LINGVA LATĪNA
PER SE ILLVSTRĀTA
CAPITVLVM ALTERVM ET VICESIMVM
CAVE CANEM
PRESENTE PERFECTO SUPINO
 El tema de supino se forma añadiendo una t al tema de presente (que
puede modificarse fonéticamente: bt > pt).
Sirve, como raíz, para formar el participio de perfecto y el de futuro.
scrib-ere scrips-isse script-um esse
inf. pres. act. inf. perf. act. inf. perf. pas.
 En los verbos deponentes se darán las formas pasivas: loquī locūtum esse
(infinitivo de presente y de perfecto)
 En los verbos que carezcan de la forma pasiva no estará esta forma (infinitivo
de perfecto): posse potuisse
En los enunciados (en el margen de los capítulos del libro):
 En los verbos transitivos aparecerán las formas principales de cada verbo:
dicere dixisse dictum (esse)
 Alargamiento vocálico emere, ēmisse, ēmptum
venīre, vēnisse
 Pérdida de n o m scindere, scidisse, scissum
rumpere, rupisse, ruptum
 Reduplicación de sílaba en perfecto pellere, pepulisse, pulsum
 Sin cambios solvere, solvisse, solūtum
 En los temas en ē: la ē cambia en i terrē-, terri-t-
 Asimilación
scrib-, scrip-t- (b > p, sorda como la t)
claud-, claus- (dt > tt > ss > s)
 En los temas en ē: la ē cambia en u iacēo, iacuisse
 Perfectos en -s scribere, scripsi, scriptum
dico, dixi, dictum
en -tum
en -tū
Con verbos de movimiento para
expresar finalidad.
Modifica adjetivos como facilis y difficilis
Ego non venio villam oppugnātum sicut hostis, nec pecuniam postulātum venio.
Nomen meum non est
facile dictū: Tlepolemus
nominor.
Nomen meum non est
facile dictū: Tlepolemus
nominor.
PRONOMBRE ISTE, ISTA, ISTUD
SINGULAR PLURAL
MASCULIN
O
FEMENIN
O
NEUTRO
MASCULIN
O
FEMENINO NEUTRO
NOMINATIVO iste ist-a istud ist-ī ist-ae ist-a
ACUSATIVO ist-um ist-am istud ist-ōs ist-ās ist-a
GENITIVO ist-īus ist-īus ist-īus ist-ōrum ist-ārum ist-ōrum
DATIVO ist-ī ist-ī ist-ī ist-īs ist-īs ist-īs
ABLATIVO ist-ō ist-ā ist-ō ist-īs ist-īs ist-īs
Iste canis ferox me intrāre non sinit. = ille canis apud te
Hic-i-ne?
haec-i-ne?
hoc-i-ne?
Después de SI y NUM el pronombre interrogativo QUIS se convierte en indefinido
= aliquis, aliquid.
Si quis villam intrāre vult, ianuam pulsat et extrā ianuam exspectat.
Num quid tecum fers?
Num quis hic est? Num quis hanc aperit iānuam? Heus tu, ianitor! Quin aperis?
Dormisne?
= cur non?
Hicine canis
te terruit?
Hicine canis
te terruit?
(ianitōri); qui statim epistulam prehendit et in
atrium ad dominum suum fert.
VALOR DEMOSTRATIVO DESPUÉS DE PAUSA
sub tectō esse
sub tectum ire
= rogo te
Ianitor intrā ianuam sedet cum cane suō.
Admitte me
sub tectum,
ianitor -amābo te!
Admitte me
sub tectum,
ianitor -amābo te!
 Con participio de presente
Ianitōre dormiente, canis vigilans ianuam custōdit.
(= dum ianitor dormit)
 Con participio de perfecto
Cane vinctō, tabellarius tandem intrat.
(= postquam canis vinctus est)
Anuli quibus digiti ornantur non ex ferrō, sed ex aurō facti sunt.
(= ferreus) (= aureus)

Cap 22 gramm

  • 1.
    LINGVA LATĪNA PER SEILLVSTRĀTA CAPITVLVM ALTERVM ET VICESIMVM CAVE CANEM
  • 2.
    PRESENTE PERFECTO SUPINO El tema de supino se forma añadiendo una t al tema de presente (que puede modificarse fonéticamente: bt > pt). Sirve, como raíz, para formar el participio de perfecto y el de futuro. scrib-ere scrips-isse script-um esse inf. pres. act. inf. perf. act. inf. perf. pas.  En los verbos deponentes se darán las formas pasivas: loquī locūtum esse (infinitivo de presente y de perfecto)  En los verbos que carezcan de la forma pasiva no estará esta forma (infinitivo de perfecto): posse potuisse En los enunciados (en el margen de los capítulos del libro):  En los verbos transitivos aparecerán las formas principales de cada verbo: dicere dixisse dictum (esse)
  • 3.
     Alargamiento vocálicoemere, ēmisse, ēmptum venīre, vēnisse  Pérdida de n o m scindere, scidisse, scissum rumpere, rupisse, ruptum  Reduplicación de sílaba en perfecto pellere, pepulisse, pulsum  Sin cambios solvere, solvisse, solūtum  En los temas en ē: la ē cambia en i terrē-, terri-t-  Asimilación scrib-, scrip-t- (b > p, sorda como la t) claud-, claus- (dt > tt > ss > s)  En los temas en ē: la ē cambia en u iacēo, iacuisse  Perfectos en -s scribere, scripsi, scriptum dico, dixi, dictum
  • 4.
    en -tum en -tū Converbos de movimiento para expresar finalidad. Modifica adjetivos como facilis y difficilis Ego non venio villam oppugnātum sicut hostis, nec pecuniam postulātum venio. Nomen meum non est facile dictū: Tlepolemus nominor. Nomen meum non est facile dictū: Tlepolemus nominor.
  • 5.
    PRONOMBRE ISTE, ISTA,ISTUD SINGULAR PLURAL MASCULIN O FEMENIN O NEUTRO MASCULIN O FEMENINO NEUTRO NOMINATIVO iste ist-a istud ist-ī ist-ae ist-a ACUSATIVO ist-um ist-am istud ist-ōs ist-ās ist-a GENITIVO ist-īus ist-īus ist-īus ist-ōrum ist-ārum ist-ōrum DATIVO ist-ī ist-ī ist-ī ist-īs ist-īs ist-īs ABLATIVO ist-ō ist-ā ist-ō ist-īs ist-īs ist-īs Iste canis ferox me intrāre non sinit. = ille canis apud te
  • 6.
    Hic-i-ne? haec-i-ne? hoc-i-ne? Después de SIy NUM el pronombre interrogativo QUIS se convierte en indefinido = aliquis, aliquid. Si quis villam intrāre vult, ianuam pulsat et extrā ianuam exspectat. Num quid tecum fers? Num quis hic est? Num quis hanc aperit iānuam? Heus tu, ianitor! Quin aperis? Dormisne? = cur non? Hicine canis te terruit? Hicine canis te terruit?
  • 7.
    (ianitōri); qui statimepistulam prehendit et in atrium ad dominum suum fert. VALOR DEMOSTRATIVO DESPUÉS DE PAUSA sub tectō esse sub tectum ire = rogo te Ianitor intrā ianuam sedet cum cane suō. Admitte me sub tectum, ianitor -amābo te! Admitte me sub tectum, ianitor -amābo te!
  • 8.
     Con participiode presente Ianitōre dormiente, canis vigilans ianuam custōdit. (= dum ianitor dormit)  Con participio de perfecto Cane vinctō, tabellarius tandem intrat. (= postquam canis vinctus est) Anuli quibus digiti ornantur non ex ferrō, sed ex aurō facti sunt. (= ferreus) (= aureus)