Se ha denunciado esta presentación.
Utilizamos tu perfil de LinkedIn y tus datos de actividad para personalizar los anuncios y mostrarte publicidad más relevante. Puedes cambiar tus preferencias de publicidad en cualquier momento.

Araştirma teknikleri ders notu

57.463 visualizaciones

Publicado el

  • Sé el primero en comentar

Araştirma teknikleri ders notu

  1. 1. ARAŞTIRMA TEKMİKLERİ BÖLÜM 1: BİLİM VE BİLGİ Bilgi: bilim ve bilgi aynı kökenli kelimelerdir. Bu kavramlar insan yaşamıve insan toplumlarıyla birlikte gelişmiştir. Gelişme nedeni de insanlarınyaşamları boyunca bilgi elde etmeye ihtiyaç duymalarıdır. Bilmek sadece insanlara has bir olgudur. Hayvanlarda ise bu bilmek değilşartlanmadır. Bir hayvan yavrusunun annesinin peşinden gitmesi, yiyeceklerinitanıması ve seçmesi hayvan biliyor anlamına gelmez. Bunun için hayvanın bazıkanı ve kavramlara sahip olması gerekir. Hayvanlar için de bu söz konusudeğildir. İnsanların bir kanıya sahip olmaları ve onlara inanmaları sözkonusudur. Örneğin; 2 * 2 = 4 eder. Dünya yuvarlaktır. Sigara sağlığa zararlıdır. Yağmurlu havada yol kayganlaşır. İnsanlar bu önermeler hem inanır hem de doğru olduğunu bilirler. Birdebunun yanında falcılar, kâhinler ve büyücüler bazı şeyleri bildiklerini veyapabildiklerini savunurlar. Fakat bunların hepsi doğru çıkmaz. Böyle şeylerebilgi deyemeyiz. Çünkü bilgi önerme özelliği taşır. Bilimsel bilgi ve bilimselolmayan bilgi ayrımı vardır. Gerçekçi olmayan ve kanıtlanmayan bilgi bilimseldeğildir. Bilimsel bilgi durumunda önermenin doğruluğunu gösteren güvenilirkanıtların olması ve bu önermenin doğruluğuna inanılması gerekir. Sonuçta bilgibir üründür ve bilim sürecinin sonucudur. Bilgi için bir önermenin konusu olması şarttır. Ayrıca önermenindoğruluğuna inanmak gerekir. Ancak önerme ile dile getirilen konunun veyahususun bilgi olabilmesi için önermenin belgelendirilmesi veyagerçekleştirilmesi gerekir.
  2. 2. İnsanlar bilgiyi elde etmek için bazı kaynaklardan yararlanırlar. Bilginin kaynakları 1. Duyu- deneyim: beş duyu organımız bilgi kaynağıdır. Bazen duyuyanılması olabilir. Ancak bunu ayırt etmek mümkündür. Serap gibi 2. Akıl: akıl yürütme iki şekilde gerçekleşir. Tümdengelim vetümevarım. Tümdengelim önceden doğruluğu kabul edilen bilgilerden veyaeşitliklerden yola çıkarak yeni bilgiler üretir veya sorulara cevap arar.Tümevarım ise mantıksal düşünme yoludur. Araştırmacı topladığı verilerdenyola çıkarak mevcut ilişkilerin kalıbını saptayıp teoriyi oluşturmaya çalışır. 3. Sezgi: doğrudan kavranan ve duyulan bilgidir. Sezgiler çakıştığıdurumda da diğer bilgi kaynaklarına başvurulması gerekir. 4. Bellek: belleğimizde birçok bilgi bulunur bu bilgileri hatırlayıp akılyürüterek de bilgiye ulaşılabilir. 5. Otorite: geçmiş dönemlerde başlıca bilgi kaynağı rolü oynamıştır.Bir grubun başındaki insanın ( başkan veya kral ) söylediklerine inanılmış vedoğru olduğu kabul edilmiştir. 6. İdeoloji: bazı insanlar için bilgi kaynağıdır. Bilginin doğru veyayanlış olması onlar için önemli değildir. Bilim: Bilim sorgu ile başlar. İhtiyaç, merak, anlama ve açıklama arzusu,insanları soru sormaya sevk eder. Niçin, nasıl, nerede sorularını sorduktan sonracevapları aranmaya başlar. Bu arayışta mantıklı ve metotlu bir şekildesürdürüldüğünde bilimsel araştırma başlatılmış olur Bilim, bilimsel yöntemle elde edilmiş bilgilerin tümüdür. gerçeği bulmayave anlamaya yöneliktir. Bilimsel araştırmaların sonucunda genel doğrularaulaşıp teoriler geliştirerek evrensel yasaları elde etmeye çabalar. Bilimdedeğişmez kurallar ve doğrular yoktur. Bunun için eleştiriye açıktır.
  3. 3. Bilimin Özellikleri  Olgusaldır: görülebilir olgu ve olaylar bilimin konusudur  Mantıksaldır: mantıklı bir yol izler  Nesneldir: soruşturma ve eleştiriye açıktır. Değer yargıları, duygu ve beğeniler önemli rol oynar.  Genelleyicidir: olgu gruplarıyla uğraşır. Bir grup olguyu temsil eder.  Seçicidir: bizi sonuca ulaştırmayacak olgularla ilgilenmek gereksizdir. Bir problemle ilgili ise, bir hipotez ya da teorinin test edilmesi gerekiyorsa incelenir. Bilimin amacı, evreni anlamak ve açıklamaktır. bunun sonucunda dainsanlar doğayı olanakların elverdiği sürece kontrol etme yeteneğini elde etmeyeçalışırlar. İnsanlar olanaklar ölçüsünde belgelerden, deneylerden ve sayılardanyararlanıp; sonucu da yine kanıtlar ve sayılarla ortaya koyarlar. Fakat busergileme işi, kuru kuruya sayı ve istatistiklerin dökümü biçiminde değil,araştırmacının kanıtlanmış bu bilgilerden kaynaklanan özel görüşü, kişiselyorumu biçiminde olmalı, yani araştırmacı araştırmasına kişisel fikirleriniyansıtmalıdır. Bilimsel Terimler Gözlem: Bilgi toplama işlemidir. Sadece duyularımız yardımıyla bilgielde ederiz. Görme, işitme, koklama gibi yollarla olayları ve eşyaları saymak,ölçmek, gibi işlemlerle ihtiyaç duyulan bilgilere ulaşılır. Olgu: Gözlem konusu olan olay veya oluşumdur. Hipotez: Bir araştırma probleminin çözümü için doğrulanması ya daçürütülmesi gereken önermedir.
  4. 4. Teori: Olaylar ve olgulara dayanan sistemli bilimsel açıklama şeklidir.Ortaya koyulan teori gözlemlerimizi ifade eder. Teoriler sayesinde tesadüflerebağımlı olmaktan kurtulunuz. Böylece yolumuzu çizmiş oluruz. . Yasa: Teorilerin kesin olarak kanıtlanmasıyla bilimsel yasa haline gelmişolur. Bilimsel yasalar evrenseldir. icat edilmezler sadece keşfedilirler. Önerme: Bir cümle ile dile getirilen doğru veya yanlış yargıya önermedenir. Tümdengelim: Önceden doğruluğu kabul edilen bilgilerden veyaeşitliklerden yola çıkarak yeni bilgiler üretir veya sorulara cevap arar. Tümevarım: Mantıksal düşünme yoludur. Araştırmacı topladığıverilerden yola çıkarak mevcut ilişkilerin kalıbını saptayıp teoriyi oluşturmayaçalışır.
  5. 5. BÖLÜM II: BİLİMSEL ARAŞTIRMANIN AMAÇLARI VE ÇEŞİTLERİ ARAŞTIRMA: problemlere güvenilir çözümler aramak, bilinmeyen yada tartışmalı olan bir konuya açıklık getirmek amacıyla yapılan sistematik birveri toplama ve değerlendirme sürecidir. dönem ödevi ya da bitirme ödeviolarak anılan araştırma ödevleri ise bir tür araştırma raporudur. İyi bir araştırmaödevi aşağıda belirtilen özellikleri taşımalıdır 1. Anlaşılırlık 2. Amaca uygunluk 3. Etkililik Araştırma ödevinin başarısı problemin ve elde edilen sonuçlarınanlaşılırlığına bağlıdır. Amaç okuyucunun kafasını karıştırmak değil, ona eldeedilen sonuçları ulaştırmaktır. Bu nedenle ödevi süslemeye kaçmadan basit birdille kaleme almak gerekir. Ancak bunu yaparken kullanılacak kelimeler özenleseçilmeli Özellikle Türkçeyi doğru kullanmaya özen göstermelidir. Araştırmaödevi öncelikle danışman ya da üniversitenin belirlediği biçim kurallarına uygunolarak hazırlanmalıdır. Ödevin içeriği ise iyi bir literatür araştırmasınadayanmalı ve araştırma konusu tüm boyutları ile ele alınmalıdır. Araştırmaödevinin amacına ulaşabilmesi için okuyucunun zihninde aydınlatıcı bir izbırakması gerekir. Bu da ancak etkili bir anlatımla mümkün olabilir. Araştırmada gözetilen belli başlı amaçlar vardır. bu amaçlar ise şöylesıralanabilir 1. Bir Sorunu Çözmek: karşılaşılan bir soruna çözüm arar. 2. Yeni Bir Ürün Ortaya Koymak: Yeni bir ürünün icat olması şart değildir. Önceki ürüne göre küçük farklarının olması ve değişik bir ihtiyacı karşılaması ürünün yeni sayılması için yeterlidir.
  6. 6. 3. Yeni Bir Yöntem Veya Teknoloji Ortaya Koymak: Teknoloji bilimin endüstriye üretime uygulanması demektir. Yeni üretim yöntemleri geliştirmekte araştırmalarda çok önemlidir.4. Yeni Bir Bilgi Ortaya Koymak: Evrenin durumu, canlı organizmaların ve maddenin yapısı konusunda yeni bilgiler elde etmek araştırmaların başlıca amaçlarından birisidir.5. Ekonomik Yarar Sağlamak: Yeni bilgi, yöntem ve ürünler paraya dönüştürülerek ekonomik kazanç sağlanabilir. Patent ve teknoloji ihracı gibi olaylar bilimsel araştırmaların ekonomik yarar sağlarlar. ARAŞTIRMA TÜRLERİ1. Amaçları Yönünden Yapılan Araştırmalar Temel araştırmalar: bu araştırmalar var olan bilgilere yenilerini katmak için yapılan araştırmalar. Olaylar arasındaki ilişkileri belirleyerek teori geliştirme amacına göre yapılır. üniversite ve araştırma kuruluşlarındaki bilim adamlarınca yapılır. Temel amacı bilime katkı sağlamaktır. Uygulamalı Araştırmalar: Bu tür araştırmalar güncel sorunlara pratik çözüm arayan olayları denetim altında tutmak için yapılan çalışmalardır. gerçek yaşama ait bilgi toplarlar. Amacı çalışmayı pratiğe aktarmak ve uygulamasından yararlanmaktır.2. Yürütüldükleri Ortam Yönünden Yapılan Araştırmalar Laboratuar araştırmaları: Yapay olarak oluşturulan bir ortamda denetimli koşullar altında yapılan ve neden sonuç ilişkilerinin bulunmasına yönelik çalışmadır. Değişkenler ve farklı ortamlar oluşturularak sonucu etkileyecek faktörler ortaya çıkartılmaya çalışılır. Koşullar denetimli olduğu için iç geçerlilik daha yüksektir. Sonuç daha açık ve güvenilir bir şekilde belirlenmektedir. Uygulanacağı alanlar sınırlıdır.
  7. 7.  Doğal çevre araştırmaları: Bu araştırmada olaylar gerçek hayatta doğal çevre koşullarında yapılır. İncelenen kişiler doğal olmayan ortamlarda yanıltıcı olabilirler. Bu yönden doğal çevre araştırmaları daha güvenilir olur.3. Yöntemine Göre Yapılan Araştırmalar  Deneysel araştırmalar: bu çalışmada araştırmacı araştırma ortamını kendisi belirler. İncelenen olay değişkenlerle denetlenebilir. Amaç olaylardaki neden sonuç ilişkisini ortaya koymaktır. Daha çok laboratuar uygulamaları ortam olarak seçilir.  Tanıtıcı araştırmalar: Değişkenlerin ele alınamadığı durumlarda veya deney yönteminin uygulanamadığı durumlarda bu araştırmalar yapılır. Amacı bir grubun veya ana kitlenin ilgi duyulan özelliklerini ortaya koymaktır. Örneğin herhangi bir ülkede nüfusun % kaçının okur yazar olduğu gibi konuların araştırılmasında kullanılır. Günümüzde toplumsal olayların incelenmesinde kullanılır.  Analitik araştırmalar: elde edilen verilerin çeşitli yöntemlerle analiz edilerek mevcut durumun, aradaki ilişkilerin ve ileriye dönük muhtemel gelişmelerin ortaya koyulmasıdır.laboratuar araştırmalarında maddeler uygun yöntemlerle kendisini oluşturan yapı taşlarına dönüştürülerek analiz edilir.  Alan araştırmaları: incelenen kişilerin gerçek yaşantılarına katılarak yapılan araştırmalardır. Örneğin sokak çocukları; burada insanlar laboratuar’a alınmak yerine araştırmacı onların dünyasına girer. Bu insanların konuşma ve davranışlarına katılır, duygu ve düşüncelerini, görüşlerini ve tepkilerini belirlemeye çalışır. Diğer araştırmalardan farkı incelenen davranış ve olayların tüm yönleriyle belirlenmesidir.
  8. 8. Araştırmacı araştırdıkları grubun üyesi olabilirler. Bunlara katılımcı denir. Araştırmacı yeni bir hipotez kurmaya yönelik veriler toplar. AR-GE araştırmaları: Ürün veya yöntem geliştirmeye yönelik, endüstri ile iç içe yapılan araştırmalardır. Yeni bir ürünü veya yöntemi, üretim aşamasına hazırlar. Kütüphane araştırmaları: bunlar mevcut yayınlardan faydalanarak yapılmış olan derleme çalışmalarıdır. Bunun için kütüphanelerde hangi kaynakların mevcut olduğunu ve bunları nasıl bularak kullanılacağının bilinmesi gerekir.

×