde schijven, denk ook aan paswoord, voorwaarden dienstverlening, … •gecombineerde oplossing?
  19. 19. IV. ONDUIDELIJKE EN UITDIJENDE OMVANG 10. Hoe kun je in Excel linken naar een pdf-afbeelding? 11. Grote hoeveelheid dragers en collecties die verspreid zijn > inventariseren? Afspraken maken over wie wat bewaart? 12. Hoe bewaar je e-mails en bijlagen? 13. Hoe groeiende aantal schenkingen (documenten, boeken en foto’s) te archiveren? Per dossier, per onderwerp of overdragen aan andere instellingen?
  20. 20. 10. LINKS IN EXCEL • bestanden NIET plakken in EXCEL • plak een path of webadres • http:// link (file op een webserver) • file:192.168.1.2mijnhuiswerk.pdf (op een netwerklocatie) • file:mijnhuiswerk.pdf (in dezelfde map)
  21. 21. 11. VERSPREIDING DRAGERS & COLLECTIES • goed beheer vereist goede metadata • minimale registratie > 12 CIDOC velden • collectiebeschrijving > 27 COMETA BASIS velden • identificeer coherente verzamelingen en collecties • maak afspraken over beheer per verzameling of collectieverantwoordelijkheid beheer afspreken
  22. 22. 12. E-MAILS & ATTACHMENTS BEWAREN? • opslaan als eml, attachments en e-mails bij elkaar houden • in cloud zetten biedt oplossing voor bewaarprobleem > cloud service neemt die zorg over maar creëert ook afhankelijkheid > export als eml is niet mogelijk • e-mails binnentrekken in desktop e-mail client, hierin oplossing om e-mails en attachments samen te houden bij omzetting naar eml
  23. 23. 13. (DIGITALE) SCHENKINGEN • ‘oude’ orde bewaren • verpakken in een digitale container (zip, bagit) • checksum maken voor het pakket (MD5) • schenking beschrijven (COMETA) in csv bestand • opslaan in een netwerk met back-up
  24. 24. V. GEBREK AAN TOEGANG 14. Hoe bibliotheek in PDF te ontsluiten als eigen website beperkt is? 15. Hoe best documenten publiceren op het web?
  25. 25. 14. PDF PUBLICEREN ZONDER WEBSITE DIY: •file-server (HTTP) •op een specifiek domein •mappen: titel-jaargang-volume •persistente ID’s: titel-jaargang-volume Publiek domein materiaal: •wikisource.org > primaire bronnen •gutenberg.org > literatuur
  26. 26. 15. DOCUMENTEN PUBLICEREN OP HET WEB? 1. Maak de beschrijvingen uniek en persistent identificeerbaar • verzeker voor elk object uniek identificatienummer • gebruik enkel alfanumerieke tekens, hyphens en underscores • maak voor elk object een URI, bepaalt hoe object op web genoemd wordt. • leg syntax van URI formeel vast. • gebruik een domeinnaam die je instelling controleert • maak gebruik van het HTTP-protocol om de URI te koppelen aan een webpagina (landing page) met de identificatiegegevens van het object
  27. 27. 15. DOCUMENTEN PUBLICEREN OP HET WEB?AAN TOEGANG 2. Geef aan welke intellectuele eigendomsrechten berusten op het object • bij elk object Credit Line die aangeeft of er intellectuele rechten op object rusten en wie rechten beheert • bij elke digitale representatie Credit Line die aangeeft wie intellectuele rechten op digitale representatie beheert • Geef aan onder welke voorwaarden inhoud van webpagina beschikbaar gesteld wordt
  28. 28. 15. DOCUMENTEN PUBLICEREN OP HET WEB? 3. Maak website leesbaar voor verschillende browsers • codeer inhoud van webpagina's in valide HTML 4.01 of later • codeer vormgeving door gebruik van Cascading Stylesheets • gebruik voor digitale representaties bestandsformaat dat goed leesbaar is en door gangbare browsers wordt ondersteund • zorg dat website toegankelijk is voor mensen met fysieke beperking 4. Maak de webpagina vindbaar op het web • correct gebruik van beschikbare HTML-elementen • Plaats belangrijkste identificatiegegevens van collectiestuk de hoofding van pagina.
  29. 29. rony@packed.be bert@packed.be sanne@packed.be

×