Se ha denunciado esta presentación.
Utilizamos tu perfil de LinkedIn y tus datos de actividad para personalizar los anuncios y mostrarte publicidad más relevante. Puedes cambiar tus preferencias de publicidad en cualquier momento.

Tatalgan

fgfgnn

  • Sé el primero en comentar

Tatalgan

  1. 1. OCT 6 Монгол бичиг “Их Гурний Бичиг”Үсэг бичгийн түүхэнд янз бүрийн бичлэгийн төрөл чиглэлийг ашиглан утгасанаа, уран сэтгэмжийг илэрхийлдэг. Монгол бичигт эвхмэл үсгийн төрөлонцгой үүрэг гүйцэтгэдэг. Эртний монголчуудыг монгол гэргүйгээр төсөөлөхаргагүй. Монгол бичгийн эвхмэл үсгээр таван ханат монгол гэрийнхарьцаагаар “монгол” гэдэг үгийг гэрийн хэлбэртэйгээр бичиж гэрийнхаалгыг нь “бичиг” гэдэг үгээр бичсэн нь монгол гэр, монголчуудтайтанилцахад бичиг үсгийг нь мэдвэл тэдний оюун санаа, утга соёлыг нь мэдэжтанина гэсэн билэгдэлтэй. Гэрийн хаалганы хажууд бариулын талд ньбичээчийн тамга эвхмэл монгол үсгээр дарсан байна. Гэрийн дээд талд “асчбадар” гэсэн утгатай бэлэгдлийн тэмдэг дүрсэлсэн.
  2. 2. Чингис хаан“Тэнгэрийн чимэг нь гурван маралГазрын чимэг нь гурван нуурХүний чимэг нь ЧИНГИС хаан” гэсэн нэр бүхий монгол уран бичлэг.Чингис хааны язгуур дээд тэнгэрээс заяат төрсөн Бөртэ чоно гэргий гуамарлын хамт тэнгис далайг гэтэлж … гэж “Монголын Нууц Товчоо” хөлгөнсударт өгүүлснийг мөнх тэнгэрт цэцэглэж буйг бэлэгдсэн тамгатайгаар*дүрсэлсэн. Дээрээсээ доошоо бичигдсэн судрын энэхүү хэсэг нь Монголынүүсэл гарлын түүх тэнгэрээс бууж буйг билэгдэн эртний тамга үсгээр хүрээүүсгэн дүрсэлсэн.Уран бичлэгийн зохиомжид суу алдараа дуурсгасан их хааны нэрийг сүр хүч,сэтгэл зүрхний гүнд оюун ухааны илд болгон бүтээлээ. Эртний тамга үсэг,эвхмэл монгол бичиг, дөрвөлжин бичиг**, монгол бичгээр бичээчийн нэрийнтамга дарсан дүрст тамга 1269 онд Монголын Юан гүрний Хувилай хааны зарлигаар Пагва ламЛодойжалцан зохиосон.
  3. 3. УлаанбаатарМонгол бичигт хичээнгүй бичлэг, таталган бичлэг гэсэн хоёр төрлийн бичлэгбайдаг. Монгол үсэг нь дээрээсээ доошоо нар зөв эргүүлэн бичигдэхдээ ацагшүдийг нь хурааж, зөвхөн зураасаар тэмдэглэн таталган бичдэг онцлогийгацаг шүдтэй бичсэн бичлэгтэй хослуулан “Улаанбаатар” гэж хотын нэрийгуран бичлэгээр бичсэн. “Улаан” гэсэн үгийн өмнөх хоёр цэг тавих зайдэртний үсэгтэй тамга зураас хоёрыг бичиж, “баатар” гэсэн үгийг бийрийнхичээнгүй бичлэгээр бичсэн. “Баатар” гэдэг үгний хоёр цэгийн харалдаабичээчийн монгол үсэгтэй тамга дарсан.
  4. 4. МорьМонголчуудыг морьгүйгээр төсөөлөшгүй. Монгол бичгийн бийрний зурлагынөргөн даралтаар “морь” гэдэг үгийг үсгийн зурлагын онцлог хэлбэрээр ньилэрхийлсэн. Монгол бичгийн “м” үсэг нь морины дэл, “о” үсэг нь моринытолгой, “р” үсэг нь урд хоёр хөл нь гэхчилэн дүрслэн бичсэн. “Морь” гэдэг үгнийнурууны дээд талд эвхмэл монгол үсэгтэй тамга дарсан нь морь унасан хүн мэт.Доод талд нь гарын үсэг бичээчийн нэрийн тамга дарсан.
  5. 5. . Эрдмийн гэрэлМонголын хэл шинжлэлийн нэрт эрдэмтэн Иөншиөбү Бямбын Ринчен(1905-1977) монгол хэлний тухай долоон бадаг шүлгээ өнгөрсөн, одоо, ирээдүйгурван цагийг билэгдэн бичсэн байдгийг монгол уран бичлэгээр ирээдүйхойч үеийн утга соёлын эрмдийн гэрэл, үүрд мөнх мандан гийх наран мэтболгон дүрслэв.Чихний чимэг болсон аялгуу байсан монгол хэлЧин зоригт өвгөд дээдсийн минь өв их эрдэнэСонсох бүр яруу баялагийг гайхан баясажСод их билэгт түмэн юүгээн магтму би гэсэн гайхамшигт мөрүүдээр эхэлдэг.Зүүн доод талд бичээчийн нэрийн тамга гарын үсэг бичсэн.
  6. 6. БясалгалДорно дахины гүн ухаанд судар номын анхны хуудсыг нээж эхлэхдээ өмнө ньзаавал тэмдэг* тавьж эхэлдэг.“Бясалгал” гэдэг үгний эхний хоёр үсгээр энэ тэмдэгийг дүрсэлсэн. Эрт үедном уншихдаа бие, хэл, сэтгэл гурваа баясгаж уншдаг учиртай. “Бясалгал”гэсэн үгний дор өөрийгөө бясалгаж буй нэгэн хүмүүний зүрхэн тушаа газарулаан тамга** дарсан. Биеэ бясалгавал хэл сэтгэл хоёроо бясалгахын эхлэлболдог. Бясалгал сэтгэл зүрхэнд эрч хүч нэмдэг.* Эртний Монголчууд ном судрын анхны хуудасны эхлэл тэмдэгээ бярга гэжнэрлэдэг уламжлалтай.** Улаан тамга нь эвхмэл монгол үсгээр дарсан бичээчийн нэрийн тамга.
  7. 7. АриусахуйМонгол бичиг нь уран бичлэгийн төрөл бүрийн өвөрмөц онцлогуудыг хадгалсан байдаг. “Ариусахуй” гэдэг үгийг монгол бичгийн нурууг нь тэмдэглэхгүйгээрбичихэд Солонгос үсэг шиг харагдаж ч болох юм. Монгол үсгийн зурлага нь маш энгийн, товчхон утга агуулга онцлогтой орон зайн өвөрмөц бичлэгийг харууланбичигддэг уран бичлэг билээ. Зүүн доод талд нь гарын үсгээ бичиж дор нь монгол дөрвөлжин эвхмэл үсгээр уран бичээчийн нэрийн тамгаа дарсан.

×