O ALFABETO LATINO
* Foto de Sebastià Giralt: Estela funeraria de Aurelius Hermia e a súa dona Aurelia Philematium. s. I a....
Índice
Sistemas de
representación gráfica

Orixe

O alfabeto latino

Pronunciación I

Pronunciación II

Sons vocálicos e
se...
Sistemas de representación gráfica
O alfabeto: un dos maiores logros da Humanidade.

Cun número limitado de signos creamos ...
Ideogramas
Pictogramas
☝
☞☜
Museo de Altamira y D. Rodríguez - http://museodealtamira.mcu.es/
http://www.flickr.com/photos/candelo/3181062872/
Xeroglífico de Gizá (Exipto)
Silabario: Iraklion (illa de Creta):
Museo. Ta...
ORIXE
ALFABETO FENICIO
ALFABETO GREGO
ALFABETO ETRUSCO
ALFABETO LATINO
Foron os exipcios os primeiros en representar os
pe...
Evolución do alfabeto latino☝
☜ ☞
Orixe (s. VII a. C.) 

Adaptación do alfabeto etrusco > 21 letras (o etrusco tiña 26)

C...
Evolución do alfabeto latino (II)☝
☜ ☞
Latín arcaico (s. III a.C.) 

A letra K perde uso fronte o C, que representaba tant...
Evolución do alfabeto latino (II)☝
☜ ☞
Latín clásico (s. I a.C.) 

Engádese a grafía Y e reintrodúcese a Z para transcribi...
☝
☞☜
Evolución do alfabeto latino (III)
Engadidos posteriores

S. XIII > W 

s. XVIII > J, U

Alfabeto latino básico > 26 ...
Evolución do alfabeto latino☝
☜ ☞
Pronunciación I
c > celer, circum queixo, quilo
g > Gelu, gigno Guerra, guiar
qu > Queror, Quintus Cuestión, cuidado
gu > ...
Pronunciación II
ch > Chaos, chorus caos, coro
th > Theatrum Teatro
ph >
philosophia,
triumphus
filosofía, triunfo
x > exi...
Sons vocálicos ou semivocálicos
i >
vocálico iter, bilis ira, bicicleta
semivocálico iam maior iate, maior
u >
vocálico ub...
Puntualizacións
Na época imperial obsérvase unha pronuciación semellante ao noso “v”: 

“vivit” xa se pronunciaba como [bi...
Aínda que a proposta de Petrus Ramus para a grafía do i
como semivocal non é recollida pola maioría dos editores, si
podem...
Algúns editores, como Alma
Mater, escriben sempre u
para vocal e semivocal:
leuem, iuuenali, uestigia, 

iuuet, etc.
☜
☝
☞
Clasificación dos sons
Sistema consonántico

Punto de articulación

Modo de articulación

Vibración das cordas vocais

Sist...
Fonemas consonánticos latinos
Punto de
articulación
bilabiais labio-dentais dentais alveolares
velares

(guturais)
Vibraci...
Fonemas vocálicos latinos:
localización e apertura
Localización
anterior

(palatal)
central
posterior 

(velar)
Abertura
p...
Fonemas vocálicos latinos: cantidade
vocais breves ă ĕ ĭ ŏ ŭ
vocais longas ā ē ī ō ū
Diferencias de significado en latín

s...
Separación de sílabas: (I)
Ditongos latinos Exempla
au pau-cum, mau-rum
ae cae-lum, sae-pe
oe foe-dum, moe-ni-a
ui
qui-dem...
Separación de sílabas (II)
☞
En latín a secuencia vocal pechada + vocal aberta non forma ditongo
senón hiato: 

fa-mi-li-a...
Acentuación latina
En latín non existe acento gráfico. O acento vén marcado pola cantidade da penúltima sílaba:

en latín n...
Próxima SlideShare
Cargando en…5
×

Alfabeto latino 1.6

1.111 visualizaciones

Publicado el

Alfabeto latino. Sons vocálicos e consonánticos. Pronunciación.

Publicado en: Educación
  • Sé el primero en comentar

  • Sé el primero en recomendar esto

Alfabeto latino 1.6

  1. 1. O ALFABETO LATINO * Foto de Sebastià Giralt: Estela funeraria de Aurelius Hermia e a súa dona Aurelia Philematium. s. I a.C, Museo Británico. ☞ Álvaro P. Vilariño v.1.6 (out-2016)
  2. 2. Índice Sistemas de representación gráfica Orixe O alfabeto latino Pronunciación I Pronunciación II Sons vocálicos e semivocálicos Puntualizacións Clasificacións dos sons Fonemas consonánticos latinos Fonemas vocálicos latinos: localización e apertura Fonemas vocálicos latinos: cantidade Separación de sílabas Acentuación latina ☞ ☝
  3. 3. Sistemas de representación gráfica O alfabeto: un dos maiores logros da Humanidade. Cun número limitado de signos creamos infinidade de mensaxes Sistemas non fonéticos: Pictogramas: representación clara e esquemática dunha realidade (obxecto, figura ou concepto) por medio do seu debuxo. Sobrepasa a barreira das linguas. Ideogramas: Representación de obxectos e ideas por medio dunha imaxe convencional ou símbolo. Sistemas fonéticos: Xeroglíficos: debuxos que representan sons. Silabarios: Signos que representan sílabas Alfabetos: signos que representan fonemas (maioritariamente) ☝ ☞☜
  4. 4. Ideogramas Pictogramas ☝ ☞☜ Museo de Altamira y D. Rodríguez - http://museodealtamira.mcu.es/
  5. 5. http://www.flickr.com/photos/candelo/3181062872/ Xeroglífico de Gizá (Exipto) Silabario: Iraklion (illa de Creta): Museo. Taboíña de barro cocido con inscricións en Lineal B http://www.flickr.com/photos/gislenofl/3202532804/ ☝ ☞☜
  6. 6. ORIXE ALFABETO FENICIO ALFABETO GREGO ALFABETO ETRUSCO ALFABETO LATINO Foron os exipcios os primeiros en representar os pensamentos, por medio de figuras de animais (...) e consideran que foron eles os inventores das letras; que logo os fenicios, polo seu dominio do mar, introduciron en Grecia (...) En Italia os etruscos aprendéronas do corintio Demarato e os aboríxenes, do arcadio Evandro; a forma das letras latinas é a das gregas máis antigas. TACITO, Anales XI, 14. ☝ ☞☜
  7. 7. Evolución do alfabeto latino☝ ☜ ☞ Orixe (s. VII a. C.) Adaptación do alfabeto etrusco > 21 letras (o etrusco tiña 26) C representaba /g/ I representaba tanto o fonema vocal como o semiconsoántico /i/ /j/ U representaba tanto o fonema vocal como o semiconsoántico /u/ /w/ A B C D E F Z H I K L M N O P Q R S T V X
  8. 8. Evolución do alfabeto latino (II)☝ ☜ ☞ Latín arcaico (s. III a.C.) A letra K perde uso fronte o C, que representaba tanto /k/ como /g/ Créase unha nova letra, o G (ou sexa, o C máis un pauciño…), para representar /g/ e deixase o C para representar o fonema /k/ O Z, usado só en termos gregos, deixou de usarse e desaparece. No seu lugar, colócase a nova letra G. Segue tendo 21 letras A B C D E F G H I K L M N O P Q R S T V X G Z
  9. 9. Evolución do alfabeto latino (II)☝ ☜ ☞ Latín clásico (s. I a.C.) Engádese a grafía Y e reintrodúcese a Z para transcribir os préstamos do grego. Estas dúas letras ocupan as últimas posicións. Agora consta de 23 letras. A B C D E F G H I K L M N O P Q R S T V X Y Z Y Z
  10. 10. ☝ ☞☜ Evolución do alfabeto latino (III) Engadidos posteriores S. XIII > W s. XVIII > J, U Alfabeto latino básico > 26 letras. A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z J U W Castelán e galego > ñ Catalán > ç Croata > č, š, ž Linguas nórdicas > ø, œ Símbolos específicos Algunhas linguas foron engadindo signos específicos ao alfabeto latino básico para representar fonemas propios. Aquí temos algúns exemplos
  11. 11. Evolución do alfabeto latino☝ ☜ ☞
  12. 12. Pronunciación I c > celer, circum queixo, quilo g > Gelu, gigno Guerra, guiar qu > Queror, Quintus Cuestión, cuidado gu > Inguen, sanguis Lingüeta, pingüín ll > asellus [l], pero con corte silábico: asel-lus, castel...o h > Hispania, habitāre Hispania, habitar *(puido haber unha pequena aspiración na súa pronunciación, quizais non tan forte como escoitamos no mundo anglosaxón) ☝ ☞☜
  13. 13. Pronunciación II ch > Chaos, chorus caos, coro th > Theatrum Teatro ph > philosophia, triumphus filosofía, triunfo x > exitus, saxum éxito, saxofón z > zona, zephyrus Son dobre: [ds] y > papyrus son da u francesa (moi pechada) o ü alemana ☝ ☞☜
  14. 14. Sons vocálicos ou semivocálicos i > vocálico iter, bilis ira, bicicleta semivocálico iam maior iate, maior u > vocálico ubi, ultimus un, último, música semivocálico vivis, volo, vadis (pronúnciese u) uiuis, uolo, uadis ☝ ☞☜ * Foto http://www.flickr.com/photos/galerieopweg/1498918115/in/photostream/
  15. 15. Puntualizacións Na época imperial obsérvase unha pronuciación semellante ao noso “v”: “vivit” xa se pronunciaba como [bibit] O humanista francés Petrus Ramus (1515-1572) propuxo : a grafía “i” para o son i vocálico pleno e “j” para o semiconsoántico ira jam a grafía “u” para o son u vocálico pleno e “v” para o semiconsoántico unus civis Na actualidade a grafía “j” tende a non empregarse, deixando o “i”tanto para vocal como para semivocal. Sen embargo manténse a distinción gráfica de “u”vocal e “v” semivocal: iuvenis Algúns editores escriben sempre u para vocal e semivocal: iuuenis. ☝ ☞☜
  16. 16. Aínda que a proposta de Petrus Ramus para a grafía do i como semivocal non é recollida pola maioría dos editores, si podemos encontrala no diccionario Blánquez Petrus Ramus. Francia: 1515-1571 ☜ ☝ ☞
  17. 17. Algúns editores, como Alma Mater, escriben sempre u para vocal e semivocal: leuem, iuuenali, uestigia, iuuet, etc. ☜ ☝ ☞
  18. 18. Clasificación dos sons Sistema consonántico Punto de articulación Modo de articulación Vibración das cordas vocais Sistema vocálico Localización Apertura Cantidade ☝ ☞☜
  19. 19. Fonemas consonánticos latinos Punto de articulación bilabiais labio-dentais dentais alveolares velares (guturais) Vibración cordas vocaisModo de articulación oclusivas p t c (k,q) xordas b d g sonoras fricativa f xordas silbante s líquidas laterais l sonoras vibrantes r nasais m n ☝ ☞☜
  20. 20. Fonemas vocálicos latinos: localización e apertura Localización anterior (palatal) central posterior (velar) Abertura pechada i u media e o aberta a ☝ ☞☜
  21. 21. Fonemas vocálicos latinos: cantidade vocais breves ă ĕ ĭ ŏ ŭ vocais longas ā ē ī ō ū Diferencias de significado en latín sŏlum, “solo, chan" / sōlum, “só” vĕnit, “ven” / vēnit, “veu” lĕgit, “le” / lēgit, “leu” mălum, “mal” / mālum, “mazá” En inglés: bin, “cesta” / bean, “xudía” shit, “merda” / sheet, “sabana, folla” En galego a apertura é un rasgo distintivo, como no latín o é a cantidade. Fonemas [o] [e] abertos/pechados póla / pola como / comes vén / ven pega / pega ☝ ☞☜
  22. 22. Separación de sílabas: (I) Ditongos latinos Exempla au pau-cum, mau-rum ae cae-lum, sae-pe oe foe-dum, moe-ni-a ui qui-dem, Quin-tus pin-guis (tras q+ui, ou g+ui) *eu (só nas palaras de orixe grega) *eu-an-ge-li-um, *Eu-boe-a en cambio > au-re-us ☝ ☞☜
  23. 23. Separación de sílabas (II) ☞ En latín a secuencia vocal pechada + vocal aberta non forma ditongo senón hiato: fa-mi-li-a, a-ni-ma-li-a qu-an-tus, qu-a-lis O s seguido de consoante agrúpase coa sílaba seguinte (s líquido): spes (monosílabo) ne-scio, con-struc-ti-o, scae-na As consoantes xeminadas (dobres) sepáranse, quedando cada unha nunha sílaba puel-la, a-sel-lus O i e o u/v en inicial de palabra e seguidos dunha vocal, ou en posición intervocálica, compórtanse como se fosen consoantes e forman sílaba propia: Iu-no, Iu-sti-ti-a, va-ca-ti-o, vo-lun-tas iu-ve-nis, , cu-ius, hu-ius ☝ ☜
  24. 24. Acentuación latina En latín non existe acento gráfico. O acento vén marcado pola cantidade da penúltima sílaba: en latín non hai palabras agudas si a penúltima sílaba é longa a palabra é grave: vē-nit, au-rum, vic-tor si a penúltima sílaba é breve a palabra é esdrúxula: e-xĭ-tus, ca-vĕ-a, fa-mi-lĭ-a Sílabas longas e breves: Sílabas longas: as que teñen unha vocal longa ou ditongo: clo-ā-ca, vīc-tor, in-cau-tus Sílabas breves: as que teñen unha vocal breve: ma-xĭ-mus, fa-mi-lĭ-a Regras xerais para determinar a cantidade das vocais: os ditongos son sempre longos > in-cau-tus vocal seguida de dous ou máis consonantes é longa > vic-tor, con-dū-xi (x=ks) vocal seguida doutra vocal é breve > fa-mi-lĭ-a ☝ ☜

×