Religie een zingevingsspel_mrt2011

VU Connected
VU ConnectedVU Connected
Professor Dr. Andre Droogers over religie als zingevingspel
31 maart 2011


In de Schouw, vergadercentrum van de Grote Kerk in Almelo, hebben prof. Dr. André
Droogers, emeritus hoogleraar culturele antropologie aan de VU, en de heer Gerard ter Haar,
oud-huisarts en voorzitter van de kerkenraad van de Grote Kerk in Almelo een bijdrage
geleverd aan dit onderwerp.
Mevr. Swanny den Hollander, voorzitter van het regio comité Overijssel, opent de
bijeenkomst met een kort woord over de vereniging VU Windesheim en de werkwijze van het
regio comité van Overijssel. Daarna introduceert zij Prof. Dr. André Droogers.

Prof. Dr. Andre Droogers begint zijn lezing met de veranderende samenleving. Daarin spelen
een aantal factoren een rol zoals de ingrijpende veranderingen die ca. sinds 1800 gaande zijn
betreffende de plaats van de religie in de samenleving. Droogers noemt een aantal
piketpaaltjes zoals de industriële revolutie, de arbeidsmigratie, de onttraditionalisering,
deindividualisering en de westerse expansiedrang.
Droogers lardeerde zijn uitleg met duidelijke voorbeelden.

Vervolgens besprak hij het onderwerp De betwiste religie
Moderne opvattingen die door de wetenschap aangedragen zijn, hebben invloed gehad op de
uitleg van Bijbelverhalen, denk aan het scheppingsverhaal en de andere wonderverhalen.
Migrantenkerken hebben ook invloed gehad op het religieuze denken in Nederland.
Daarnaast heeft de individualisering het gezag van de kerk uitgehold. Vanaf de reformatie ligt
de nadruk op de individuele keuze van de mens betreffende de inhoud en uitleg van de religie.

Dat bracht Droogers op de Secularisatie. De ontkerkelijking, de verminderde invloed op de
samenleving en de onteigening van kerkelijk bezit hebben bijgedragen aan de secularisatie.
In West Europa is een sterke secularisatie waarneembaar en dit is uitzonderlijk in de wereld.
Wel kan opgemerkt worden dat religie altijd zal blijven maar nu te vrijblijvend is. Het appèl
op de gemeenschap ontbreekt. Droogers maakte dit duidelijk met een paar cijfers: in 2008 zag
de kerkelijke kaart er ongeveer zo uit: RK 29%, Prot. 19 %, Moslim 4%, 19 % gaat niet naar
de kerk. Daar tegenover staat, dat 69% van de Ned. Bevolking religieus is.

Naast de secularisatie is de laatste tijd sprake van een Oplevende Religie
Denk hierbij aan evangelische beweging, de pinksterkerken, New Age, de religie van de
migranten, de spiritistische benadering van samenleving en religie, de crisis religiositeit.
Reden voor deze ontwikkelingen zijn o.a. de aansluiting op individuele vragen, het eigen
religieuze rugzakje van de mens, de rafelrand van de religie, de veelkleurigheid van de
wereldreligies en de New Age -benadering. Daarbij wordt geaccepteerd dat de wetenschap de
“Waaromvragen” niet beantwoordt.


De centrale vraag is nu of het mogelijk is dat we kunnen omgaan met deze verschillende
visies en met de vraag waar vinden we (de) waarheid, de zingeving van ons bestaan.
Droogers gaat ervan uit dat Zingeving een spel is dat gespeeld moet worden
Als je een spel speelt dan is het mogelijk meer werkelijkheden te bedenken, en je leert er mee
om te gaan. Zingeving speelt met symbolen die betekenis geven aan ons denken. Het spel
moet in ernst worden gespeeld. De tegenstelling Zingeving en Macht mondt uit in het
annexeren van de “echte waarheid”. Macht wordt dan gebruikt om elkaars gedrag te
beïnvloeden en dan kan macht ontsporen tot fundamentalisme. Deze macht noemt Droogers
“doelmacht”. Daartegenover noemt Droogers de “middelmacht”die uitgaat van het dienstbaar
zijn aan andere opvattingen, het bij elkaar brengen van verschillende visies zonder opleggend
te zijn. Doelmacht eindigt in machtsdenken en daardoor zijn gevestigde religies vaak
bolwerken van macht geworden. Het spel met de werkelijkheid is in die
geloofsgemeenschappen niet meer mogelijk. Hierna bespreekt Droogers nog de
Zingevingdriehoek, waarin symboliek, lichamelijkheid en de marges van het bestaan een
plaats krijgen. Het spel met de werkelijkheid wordt zowel door de gelovige als de ongelovige
gespeeld. Men is opzoek naar waarheid.

Hierna kreeg de heer Gerard ter Haar het woord.
Op emotionele wijze vertolkte Gerard zijn ontwikkeling van zijn Godsbesef. Aanvankelijk
kabbelde deze ontwikkeling voort zonder noemenswaardige obstakels. Maar als volwassene
en arts heeft deze weg heeft diepe dalen gekend maar hij bleef zich steeds het lied “Scheepje
onder Jezus hoede” herinneren. Daarin vond hij troost. Zijn eerste kind dat doodgeboren werd
en de jonge man die zich op zijn bromfiets dood reed, en dat haast tegelijkertijd, heeft zijn
leven getekend. Hij heeft leren omgaan met geluk, verdriet, met de vraag wat wel en wat niet
mag. Hij heeft het spel gespeeld en speelt nog steeds het spel. Belangrijk is voor hem steeds
weer de vraag: wat vind ik er zelf van. In zijn huisartsenpraktijk heeft hij mooie dingen
meegemaakt maar ook diep trieste zaken en dan kan het voorkomen dat je God vervloekt,
eigenlijk je gram gaat halen. Maar er zijn ook vele momenten dat je God kunt danken. Hij
heeft vaak als zingevingspel zijn ervaringen teruggekoppeld naar Jezus en zijn Scheepje”.
Daardoor heeft hij breder leren kijken naar de kerk als samenleving maar ook naar de kerk als
instituut.
Nadat hij uitgesproken was bleef het stil in de zaal, de aanwezigen waren geroerd en onder de
indruk van zijn verhaal.

Discussie

Onder leiding van dr. Otto Mulder, wijkpredikant van de Grote Kerk in Almelo, zijn er een
aantal vragen gesteld o.a. over de rol van de liturgie, de vele kerken en
geloofsgemeenschappen in relatie met de doelmacht, Godsbeelden als metafoor van
veiligheid, enz. enz. De betrokkenheid bij de discussie was groot en dan bemerk je, dat al stel
je geen vragen, het zwijgend meedoen aan de discussie groot is.
We kunnen terugzien op een goede sfeervolle avond met 70 aanwezigen.
Swanny den Hollander besluit de avond en bedankt beide inleiders en de aanwezigen voor
hun bijdrage. Zij wenst ons allen wel thuis.

Riek Bouwers
Lid regio comité Overijssel

Recomendados

IDdagen 2013 - W10 - ZingevingIDdagen 2013 - W10 - Zingeving
IDdagen 2013 - W10 - Zingevingbeweging.net
588 vistas38 diapositivas
Superclub 25 oktoberSuperclub 25 oktober
Superclub 25 oktoberkerkinkollumerzwaag
320 vistas9 diapositivas
03-07 spiekbriefje03-07 spiekbriefje
03-07 spiekbriefjeIDent!ty de Peel
146 vistas2 diapositivas
Bijeenkomst 3Bijeenkomst 3
Bijeenkomst 3Menukaart Meppel
76 vistas8 diapositivas

Más contenido relacionado

Similar a Religie een zingevingsspel_mrt2011

Similar a Religie een zingevingsspel_mrt2011(20)

2010 11-05-colloquium gaillott-tekst2010 11-05-colloquium gaillott-tekst
2010 11-05-colloquium gaillott-tekst
Maarten Devos176 vistas
2009 el-god heeft een brede rug2009 el-god heeft een brede rug
2009 el-god heeft een brede rug
Maarten Devos454 vistas
Wie is God in onze cultuur?_feb2011Wie is God in onze cultuur?_feb2011
Wie is God in onze cultuur?_feb2011
VU Connected187 vistas
Interview Volzin - Eleonora HofInterview Volzin - Eleonora Hof
Interview Volzin - Eleonora Hof
Eleonora Hof304 vistas
Hc 27 a presentatie seculariseringHc 27 a presentatie secularisering
Hc 27 a presentatie secularisering
Adri Martens177 vistas
Ea Congres 16 April 2010   NdEa Congres 16 April 2010   Nd
Ea Congres 16 April 2010 Nd
harmenw270 vistas
jaarprogramma_2022-2023.pdfjaarprogramma_2022-2023.pdf
jaarprogramma_2022-2023.pdf
VVPAssen98 vistas
Bij Jezus in de buurtBij Jezus in de buurt
Bij Jezus in de buurt
Robert Van Essen199 vistas
schepping en evolutie - 26-09-2015schepping en evolutie - 26-09-2015
schepping en evolutie - 26-09-2015
Evert Jan Hempenius274 vistas
Binnenstebuiten1Binnenstebuiten1
Binnenstebuiten1
guest1823cf893 vistas
Binnenstebuiten1Binnenstebuiten1
Binnenstebuiten1
klaasdej923 vistas
De islam veroordeelt het terrorisme. dutchDe islam veroordeelt het terrorisme. dutch
De islam veroordeelt het terrorisme. dutch
HarunyahyaDutch1.2K vistas
Tu magazine 3 2 (juni 2013)Tu magazine 3 2 (juni 2013)
Tu magazine 3 2 (juni 2013)
William Den Boer912 vistas
Recensies boek over evolutieRecensies boek over evolutie
Recensies boek over evolutie
Interdisciplinair Studie Forum790 vistas

Más de VU Connected(20)

Kortenhoef 16 februari 2014 rhKortenhoef 16 februari 2014 rh
Kortenhoef 16 februari 2014 rh
VU Connected1K vistas
Friesch Dagblad Roelf Haan 23.01.2014Friesch Dagblad Roelf Haan 23.01.2014
Friesch Dagblad Roelf Haan 23.01.2014
VU Connected573 vistas
Friesch Dagblad Roelf Haan 17.01.2014Friesch Dagblad Roelf Haan 17.01.2014
Friesch Dagblad Roelf Haan 17.01.2014
VU Connected531 vistas
Sminia lezing 2013 meike_bartels.pptxSminia lezing 2013 meike_bartels.pptx
Sminia lezing 2013 meike_bartels.pptx
VU Connected525 vistas
Voedselcrisis: Globale problematiekVoedselcrisis: Globale problematiek
Voedselcrisis: Globale problematiek
VU Connected516 vistas
On the roofff 2013 menukaartOn the roofff 2013 menukaart
On the roofff 2013 menukaart
VU Connected516 vistas
On the roofff 2013 menukaartOn the roofff 2013 menukaart
On the roofff 2013 menukaart
VU Connected292 vistas
Sportiviteit Prijs 2013Sportiviteit Prijs 2013
Sportiviteit Prijs 2013
VU Connected253 vistas
DuelDuel
Duel
VU Connected368 vistas
Visies voor Nederland in 2030Visies voor Nederland in 2030
Visies voor Nederland in 2030
VU Connected257 vistas
AntwoordformulierAntwoordformulier
Antwoordformulier
VU Connected268 vistas
Receptenwedstrijd VU Summercourse Receptenwedstrijd VU Summercourse
Receptenwedstrijd VU Summercourse
VU Connected619 vistas
Vivo sport presentatie 2012Vivo sport presentatie 2012
Vivo sport presentatie 2012
VU Connected297 vistas
Start ideëel project Slim EtenStart ideëel project Slim Eten
Start ideëel project Slim Eten
VU Connected1.5K vistas
VU-hoogleraren in de VolkskrantVU-hoogleraren in de Volkskrant
VU-hoogleraren in de Volkskrant
VU Connected1.5K vistas
artikel Volkskrant Slim Etenartikel Volkskrant Slim Eten
artikel Volkskrant Slim Eten
VU Connected480 vistas

Religie een zingevingsspel_mrt2011

  • 1. Professor Dr. Andre Droogers over religie als zingevingspel 31 maart 2011 In de Schouw, vergadercentrum van de Grote Kerk in Almelo, hebben prof. Dr. André Droogers, emeritus hoogleraar culturele antropologie aan de VU, en de heer Gerard ter Haar, oud-huisarts en voorzitter van de kerkenraad van de Grote Kerk in Almelo een bijdrage geleverd aan dit onderwerp. Mevr. Swanny den Hollander, voorzitter van het regio comité Overijssel, opent de bijeenkomst met een kort woord over de vereniging VU Windesheim en de werkwijze van het regio comité van Overijssel. Daarna introduceert zij Prof. Dr. André Droogers. Prof. Dr. Andre Droogers begint zijn lezing met de veranderende samenleving. Daarin spelen een aantal factoren een rol zoals de ingrijpende veranderingen die ca. sinds 1800 gaande zijn betreffende de plaats van de religie in de samenleving. Droogers noemt een aantal piketpaaltjes zoals de industriële revolutie, de arbeidsmigratie, de onttraditionalisering, deindividualisering en de westerse expansiedrang. Droogers lardeerde zijn uitleg met duidelijke voorbeelden. Vervolgens besprak hij het onderwerp De betwiste religie Moderne opvattingen die door de wetenschap aangedragen zijn, hebben invloed gehad op de uitleg van Bijbelverhalen, denk aan het scheppingsverhaal en de andere wonderverhalen. Migrantenkerken hebben ook invloed gehad op het religieuze denken in Nederland. Daarnaast heeft de individualisering het gezag van de kerk uitgehold. Vanaf de reformatie ligt de nadruk op de individuele keuze van de mens betreffende de inhoud en uitleg van de religie. Dat bracht Droogers op de Secularisatie. De ontkerkelijking, de verminderde invloed op de samenleving en de onteigening van kerkelijk bezit hebben bijgedragen aan de secularisatie. In West Europa is een sterke secularisatie waarneembaar en dit is uitzonderlijk in de wereld. Wel kan opgemerkt worden dat religie altijd zal blijven maar nu te vrijblijvend is. Het appèl op de gemeenschap ontbreekt. Droogers maakte dit duidelijk met een paar cijfers: in 2008 zag de kerkelijke kaart er ongeveer zo uit: RK 29%, Prot. 19 %, Moslim 4%, 19 % gaat niet naar de kerk. Daar tegenover staat, dat 69% van de Ned. Bevolking religieus is. Naast de secularisatie is de laatste tijd sprake van een Oplevende Religie Denk hierbij aan evangelische beweging, de pinksterkerken, New Age, de religie van de migranten, de spiritistische benadering van samenleving en religie, de crisis religiositeit. Reden voor deze ontwikkelingen zijn o.a. de aansluiting op individuele vragen, het eigen religieuze rugzakje van de mens, de rafelrand van de religie, de veelkleurigheid van de wereldreligies en de New Age -benadering. Daarbij wordt geaccepteerd dat de wetenschap de “Waaromvragen” niet beantwoordt. De centrale vraag is nu of het mogelijk is dat we kunnen omgaan met deze verschillende visies en met de vraag waar vinden we (de) waarheid, de zingeving van ons bestaan.
  • 2. Droogers gaat ervan uit dat Zingeving een spel is dat gespeeld moet worden Als je een spel speelt dan is het mogelijk meer werkelijkheden te bedenken, en je leert er mee om te gaan. Zingeving speelt met symbolen die betekenis geven aan ons denken. Het spel moet in ernst worden gespeeld. De tegenstelling Zingeving en Macht mondt uit in het annexeren van de “echte waarheid”. Macht wordt dan gebruikt om elkaars gedrag te beïnvloeden en dan kan macht ontsporen tot fundamentalisme. Deze macht noemt Droogers “doelmacht”. Daartegenover noemt Droogers de “middelmacht”die uitgaat van het dienstbaar zijn aan andere opvattingen, het bij elkaar brengen van verschillende visies zonder opleggend te zijn. Doelmacht eindigt in machtsdenken en daardoor zijn gevestigde religies vaak bolwerken van macht geworden. Het spel met de werkelijkheid is in die geloofsgemeenschappen niet meer mogelijk. Hierna bespreekt Droogers nog de Zingevingdriehoek, waarin symboliek, lichamelijkheid en de marges van het bestaan een plaats krijgen. Het spel met de werkelijkheid wordt zowel door de gelovige als de ongelovige gespeeld. Men is opzoek naar waarheid. Hierna kreeg de heer Gerard ter Haar het woord. Op emotionele wijze vertolkte Gerard zijn ontwikkeling van zijn Godsbesef. Aanvankelijk kabbelde deze ontwikkeling voort zonder noemenswaardige obstakels. Maar als volwassene en arts heeft deze weg heeft diepe dalen gekend maar hij bleef zich steeds het lied “Scheepje onder Jezus hoede” herinneren. Daarin vond hij troost. Zijn eerste kind dat doodgeboren werd en de jonge man die zich op zijn bromfiets dood reed, en dat haast tegelijkertijd, heeft zijn leven getekend. Hij heeft leren omgaan met geluk, verdriet, met de vraag wat wel en wat niet mag. Hij heeft het spel gespeeld en speelt nog steeds het spel. Belangrijk is voor hem steeds weer de vraag: wat vind ik er zelf van. In zijn huisartsenpraktijk heeft hij mooie dingen meegemaakt maar ook diep trieste zaken en dan kan het voorkomen dat je God vervloekt, eigenlijk je gram gaat halen. Maar er zijn ook vele momenten dat je God kunt danken. Hij heeft vaak als zingevingspel zijn ervaringen teruggekoppeld naar Jezus en zijn Scheepje”. Daardoor heeft hij breder leren kijken naar de kerk als samenleving maar ook naar de kerk als instituut. Nadat hij uitgesproken was bleef het stil in de zaal, de aanwezigen waren geroerd en onder de indruk van zijn verhaal. Discussie Onder leiding van dr. Otto Mulder, wijkpredikant van de Grote Kerk in Almelo, zijn er een aantal vragen gesteld o.a. over de rol van de liturgie, de vele kerken en geloofsgemeenschappen in relatie met de doelmacht, Godsbeelden als metafoor van veiligheid, enz. enz. De betrokkenheid bij de discussie was groot en dan bemerk je, dat al stel je geen vragen, het zwijgend meedoen aan de discussie groot is. We kunnen terugzien op een goede sfeervolle avond met 70 aanwezigen. Swanny den Hollander besluit de avond en bedankt beide inleiders en de aanwezigen voor hun bijdrage. Zij wenst ons allen wel thuis. Riek Bouwers Lid regio comité Overijssel