Coñecendo a vila:A estructura urbana da Pobra do CaramiñalXosé Fdez. ManeiroIES da Pobra do Caramiñal
Un elefante na Pobra
A  Pobra do Caramiñal:Datos básicosSuperficie:  34 km2
Poboación:9858 hab.ano 2010 ( 4.784 homes e 5.074 mulleres )Comarca do Barbanza, na beira Norte da Ría de Arousa                             ( 43°36’ N -8°41’ O )5 parroquias:
Parroquias urbanas:
Santa María a Antiga do  Caramiñal.
Santiago da Pobra do Deán
Parroquias rurais:
San Isidro de Posmarcos e Santa Cruz de Lesón, polo que respecta á Pobra do Deán
Santa María do Xobre, polo que respecta ó CaramiñalUn paseo pola historia: 3.000 a.C.Petroglifo de Pedra Leirada.Outros exemplos son os da Miserela ou Pedra de GonderandaMámoaMoldesOutros exemplos:A ForneiraAmpo das EstivadasCova dos MourosMonte barbanzaAlto dos CurrosExemplo de cerámica campaniforme. Restos desta cerámica apareceron no Xobre
Un paseo pola historia: desde 500 a.C.Época castrexa ( Idade do Ferro )Castro de Os Castriños en Punta Ostreira
Un paseo pola historia:  hai 2.000 anosÉpoca romanaNecrópole no Monte das Ánimas en santa Cruz de Lesón(sepulcros rectangulares con cuberta pétrea )
Un paseo pola historia:  hai 800 anosÉpoca medieval.O xerme da PobraMapa de Pedro Teixeira ( Atlas do rei Planeta , 1634 ).Ría de Arousa.
Un paseo pola historia:  hai 800 anosÉpoca medieval.O xerme da PobraFundación da vila da Pobra do Deán: polo Deán de Santiago nalgún ano entre 1177 e 1226) e máis tarde do pobo mariñeiro do Caramiñal, pequeño núcleo mariñeiro que obtivo o título de vila no ano 1554. 	En 1607, o Cardenal Jerónimo del Hoyo,visitador do arcebispo de Santiago falaba así destas dúas vilas no seu informe:“ Esta villa del Caramiñal esta continuada con la de la Puebla del Deán, que sólo un crucero las divide…”  	Ambas vilas acabarán uníndose e formando o que é o actual concello de A Pobra do Caramiñal na década de 1830.Mapa de Pedro Teixeira ( Atlas do rei Planeta , 1634 ).Detalle que mostra as vilas da Pobra do Deán e O Caramiñal, así coma o Mosteiro de San Francisco.
O medio coma condicionante: O factor económico. Actividades pesqueira , agraria e comercialJerónimo del Hoyo ( no seu informe titulado Memorias del Arzobipasdo de Santiago de Compostela, 1607 ):“ Su principio fue de pescadores que venían a pescar pulpos…””…El trato de la gente de pesquería de pescada, congrios, sardinas y pulpos, y la pescada es la mexor de todos los demás puertos de Galicia…”.	“…Tiene buenas casas y algunas huertas con naranxas y limones, e las naranxas son las mexores de Galicia…”. 	Hai noticias de que un mercader de orixe francesa, Guillaume Bior, mercou 105 millóns de laranxas e limóns, o que apunta a unha actividade comercialpuxante no S XVI, no que inflúen tamén as facilidades das comunicacións marítimas da vila.
O medio coma condicionante: a busca de seguridade e defensaA chaira litoral na que se localiza a vila,ó pé da Serra da Barbanzae ás beiras da ensenada na costa da ría de Arousa
A chaira litoral
Ventos predominantes
O medio coma condicionante: a busca de seguridade e defensa
 O planocrecemento lonxitudinal ó longo da costapequenas rúas e corredoirasTrama ortogonal irregular en espiña de peixe.
CaramiñalPobra do DeánAreal
A paisaxe urbana: unha construcción no tempoÉpoca pre-industrial ( ata o S XIX )LímiteCaramiñalPobra do Deán
2ª ½ SXIX e 1º S XX: A burguesía transforma a cidade: Os catalánsBarrio do  Areal ( “ barrio dos cataláns “ ). Evolución demográfica da Pobra do Caramiñal ( S XVI - 2009 )
2ª ½ SXXA poboación aumenta notablemente
A vila crece, grazas ó diñeiro dos emigrantes.
Abandónase progresivamente a zona rural
Edifícase na zona urbana pola mellor oferta de bens e servizos.
Ladrillo e formigón:
irrupción sen contemplacións nos cascos históricos.
4 SIMILITUDES1 DIFERENCIA
Edificios singulares: a casa mariñeiraA casa terrea
Edificios singulares: a casa mariñeiraA casa terrea
Edificios singulares: a casa mariñeiraA casa do pincho
Edificios singulares: a casa mariñeiraA casa con patín
Edificios singulares: a casa mariñeiraCasa entre medianeiras con acceso interior á planta ou plantas superiores
Edificios singulares: a casa mariñeiraAs galerías
Os soportais
O Areal“Igual traza en todas las construcciones que levantaron en los playales. La vivienda frente al mar, detrás los almacenes y una sola puerta para todos los servicios. Las entradas y salidas de la familia y de los operarios, vigiladas por el amo, que tenía su despacho al lado opuesto de la vivienda, sitio el más estratégico para dominar la casa, el almacén y la playa, donde se tendían las redes a secar. Mucho orden y economía; el oro enterrado en las bodegas”.Victoriano García Martí
O ArealPortas e ventás adinteladas, con frecuencia con arcos rebaixados.Balcóns, corredor ou galería acristalada Xunto a elas, os almacéns e zonas de traballo nas salgaduras.Normalmente son de dúas plantas ( ainda que temos exemplo dunha soa )
O Areal
O Areal
Arquitectura civilTorre Bermúdez. S XVI
Arquitectura civilCASA GRANDE DE AGUIAR.Edificio barroco , con orixe  nunha torre de 1576, datando o edificio actual no S XVIII ( familia Romay )
Arquitectura civilCASA GRANDE DE AGUIAR.Edificio barroco , con orixe  nunha torre de 1576, datando o edificio actual no S XVIII ( familia Romay )
Arquitectura civilPAZO DO COUTO.SXVIII ( familia Valderrama )
Arquitectura civilHOSPITALIÑO DE PEREGRINOS.S XVI-XVIII. Antigo hospedaxe de peregrinos
Arquitectura civilCASA TORRE DO DEÁN DE SANTIAGO. S XIV-SXV, reformada XIX-XX.Torre defensiva da vila da Pobra do Deán, reformada no S XIX e principios do S XX para transformala en vivenda.Nela podemos ver o escudo máis antigo da vila.

Estructura Urbana da Pobra do Caramiñal

  • 1.
    Coñecendo a vila:Aestructura urbana da Pobra do CaramiñalXosé Fdez. ManeiroIES da Pobra do Caramiñal
  • 2.
  • 3.
    A Pobrado Caramiñal:Datos básicosSuperficie: 34 km2
  • 4.
    Poboación:9858 hab.ano 2010( 4.784 homes e 5.074 mulleres )Comarca do Barbanza, na beira Norte da Ría de Arousa ( 43°36’ N -8°41’ O )5 parroquias:
  • 5.
  • 6.
    Santa María aAntiga do Caramiñal.
  • 7.
  • 8.
  • 9.
    San Isidro dePosmarcos e Santa Cruz de Lesón, polo que respecta á Pobra do Deán
  • 10.
    Santa María doXobre, polo que respecta ó CaramiñalUn paseo pola historia: 3.000 a.C.Petroglifo de Pedra Leirada.Outros exemplos son os da Miserela ou Pedra de GonderandaMámoaMoldesOutros exemplos:A ForneiraAmpo das EstivadasCova dos MourosMonte barbanzaAlto dos CurrosExemplo de cerámica campaniforme. Restos desta cerámica apareceron no Xobre
  • 11.
    Un paseo polahistoria: desde 500 a.C.Época castrexa ( Idade do Ferro )Castro de Os Castriños en Punta Ostreira
  • 12.
    Un paseo polahistoria: hai 2.000 anosÉpoca romanaNecrópole no Monte das Ánimas en santa Cruz de Lesón(sepulcros rectangulares con cuberta pétrea )
  • 13.
    Un paseo polahistoria: hai 800 anosÉpoca medieval.O xerme da PobraMapa de Pedro Teixeira ( Atlas do rei Planeta , 1634 ).Ría de Arousa.
  • 14.
    Un paseo polahistoria: hai 800 anosÉpoca medieval.O xerme da PobraFundación da vila da Pobra do Deán: polo Deán de Santiago nalgún ano entre 1177 e 1226) e máis tarde do pobo mariñeiro do Caramiñal, pequeño núcleo mariñeiro que obtivo o título de vila no ano 1554. En 1607, o Cardenal Jerónimo del Hoyo,visitador do arcebispo de Santiago falaba así destas dúas vilas no seu informe:“ Esta villa del Caramiñal esta continuada con la de la Puebla del Deán, que sólo un crucero las divide…” Ambas vilas acabarán uníndose e formando o que é o actual concello de A Pobra do Caramiñal na década de 1830.Mapa de Pedro Teixeira ( Atlas do rei Planeta , 1634 ).Detalle que mostra as vilas da Pobra do Deán e O Caramiñal, así coma o Mosteiro de San Francisco.
  • 15.
    O medio comacondicionante: O factor económico. Actividades pesqueira , agraria e comercialJerónimo del Hoyo ( no seu informe titulado Memorias del Arzobipasdo de Santiago de Compostela, 1607 ):“ Su principio fue de pescadores que venían a pescar pulpos…””…El trato de la gente de pesquería de pescada, congrios, sardinas y pulpos, y la pescada es la mexor de todos los demás puertos de Galicia…”. “…Tiene buenas casas y algunas huertas con naranxas y limones, e las naranxas son las mexores de Galicia…”. Hai noticias de que un mercader de orixe francesa, Guillaume Bior, mercou 105 millóns de laranxas e limóns, o que apunta a unha actividade comercialpuxante no S XVI, no que inflúen tamén as facilidades das comunicacións marítimas da vila.
  • 16.
    O medio comacondicionante: a busca de seguridade e defensaA chaira litoral na que se localiza a vila,ó pé da Serra da Barbanzae ás beiras da ensenada na costa da ría de Arousa
  • 17.
  • 19.
  • 20.
    O medio comacondicionante: a busca de seguridade e defensa
  • 22.
    O planocrecementolonxitudinal ó longo da costapequenas rúas e corredoirasTrama ortogonal irregular en espiña de peixe.
  • 24.
  • 26.
    A paisaxe urbana:unha construcción no tempoÉpoca pre-industrial ( ata o S XIX )LímiteCaramiñalPobra do Deán
  • 27.
    2ª ½ SXIXe 1º S XX: A burguesía transforma a cidade: Os catalánsBarrio do Areal ( “ barrio dos cataláns “ ). Evolución demográfica da Pobra do Caramiñal ( S XVI - 2009 )
  • 29.
    2ª ½ SXXApoboación aumenta notablemente
  • 30.
    A vila crece,grazas ó diñeiro dos emigrantes.
  • 31.
  • 32.
    Edifícase na zonaurbana pola mellor oferta de bens e servizos.
  • 33.
  • 34.
    irrupción sen contemplaciónsnos cascos históricos.
  • 37.
  • 39.
    Edificios singulares: acasa mariñeiraA casa terrea
  • 40.
    Edificios singulares: acasa mariñeiraA casa terrea
  • 41.
    Edificios singulares: acasa mariñeiraA casa do pincho
  • 42.
    Edificios singulares: acasa mariñeiraA casa con patín
  • 43.
    Edificios singulares: acasa mariñeiraCasa entre medianeiras con acceso interior á planta ou plantas superiores
  • 48.
    Edificios singulares: acasa mariñeiraAs galerías
  • 49.
  • 50.
    O Areal“Igual trazaen todas las construcciones que levantaron en los playales. La vivienda frente al mar, detrás los almacenes y una sola puerta para todos los servicios. Las entradas y salidas de la familia y de los operarios, vigiladas por el amo, que tenía su despacho al lado opuesto de la vivienda, sitio el más estratégico para dominar la casa, el almacén y la playa, donde se tendían las redes a secar. Mucho orden y economía; el oro enterrado en las bodegas”.Victoriano García Martí
  • 51.
    O ArealPortas eventás adinteladas, con frecuencia con arcos rebaixados.Balcóns, corredor ou galería acristalada Xunto a elas, os almacéns e zonas de traballo nas salgaduras.Normalmente son de dúas plantas ( ainda que temos exemplo dunha soa )
  • 52.
  • 53.
  • 54.
  • 55.
    Arquitectura civilCASA GRANDEDE AGUIAR.Edificio barroco , con orixe nunha torre de 1576, datando o edificio actual no S XVIII ( familia Romay )
  • 56.
    Arquitectura civilCASA GRANDEDE AGUIAR.Edificio barroco , con orixe nunha torre de 1576, datando o edificio actual no S XVIII ( familia Romay )
  • 57.
    Arquitectura civilPAZO DOCOUTO.SXVIII ( familia Valderrama )
  • 58.
    Arquitectura civilHOSPITALIÑO DEPEREGRINOS.S XVI-XVIII. Antigo hospedaxe de peregrinos
  • 59.
    Arquitectura civilCASA TORREDO DEÁN DE SANTIAGO. S XIV-SXV, reformada XIX-XX.Torre defensiva da vila da Pobra do Deán, reformada no S XIX e principios do S XX para transformala en vivenda.Nela podemos ver o escudo máis antigo da vila.