Se ha denunciado esta presentación.
Utilizamos tu perfil de LinkedIn y tus datos de actividad para personalizar los anuncios y mostrarte publicidad más relevante. Puedes cambiar tus preferencias de publicidad en cualquier momento.

Ekonomiks aralin 4

2.797 visualizaciones

Publicado el

4TH GRADING REVIEWER

Publicado en: Educación
  • Sé el primero en comentar

Ekonomiks aralin 4

  1. 1. ARALIN 4 SEKTOR NG PAGLILINGKOD  Ito ang sektornanagbibigay-paglilingkodsa:  Transportasyon  Komunikasyon  Media  Pangangalakal  Pananalapi  paglilingkod mula sa pamahalaan, at turismo  Ito rin ang sektor na umaalalay sa buong yugto ng produksiyon, distribusyon, kalakalan, at pagkonsumo ng mga produktosa loobo labasng bansa.  Tersarya o ikatlong sektorng ekonomiyamataposangagrikulturaatindustriya. Pormal na industriyangbumubuo sasektorng paglilingkodayangsumusunod:  Transportasyon, komunikasyon, at mga Imbakan – binubuoitongmga paglilingkodnanagmumulasa pagbibigayngpublikongsakayan,mgapaglilingkodngtelepono,atmga pinapaupahangbodega.  Kalakalan – mga gawaingmay kaugnayansapagpapalitanngiba’t-ibangproduktoatpaglilingkod.  Pananalapi – kabilangangmga paglilingkodnabinibigayngiba’tibanginstitusyongpampinansiyal tuladngmga bangko,bahay-sanglaan, remittanceagency,foreign exchangedealers atiba pa.  Paupahang bahay at Real Estate– mga paupahantuladng mga apartment,mgadeveloperngsubdivision, town house,at condominium.  Paglilingkodng Pampribado– lahatng mga paglilingkodnanagmumulasapribadongsektoraykabilangdito.  Paglilingkodng Pampubliko– lahat ng paglilingkodnaipinagkakaloobngpamahalaan. ANG MGA MANGGAGAWANGPILIPINOSASEKTOR NG PAGLILINGKOD Silaay masipag,malikhain,matiyaga,atnakatutulongnangmalaki upangumangatsalarangangito. A Moral Recovery Program: Buildinga People-BuildingaNation ni Patricia Licuanan  Ang pagiging malikhain, at mapamaraan ng mga Pilipino ay naipakikita sa kanilang kakayahang iangkop ang kanilangpamumuhaysaanmangpanigng mundo.  Ang kanilang pagiging bukas at handa sa pagkatuto sa iba’t ibang kasanayan ang isa pa sa mga katangian ng mga Pilipino na labis na hinahangaan, hindi lamang dito sa loob ng bansa kundi lalo’t higit pa sa ibang panig ng mundo.  Ang matinding pagmamahal ng mga Pilipino sa kanilang pamilya kung saan kabilang hindi lamang ang kanilang mga anak at asawa kundi maging sa kanilang mga lolo, lola, tiyuhin, tiyahin, pinsan, at mga pamangkin ang nagtutulaksakanilangharapinanganumang pagsubokalang-alangsakanila.  Angpagmamalasakitngmga manggagawangPilipinosakanilangpamilyaangnagtutulaksakanilanapumunta sa ibangbansa upangdoonmagtrabaho. National Statistical CoordinationBoard (NSCB)  mahigit2.04 milyongOverseasFilipinoWorkers(OFWs) o;  2% ng kabuuangpopulasyon ngPilipinasangumalisngbansanoongtaong2010 Sa katunayan, nangingibabaw ang Pilipinas pagdating sa business process outsourcing (BPO). Ang mataas na antas ng kasanayan at kasipagan ng mga Pilipino ang nagbibigay-daan sa de kalidad na paggawa na siya namang gustong- gusto ng mga mamumuhunan. Marami ring Pilipinoaymaymataas na pinag-aralanatbihasasa paggamitngmga makabagongteknolohiya.Silaay computerliterate at bihasasa iba’tibanglarangan ng pagbibigayngpaglilingkodnanagpapatunay ngkanilang kahandaangmakipagsabayansapandaigdiganglaranganngpaglilingkod.
  2. 2. MGAAHENSIYANG TUMUTULONG SA SEKTOR NG PAGLILINGKOD Department of Labor & Employment(DOLE) – nagsusulong ng malaking pagkakataon para sa pagtatrabaho, humuhubog sa kakayahan ng mga manggagawa, nangangalaga sa kapakanan ng mga manggagawa, at nagpapanatili sa kaayusan at kapayapaan sa industriya n g paggawa sa bansa OverseasWorkersWelfare Administration(OWWA) – ahensiyangpamahalaannatumitinginsakapakananngmga OverseasFilipinoWorkers Philippine OverseasEmploymentAdministration(POEA) – itinatag sa bisa ng Executive Order 797 noong 1982 na may layuning isulong at paunlarin ang mga programa ukol sa paghahanapbuhaysaibayong-dagatatpangalagaanangkapakananng mga OverseasFilipinoWorkers. Technical Education and SkillsDevelopmentAuthority(TESDA) – itinatag sa bisa ng Republic Act 7796 noong 1994. Isinusulong ng batas na ito na hikayatin ang buong partisipasyon ng industriya, paggawa, mga lokal na pamahalaan, at mga institusyong teknikal at bokasyonal upang sanayin at paunlarin ang kasanayanng mga manggagawasa bansa Professional RegulationCommission(PRC) – nangangasiwa at sumusubaybay sa gawain ng mga manggagawang propesyonal upang matiyak ang kahusayan sa paghahatidngmga serbisyongpropesyunal sabansa. Commissionon HigherEducation (CHED) – nangangasiwasagawainngmga pamantasanat kolehiyosabansaupangmaitaas ang kalidadngedukasyonsamataas na antas. MGABATAS NA NANGANGALAGASAMGAKARAPATANNG MANGGAGAWA Artikulo XIII: Katarungang PanlipunanAt Mga Karapatang Pantao Paggawa Sek. 3.  Dapat magkaloob ang Estado ng lubos na proteksyon sa paggawa, sa lokal at sa ibayong dagat, organisado at di organisado, at dapat itaguyod ang puspusang employment at pantay na mga pagkakataon sa trabaho/empleyo para sa lahat.  Dapat nitong garantiyahan ang mga karapatan ng lahat ng mga manggagawa sa pagtatatag ng sariling organisasyon, sama-samang pakikipagkasundo at negosasyon, mapayapa at magkakaugnay na pagkilos, kasama ang karapatang magwelga nang naaayon sa batas. Dapat na may karapatan sila sa katatagan sa trabaho, sa makataongmga kalagayansa trabaho,at sa sahod na sapatikabuhay.  Dapat din silang lumahok sa mga proseso ng pagbabalangkas ng patakaran at desisyon na may kinalaman sa kanilangmgakarapatan at benepisyoayonsamaaaringitadhanang batas.  Dapat itaguyod ng Estado ang prinsipyong hatiang pananagutan ng mga manggagawa at mga employer at ang preperensiyal na paggamit ng boluntaryong mga pamamaraan ng pagsasaayos sa mga hidwaan, kabilang ang konsilyasyon,atdapatipatupadangpagtalimaritong isa’tisa upangmaisulongang katiwasayangindustriyal.  Dapat regulahinngEstadoang ugnayanng mga manggagawaat mga employer,dahil sa pagkilalasakarapatan ng paggawasa karampatang bahagi nitosa mga bungang produksiyonatsa karapatanng mga negosyosa makatwirangtubosa mga pamumuhunan,atsa paglawakatpaglago.
  3. 3. Taong 2014 ay naglabas ang Bureau of Working Conditions ng Department of Labor and Employment ng handbook ukol sa mga benepisyongmgamanggagawaayon sa batas. 1. RepublicAct No. 6727 (Wage RationalizationAct) – nagsasaad ng mga mandato para sa pagsasaayos ng pinakamababang pasahod o minimum wage na naaangkopsa iba’t ibang pang-industriyang sektor na kinabibilangan ng sumusunod: hindi pang-agrikultura (non-agriculture), plantasyong pang-agrikultura at di-pamplantasyon, cottage/sining sa pagyari sa kamay, at pagtitingi/serbisyo, depende sa bilang ng mga manggagawao puhunano taunangkitasa ilangmga sektor. 2. DAGDAG NA BAYAD TUWING PISTA OPISYAL (Holiday Pay - Artikulo94) - tumutukoysabayadsa isang manggagawana katumbas 3. DAGDAG NA BAYAD TUWING ARAW NG PAHINGA O SPECIAL DAY (PremiumPay - Artikulo 91-93) - karagdagangbayad sa manggagawasa loobng walong(8) oras na trabahosa araw ng pahingaat special days 4. DAGDAG NA BAYAD PARA SA TRABAHO NG LAMPAS SA WALONG ORAS (Overtime Pay - Artikulo87) - karagdagangbayad sa pagtatrabahona lampassa walong(8) oras sa isangaraw 5. DAGDAG NA BAYAD SA PAGTATRABAHO SA GABI (NightShift Differential - Artikulo86) - karagdagangbayad sa pagtatrabahosa gabi na hindi bababasasampungporsiyento(10%) ngkaniyangregularna sahodsa bawat oras na ipinagtrabahosapagitanngikasampung gabi at ikaanimngumaga 6. SERVICE CHARGES (Artikulo96) - Lahat ng manggagawasa isangestablisimyentookahalintuladnitonakumokolektang servicecharges ay may karapatan sa isangpantayo tamang bahagi sa walumpu’tlimangporsiyentoobahagdan(85%) na kabuuangkoleksiyon. Angservice charges aykadalasangkinokolektanghaloslahatnghotel, kainano restaurant,nightclub,cocktaillounges at iba pa. 7. SERVICE INCENTIVELEAVE (SIL – Artikulo 95) - Angbawat manggagawana nakapaglilingkodnanghindi kukulanginsaisang(1) taon ay dapat magkaroonng karapatan sa taunangservice incentive leave (SIL) na limang(5) araw na may bayad. 8. MATERNITY LEAVE (RA 1161, as amendedby RA 8282) - Angbawat nagdadalang-taongmanggagawananagtatrabahosapribadongsektor,kasal manohindi,aymakatatanggap ng maternityleave na animnapung(60) araw para sa normal na panganganako pagkakunan;opitumpu’twalong(78) araw para sa panganganaksa pamamagitanng caesarian section,kasamaang mga benipisyongkatumbasngisangdaang porsyento(100%) ng humigitkumulangnaarawangsahodng manggagawana nakapaloobsabatas. 9. PATERNITY LEAVE (RA 8187) - maaaringmagamitng empleyadonglalaki saunangapat(4) na araw mulang manganakang legal naasawa na kaniyang kapisan;Para sa layuningito,ang“pakikipagpisan”aytumutukoysaobligasyonngasawangbabae at asawanglalake na magsamasa iisangbubong. 10. PARENTAL LEAVE PARA SA SOLONG MAGULANG (RA8972) - ipinagkakaloobsasinumangsolongmagulangosa indibidwal nanapag-iwananngresponsibilidadngpagiging magulang
  4. 4. 11. LEAVE PARA SA MGABIKTIMA NG PANG-AABUSOLABANSA KABABAIHAN AT KANILANG MGAANAK (Leave for Victimsof Violence AgainstWomenand theirChildren - RA 9262) – Angmga babaengempleyadonabiktimangpang-aabusongpisikal,seksuwal, sikolohikal,oanumanguri ng paghihirap, kasama na rinditoang hindi pagbibigayngsustento,pagbabanta,pananakit, harassment,pananakot,athindi pagbibigay ng kalayaangmakisalamuhaomakalabasngtahananmulasa kaniyangasawa,datingasawa o kasintahanangmay karapatanggumamitng leave naito. 12. SPECIAL LEAVE PARA SA KABABAIHAN (RA 9710) - Kahitsinongbabaengmanggagawa,anomanangedadat estadongsibil,aymaykarapatansa special leave benefit kung ang empleyadongbabae aymayroong gynecologicaldisordernasinertipikahanngisangcompetentphysician. 13. THIRTEENTH-MONTH PAY (PD 851) - Lahat ng empleyoaykinakailangangmagbayadsalahatngkanilang rank-and-fileemployees ngthirteenth-month pay anumangestadong kanilangpagkakaempleyoatanomanang paraanng kanilangpagpapasahod.Kinakailanganlamang na silaay nakapaglingkodnanghindi bababasaisangbuwansaisangtaon upangsilaay makatanggapng proportionate thirteenth-month pay.Angthirteenth-month pay ayibinibigaysamgaempleyadonanghindi lalagpasngika-24ng Disyembre bawa’ttaon. 14. BAYAD SA PAGHIWALAYSATRABAHO (Separation Pay - Artikulo297-298) - Kahitsinomangmanggagawaay may karapatan sa separation pay kungsiyaaynahiwalaysatrabaho sa mga dahilanna nakasaadsa Artikulo297 at 298 ngLabor Code of the Philippines.Angkarapatanngmanggagawasa separation pay ay nakabase sa dahilanngkaniyangpagkakahiwalaysapaglilingkod.Maaaringmahiwalaysatrabahoangmanggagawa kungmay makatwirangkadahilanan(i.e.,malubhaopalagiangpagpapabayangmanggagawasakaniyangmga tungkulin, pandaraya,o paggawang krimen),atibapang mga kahalintuladnadahilannanakasaadsa Artikulo296 ng Labor Code. Sa pangkalahatan,maaari lamangmagkaroonng bayadsa paghihiwalaysatrabahokungmaymga awtorisadong kadahilanan. 15. BAYAD SA PAGRERETIRO (RetirementPay- Artikulo 3015) - Angsinumangmanggagawaay maaaringiretirosasandalingumabotsiyasaedadna animnapung(60) taon hanggang animnapu’tlimang(65) taonggulangat nakapagpaglilingkodnanghindi kukulanginsalimang(5) taon. 16. BENEPISYO SA EMPLOYEES’ COMPENSATIONPROGRAM (PD 626) - isangprograma ngpamahalaanna dinisenyoupangmagbigayngisang compensation packagesamgamanggagawao dependents ngmga manggagawangnagtatrabahosa pampublikoatpampribadongsektorsakalingmaykaganapang pagkakasakitnamay kaugnayansa trabaho,pinsala,kapansanan,okamatayan. 17. BENEPISYO SA PHILHEALTH (RA 7875, as amendedby RA 9241) National HealthInsurance Program (NHIP) o Medicare,ayisanghealth insuranceprogram parasa mga kasapi ngSSS at sa kanilangdependentskungsaanangwalangsakitay tumutulongsapananalapi samaysakit,na maaaring mangangailanganngpinansiyalnatulongkapagsilaay na-ospital. 18. BENEPISYO SA SOCIAL SECURITY SYSTEM (RA 1161, as amendedby RA 8282) - nagbibigayngisangpakete ngmga benepisyosapagkakataonngkamatayan,kapansanan,pagkakasakit,pagigingina, at katandaanng empleyado. Social SecuritySystem (SSS) ay nagbibigaybilangkapalitsanawalangkitadahil samga nabanggitna contingencies. 19. BENEPISYO SA PAG-IBIG (RepublicActNo. 9679) Home DevelopmentMutual Fund o Pag-IBIG (PagtutulunganSa Kinabukasan: Ikaw, Bangko, Industriyasa Gobyerno) Fund - ay isanga mutual na sistemanangpag-iimpokatpagtitipidparasamga nakaempleyosapribadoatpamahalaan at sa iba panggrupo na kumikita,nasuportadosapamamagitanng parehasna ipinag-uutosnamga kontribusyonngkani-kanilangmgamay-pagawanaang pangunahing investmentaypabahay.
  5. 5. Malibansa mga batas na nabanggit,ayonnamansa International LaborOrganization(ILO) angpinakamahalagang karapatan ngmanggagawa ay ang sumusunod: Una,ang mga manggagawaay may karapatangsumali samga unyonna malayamula sa paghihimasokng pamahalaanat tagapangasiwa. Ikalawa,ang mga manggagawaay may karapatang makipagkasundobilangbahagi nggruposa halipnamag-isa. Ikatlo,bawal ang lahatng mga anyo ng sapilitangtrabaho,lalonaangmapang-alipingtrabahoattrabahong pangkulungan.Dagdagparito,bawal ang trabaho bungang ng pamimilito‘duress’. Ikaapat, bawal ang mabibigatnaanyong trabahongpangkabataan.Samakatuwidmayroongminimongedadatmga kalagayangpangtatrabahopara sa mga kabataan. Ikalima,bawal ang lahatng mga anyong diskrimasyonsatrabaho:pantayna suweldoparasa parehongtrabaho. Ikaanim,ang mga kalagayanng pagtatrabahoay dapatwalangpanganibat ligtassa mga manggagawa.Pati kapaligiranatoras ng pagtatrabahoay dapat walangpanganibatligtas. Ikawalo,ang suweldongmanggagawaaysapat at karapat-dapatpara sa makataongpamumuhay. (NSCB) National Statistical CoordinationBoard (OFWs) OverseasFilipinoWorkers (BPO) businessprocessoutsourcing (DOLE)Departmentof Labor& Employment (OWWA)OverseasWorkersWelfare Administration (POEA) Philippine OverseasEmploymentAdministration (TESDA)Technical EducationandSkillsDevelopmentAuthority (PRC)Professional RegulationCommission (CHED)CommissiononHigherEducation (NHIP) National HealthInsurance ProgramoMedicare (SSS)Social SecuritySystem Home DevelopmentMutual Fundo Pag-IBIG (PagtutulunganSaKinabukasan:Ikaw,Bangko,IndustriyasaGobyerno) Fund

×