30/03/2023
www.brn.cat
BRN Trustees:
Investigación médica aplicada en el
asma: nuevos horizontes
Chairs: Dr. Carlos Martínez (H. Germans Trias i Pujol), Dr. Iñigo Ojanguren (H. Vall
d’Hebron)
Speakers: Dra. Irina Bobolea (H. Clínic), Dra. Elena Curto (H. Santa Creu i Sant Pau), Dr.
Christian Domingo (H. Parc Taulí), Dr. Xavier Muñoz (H. Vall d’Hebron) & Dra. Pilar Ausín
(Hospital del Mar)
With the sponsorship of:
IMPACTO DE LA CONTAMINACIÓN EN EL ASMA:
ESTUDIO COMPARATIVO DE POBLACIONES RURALES Y URBANAS
Xavier Muñoz
BRN Trustees:
Investigación médica aplicada en el asma: nuevos horizontes
With the sponsorship of:
30/03/2023
www.brn.cat
3
9 MILLONES DE MUERTES POR AÑO ATRIBUIBLES A LA
CONTAMINACIÓN
Contaminación ambiental
Fuller R et al. Lancet 2022
4
PANDEMIA COVID-19
5
Reducción drástica de la contaminación
6
7
Study population
(n = 58)
1 2 3 8-isoprostane
COVID-19 lockdown
27 Cytokines
% eosinophils
Peripheral blood samples extraction
Low Air pollution High Air pollution
6m after easing restrictions FGF basic
Eotaxin
G-CSF
GM-CSF
IFN-γ
IL-1β
IL-1ra
IL-2
IL-4
IL-5
IL-6
IL-7
IL-8
IL-9
IL-10
IL-12
IL-13
IL-15
IL-17A
IP-10
MCP-1
MIP-1α
MIP-1β
PDGF-BB
RANTES
TNF-α
VEGF
The impact of the reduction of environmental pollution during
COVID-19 lockdown on healthy individuals (POLCOV Study)
8
Las DEP son oxidantes fuertes
Disminuyen la actividad de la Glutatión peroxidasa
Estrés oxidativo
G lu ta th io n e P e ro x id a s e
G
P
X
A
c
t
iv
ity
(n
m
o
l/m
in
/m
L
)
L
o
w
a
ir
p
o
llu
tio
n
H
ig
h
a
ir
p
o
llu
tio
n
0
5 0
1 0 0
1 5 0
2 0 0
2 5 0
L o w a ir p o llu tio n
H ig h a ir p o llu tio n
p < 0 .0 0 01
8 -is o p ro s ta n e
8
-
is
o
p
r
o
s
t
a
n
e
(
p
g
/m
L
)
L
o
w
a
i
r
p
o
l
l
u
t
i
o
n
H
i
g
h
a
i
r
p
o
l
l
u
t
i
o
n
0
5 0
1 0 0
1 5 0
L o w a ir p o llu tio n
H ig h a ir p o llu tio n
p < 0 .0 0 01
Marcador de peroxidación lipídica.
Compuesto similar a las Prostaglandinas.
Se produce mediante una peroxidación no enzimática del ácido
araquidónico inducida por radicales libres.
9
E o s in o p h ils
%
E
o
s
n
io
p
h
ils
L
o
w
a
ir
p
o
llu
tio
n
H
ig
h
a
ir
p
o
llu
tio
n
0
5
1 0
1 5
L o w a ir p o llu tio n
H ig h a ir p o llu tio n
p = 0 .0 1 03
IL -4
IL
-
4
(
p
g
/m
L
)
L
o
w
a
i
r
p
o
l
l
u
t
i
o
n
H
i
g
h
a
i
r
p
o
l
l
u
t
i
o
n
0
2
4
6
8
1 0
p < 0 .0 0 01 L o w a ir p o llu tio n
H ig h a ir p o llu tio n
IL -1 3
IL
-
1
3
(
p
g
/m
L
)
L
o
w
a
i
r
p
o
l
l
u
t
i
o
n
H
i
g
h
a
i
r
p
o
l
l
u
t
i
o
n
0
1
2
3
4
L o w
H ig h
p < 0 .0 0 01
Respuesta Th2
Activación células T
Hiperrespuesta bronquial
Activación células B, mastocitos
10
Revisión biliográfica asma y contaminación
Nº de evidencias localizadas:
Asthma and pollution (n = 11,330)
11
Conclusiones revisiones sistemáticas
12
Identificación de las epidemias de asma
1982-87
26 Epidemias 1155 ingresos 15 exitus
44 pac/día
Media habitual:
1 – 9 pac/día
Epidemias de soja en Barcelona
13
1 2 3 4 5 8 15 day
Control ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑
DEP ↑ ● ● ● ↑ ↑ ● ● ● ↑ ↑ ● ● ● ↑
Soy 3 ③ ③ ③ ③ ③ ③ ③ ③ ③ ③ ③ ③ ③ ③ ③
Soy3+DEP ③ ❸ ❸ ❸ ③ ③ ❸ ❸ ❸ ③ ③ ❸ ❸ ❸ ③
Soy 5 ⑤ ⑤ ⑤ ⑤ ⑤ ⑤ ⑤ ⑤ ⑤ ⑤ ⑤ ⑤ ⑤ ⑤ ⑤
Soy5+DEP ⑤ ❺ ❺ ❺ ⑤ ⑤ ❺ ❺ ❺ ⑤ ⑤ ❺ ❺ ❺ ⑤
↑: Saline serum (Ss) ●: Ss+ 150µg DEP ③: SHE 3mg protein/ml ❸: SHE 3mg protein/ml + 150µg DEP
⑤: SHE 5mg protein/ml ❺: SHE 5mg protein/ml + 150µg DEP
Álvarez-Simón D et al., PLoS One 2017;12(6):e0179569.
Inmunopatología exposición diesel
14
• Hiperrespuesta bronquial:
prueba de metacolina.
Álvarez-Simón D et al., PLoS One 2017;12(6):e0179569.
Inmunopatología exposición diesel
15
C
o
n
t
r
o
l
D
E
P
S
o
y
3
S
o
y
3
+
D
E
P
S
o
y
5
S
o
y
5
+
D
E
P
0
2 .0 1 0 4
4 .0 1 0 4
6 .0 1 0 4
2 .0 1 0 5
4 .0 1 0 5
6 .0 1 0 5
8 .0 1 0 5
1 .0 1 0 6
*
E
o
s
in
o
p
h
ils
/
m
l
* * *
* * *
* * *
* *
* * *
* * *
* *
*
C
o
n
t
r
o
l
D
E
P
S
o
y
3
S
o
y
3
+
D
E
P
S
o
y
5
S
o
y
5
+
D
E
P
0
2 .0 1 0 5
4 .0 1 0 5
6 .0 1 0 5
8 .0 1 0 5
1 .0 1 0 6
N
e
u
t
r
o
p
h
ils
/
m
l
**
**
***
*
*
*
**
**
**
Álvarez-Simón D et al., PLoS One 2017;12(6):e0179569.
Inmunopatología exposición diesel
16
Control DEP Soy 3
Soy 3 + DEP Soy 5 Soy 5 + DEP
Álvarez-Simón D et al., PLoS One 2017;12(6):e0179569.
Inmunopatología exposición diesel
17
18
Control Diesel
Inmunopatología exposición diesel
19
de Homdedeu M et al., Environ Pollut. (2020) 263, 114600.
20
de Homdedeu M et al., Environ Pollut. (2020) 263, 114600.
21
22
70 articles
25
Població rural Població urbana
Qüestionari asma
Estudi clínic en els pacients
amb símptomes
Historia clínica
Exploració física
Proves funcionals respiratòries
Grup A
Asma inici edat adulta
Grup B
Asma inici edat pediàtrica
Estudio clínic complert
Població rural Població urbana
Qüestionari asma
Estudi clínic en els pacients
amb símptomes
Historia clínica
Exploració física
Proves funcionals respiratòries
Grup A
Asma inici edat adulta
Grup B
Asma inici edat pediàtrica
Estudio clínic complert
Barrio de Horta
Ribes de Freser
Romero-Mesones C et al. Sci Resp 2022; 12:20522
26
Rural
n = 65
Urban
n = 50
p value
Demographic characteristics
Gender (female), n (%) 33 (51) 38 (76) 0.006
Age, mean (SD) 60.5 (15.3) 60.9 (15.9) 0.826
Caucasian race, n (%) 62 (95) 40 (80) 0.010
Allergy / asthma history
First degree relatives with allergic rhinitis and / or eczema, n (%) 11 (17) 20 (40) 0.006
Severe respiratory infection in childhood 12 (18) 20 (40) 0.011
Allergic rhinitis, n (%) 26 (40) 32 (64) 0.001
Atopic dermatitis, n (%) 23 (35) 19 (38) 0.773
Medication and exacerbations, last year, n (%)
Current medication use, n (%) 11 (48) 17 (85) 0.011
Use of inhalers 29 (45) 28 (56) 0.226
Oral medication for dyspnea 9 (14) 13 (26) 0.100
Injectable medication for dyspnea 3 (5) 3 (6) 0.674
Asthma exacerbations, mean (SD) 0.3 (0.5) 0.6 (0.5) 0.040
Romero-Mesones C et al. Sci Rep 2022; 12:20522
27
60 adultos con asma leve (n = 31) o moderada (n = 29)
1er día  Caminar 60 minutos por Oxford Street
2º día  Caminar 60 minutos por Hyde Park
Parámetros clínicos
Peak flow una semana antes y después de la exposición
FEV1, FVC, FEF25-75 y metacolina
Óxido nítrico exhalado
pH en aire exhalado condensado
Medida de contaminantes ambientales
McCreanor J et al. N Engl J Med 2007; 357(23):2348-58
ASMA Y EXPOSICIÓN A TRÁFICO DIESEL
28
ASMA Y EXPOSICIÓN A TRÁFICO DIESEL
McCreanor J et al. N Engl J Med 2007; 357(23):2348-58
29
40 niños/as asmáticos
8 – 16 años
Monitorización: 14 días
Monitor personal de
medida continua de
contaminantes
PM2.5, NO2, O3
Variables clínicas:
FEV1
PEF
Medicación rescate
 FEV1
 PEF
 Medicación rescate
 Sensación ahogo
Hao H et al. Int. J. Environ. Res. Public Health 2022,19, 3578.
DISEÑO DEL ESTUDIO
Asma neutrofílico
n = 30
Asma eosinofílico
alérgico
n = 30
Controles
sanos
n = 20
Exposición
contaminación
2 h
Exposición no
contaminación
2 h
Espirometría basal, volúmenes estáticos, capacidad de difusión
Prueba de metacolina
Mediciones de NO y CO
Muestras biológicas:
Sangre (suero y sangre total)
Aire exhalado (nariz electrónica)
Aire exhalado condensado (EBC)
Esputo inducido
Lavado nasal
Asma eosinofílico
no alérgico
n = 30
Estudio Basal
Aleatorización
7 días
31
Neutrophilic asthma
n = 20
Eosinophilic allergic asthma
n = 20
Pollution exposure
2 h
No pollution exposure
2 h
Basal spirometry
Eosinophilic non allergic
asthma
n = 20
Baseline
21 days
7 days
MiRNAs expression analysis
TH1 / TH2 / TH17 immune response
32
P
M
1
u
g
/m
3
C
o
n
tro
l
s
a
m
p
le
s
0
2
4
6
P ollu ted
N o n po llu ted
0.0005
P M 1
N
O
2
u
g
/m
3
C
o
n
t
r
o
l
s
a
m
p
l
e
s
0
5 0
1 0 0
1 5 0
P ollu ted
N o n po llu ted
N O 2
0 .0 0 0 3
N
O
u
g
/m
3
C
o
n
tro
l
s
a
m
p
le
s
-1 0
-5
0
5
1 0
1 5
2 0
P ollu ted
N o n po llu ted
N O
< 0 .0 0 0 1
33
CONTAMINANTES
Los contaminantes atmosféricos pueden
ser:
Primarios (CO, SO2 ….)
Secundarios (NO2, O3 ……)
Partículas en suspensión.
Mecanismos biológicos por los cuales la
contaminación ambiental puede causar asma Impacto de la contaminación en el SR
- Empeora la función pulmonar y la inflamación .
- Niveles elevados de PM, ozono, SO2 y NO2 incrementan el
número de consultas a urgencias y hospitalizaciones.
- Incremento de la mortalidad en pacientes respiratorios crónicos
Directos
Interacción directa con:
- Células epiteliales del árbol bronquial
- Células dendríticas
- Linfocitos ILC2, Th2 o Th17.
Indirectos
- Cambios epigenéticos.
- Modificaciones en el microbioma pulmonar
- Interacciones con agentes antigénicos
Niños: - La contaminación puede ser causa de asma.
- Aumenta la presencia de síntomas respiratorios
- Disminuye la función pulmonar.
Adultos: - El riesgo de desarrollar asma, EPOC y cáncer parece estar
en relación con exposición a altos niveles de contaminantes.
La inmunogenicidad de los alérgenos puede verse alterada en
situaciones de coexposición de los mismos con otros
contaminantes ambientales como las DEPs, el ozono y el NO2.
Efecto de la contaminación en los neumolaergenos
Unión física alérgeno – contaminante (adyuvante)
Alteración de la envoltura de las proteínas (liberación
de sustancias alergénicas)
La unión alérgeno - O3: especies reactivas de oxígeno -
formación de agregados de proteínas con mayor
capacidad alergénica.
34
MOLTES GRÀCIES

04_Xavier Muñoz. Impacto de la contaminación en el asma: estudio comparativo de poblaciones rurales y urbanas

  • 1.
    30/03/2023 www.brn.cat BRN Trustees: Investigación médicaaplicada en el asma: nuevos horizontes Chairs: Dr. Carlos Martínez (H. Germans Trias i Pujol), Dr. Iñigo Ojanguren (H. Vall d’Hebron) Speakers: Dra. Irina Bobolea (H. Clínic), Dra. Elena Curto (H. Santa Creu i Sant Pau), Dr. Christian Domingo (H. Parc Taulí), Dr. Xavier Muñoz (H. Vall d’Hebron) & Dra. Pilar Ausín (Hospital del Mar) With the sponsorship of:
  • 2.
    IMPACTO DE LACONTAMINACIÓN EN EL ASMA: ESTUDIO COMPARATIVO DE POBLACIONES RURALES Y URBANAS Xavier Muñoz BRN Trustees: Investigación médica aplicada en el asma: nuevos horizontes With the sponsorship of: 30/03/2023 www.brn.cat
  • 3.
    3 9 MILLONES DEMUERTES POR AÑO ATRIBUIBLES A LA CONTAMINACIÓN Contaminación ambiental Fuller R et al. Lancet 2022
  • 4.
  • 5.
    5 Reducción drástica dela contaminación
  • 6.
  • 7.
    7 Study population (n =58) 1 2 3 8-isoprostane COVID-19 lockdown 27 Cytokines % eosinophils Peripheral blood samples extraction Low Air pollution High Air pollution 6m after easing restrictions FGF basic Eotaxin G-CSF GM-CSF IFN-γ IL-1β IL-1ra IL-2 IL-4 IL-5 IL-6 IL-7 IL-8 IL-9 IL-10 IL-12 IL-13 IL-15 IL-17A IP-10 MCP-1 MIP-1α MIP-1β PDGF-BB RANTES TNF-α VEGF The impact of the reduction of environmental pollution during COVID-19 lockdown on healthy individuals (POLCOV Study)
  • 8.
    8 Las DEP sonoxidantes fuertes Disminuyen la actividad de la Glutatión peroxidasa Estrés oxidativo G lu ta th io n e P e ro x id a s e G P X A c t iv ity (n m o l/m in /m L ) L o w a ir p o llu tio n H ig h a ir p o llu tio n 0 5 0 1 0 0 1 5 0 2 0 0 2 5 0 L o w a ir p o llu tio n H ig h a ir p o llu tio n p < 0 .0 0 01 8 -is o p ro s ta n e 8 - is o p r o s t a n e ( p g /m L ) L o w a i r p o l l u t i o n H i g h a i r p o l l u t i o n 0 5 0 1 0 0 1 5 0 L o w a ir p o llu tio n H ig h a ir p o llu tio n p < 0 .0 0 01 Marcador de peroxidación lipídica. Compuesto similar a las Prostaglandinas. Se produce mediante una peroxidación no enzimática del ácido araquidónico inducida por radicales libres.
  • 9.
    9 E o sin o p h ils % E o s n io p h ils L o w a ir p o llu tio n H ig h a ir p o llu tio n 0 5 1 0 1 5 L o w a ir p o llu tio n H ig h a ir p o llu tio n p = 0 .0 1 03 IL -4 IL - 4 ( p g /m L ) L o w a i r p o l l u t i o n H i g h a i r p o l l u t i o n 0 2 4 6 8 1 0 p < 0 .0 0 01 L o w a ir p o llu tio n H ig h a ir p o llu tio n IL -1 3 IL - 1 3 ( p g /m L ) L o w a i r p o l l u t i o n H i g h a i r p o l l u t i o n 0 1 2 3 4 L o w H ig h p < 0 .0 0 01 Respuesta Th2 Activación células T Hiperrespuesta bronquial Activación células B, mastocitos
  • 10.
    10 Revisión biliográfica asmay contaminación Nº de evidencias localizadas: Asthma and pollution (n = 11,330)
  • 11.
  • 12.
    12 Identificación de lasepidemias de asma 1982-87 26 Epidemias 1155 ingresos 15 exitus 44 pac/día Media habitual: 1 – 9 pac/día Epidemias de soja en Barcelona
  • 13.
    13 1 2 34 5 8 15 day Control ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ DEP ↑ ● ● ● ↑ ↑ ● ● ● ↑ ↑ ● ● ● ↑ Soy 3 ③ ③ ③ ③ ③ ③ ③ ③ ③ ③ ③ ③ ③ ③ ③ Soy3+DEP ③ ❸ ❸ ❸ ③ ③ ❸ ❸ ❸ ③ ③ ❸ ❸ ❸ ③ Soy 5 ⑤ ⑤ ⑤ ⑤ ⑤ ⑤ ⑤ ⑤ ⑤ ⑤ ⑤ ⑤ ⑤ ⑤ ⑤ Soy5+DEP ⑤ ❺ ❺ ❺ ⑤ ⑤ ❺ ❺ ❺ ⑤ ⑤ ❺ ❺ ❺ ⑤ ↑: Saline serum (Ss) ●: Ss+ 150µg DEP ③: SHE 3mg protein/ml ❸: SHE 3mg protein/ml + 150µg DEP ⑤: SHE 5mg protein/ml ❺: SHE 5mg protein/ml + 150µg DEP Álvarez-Simón D et al., PLoS One 2017;12(6):e0179569. Inmunopatología exposición diesel
  • 14.
    14 • Hiperrespuesta bronquial: pruebade metacolina. Álvarez-Simón D et al., PLoS One 2017;12(6):e0179569. Inmunopatología exposición diesel
  • 15.
    15 C o n t r o l D E P S o y 3 S o y 3 + D E P S o y 5 S o y 5 + D E P 0 2 .0 10 4 4 .0 1 0 4 6 .0 1 0 4 2 .0 1 0 5 4 .0 1 0 5 6 .0 1 0 5 8 .0 1 0 5 1 .0 1 0 6 * E o s in o p h ils / m l * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * C o n t r o l D E P S o y 3 S o y 3 + D E P S o y 5 S o y 5 + D E P 0 2 .0 1 0 5 4 .0 1 0 5 6 .0 1 0 5 8 .0 1 0 5 1 .0 1 0 6 N e u t r o p h ils / m l ** ** *** * * * ** ** ** Álvarez-Simón D et al., PLoS One 2017;12(6):e0179569. Inmunopatología exposición diesel
  • 16.
    16 Control DEP Soy3 Soy 3 + DEP Soy 5 Soy 5 + DEP Álvarez-Simón D et al., PLoS One 2017;12(6):e0179569. Inmunopatología exposición diesel
  • 17.
  • 18.
  • 19.
    19 de Homdedeu Met al., Environ Pollut. (2020) 263, 114600.
  • 20.
    20 de Homdedeu Met al., Environ Pollut. (2020) 263, 114600.
  • 21.
  • 22.
  • 24.
  • 25.
    25 Població rural Poblacióurbana Qüestionari asma Estudi clínic en els pacients amb símptomes Historia clínica Exploració física Proves funcionals respiratòries Grup A Asma inici edat adulta Grup B Asma inici edat pediàtrica Estudio clínic complert Població rural Població urbana Qüestionari asma Estudi clínic en els pacients amb símptomes Historia clínica Exploració física Proves funcionals respiratòries Grup A Asma inici edat adulta Grup B Asma inici edat pediàtrica Estudio clínic complert Barrio de Horta Ribes de Freser Romero-Mesones C et al. Sci Resp 2022; 12:20522
  • 26.
    26 Rural n = 65 Urban n= 50 p value Demographic characteristics Gender (female), n (%) 33 (51) 38 (76) 0.006 Age, mean (SD) 60.5 (15.3) 60.9 (15.9) 0.826 Caucasian race, n (%) 62 (95) 40 (80) 0.010 Allergy / asthma history First degree relatives with allergic rhinitis and / or eczema, n (%) 11 (17) 20 (40) 0.006 Severe respiratory infection in childhood 12 (18) 20 (40) 0.011 Allergic rhinitis, n (%) 26 (40) 32 (64) 0.001 Atopic dermatitis, n (%) 23 (35) 19 (38) 0.773 Medication and exacerbations, last year, n (%) Current medication use, n (%) 11 (48) 17 (85) 0.011 Use of inhalers 29 (45) 28 (56) 0.226 Oral medication for dyspnea 9 (14) 13 (26) 0.100 Injectable medication for dyspnea 3 (5) 3 (6) 0.674 Asthma exacerbations, mean (SD) 0.3 (0.5) 0.6 (0.5) 0.040 Romero-Mesones C et al. Sci Rep 2022; 12:20522
  • 27.
    27 60 adultos conasma leve (n = 31) o moderada (n = 29) 1er día  Caminar 60 minutos por Oxford Street 2º día  Caminar 60 minutos por Hyde Park Parámetros clínicos Peak flow una semana antes y después de la exposición FEV1, FVC, FEF25-75 y metacolina Óxido nítrico exhalado pH en aire exhalado condensado Medida de contaminantes ambientales McCreanor J et al. N Engl J Med 2007; 357(23):2348-58 ASMA Y EXPOSICIÓN A TRÁFICO DIESEL
  • 28.
    28 ASMA Y EXPOSICIÓNA TRÁFICO DIESEL McCreanor J et al. N Engl J Med 2007; 357(23):2348-58
  • 29.
    29 40 niños/as asmáticos 8– 16 años Monitorización: 14 días Monitor personal de medida continua de contaminantes PM2.5, NO2, O3 Variables clínicas: FEV1 PEF Medicación rescate  FEV1  PEF  Medicación rescate  Sensación ahogo Hao H et al. Int. J. Environ. Res. Public Health 2022,19, 3578.
  • 30.
    DISEÑO DEL ESTUDIO Asmaneutrofílico n = 30 Asma eosinofílico alérgico n = 30 Controles sanos n = 20 Exposición contaminación 2 h Exposición no contaminación 2 h Espirometría basal, volúmenes estáticos, capacidad de difusión Prueba de metacolina Mediciones de NO y CO Muestras biológicas: Sangre (suero y sangre total) Aire exhalado (nariz electrónica) Aire exhalado condensado (EBC) Esputo inducido Lavado nasal Asma eosinofílico no alérgico n = 30 Estudio Basal Aleatorización 7 días
  • 31.
    31 Neutrophilic asthma n =20 Eosinophilic allergic asthma n = 20 Pollution exposure 2 h No pollution exposure 2 h Basal spirometry Eosinophilic non allergic asthma n = 20 Baseline 21 days 7 days MiRNAs expression analysis TH1 / TH2 / TH17 immune response
  • 32.
    32 P M 1 u g /m 3 C o n tro l s a m p le s 0 2 4 6 P ollu ted No n po llu ted 0.0005 P M 1 N O 2 u g /m 3 C o n t r o l s a m p l e s 0 5 0 1 0 0 1 5 0 P ollu ted N o n po llu ted N O 2 0 .0 0 0 3 N O u g /m 3 C o n tro l s a m p le s -1 0 -5 0 5 1 0 1 5 2 0 P ollu ted N o n po llu ted N O < 0 .0 0 0 1
  • 33.
    33 CONTAMINANTES Los contaminantes atmosféricospueden ser: Primarios (CO, SO2 ….) Secundarios (NO2, O3 ……) Partículas en suspensión. Mecanismos biológicos por los cuales la contaminación ambiental puede causar asma Impacto de la contaminación en el SR - Empeora la función pulmonar y la inflamación . - Niveles elevados de PM, ozono, SO2 y NO2 incrementan el número de consultas a urgencias y hospitalizaciones. - Incremento de la mortalidad en pacientes respiratorios crónicos Directos Interacción directa con: - Células epiteliales del árbol bronquial - Células dendríticas - Linfocitos ILC2, Th2 o Th17. Indirectos - Cambios epigenéticos. - Modificaciones en el microbioma pulmonar - Interacciones con agentes antigénicos Niños: - La contaminación puede ser causa de asma. - Aumenta la presencia de síntomas respiratorios - Disminuye la función pulmonar. Adultos: - El riesgo de desarrollar asma, EPOC y cáncer parece estar en relación con exposición a altos niveles de contaminantes. La inmunogenicidad de los alérgenos puede verse alterada en situaciones de coexposición de los mismos con otros contaminantes ambientales como las DEPs, el ozono y el NO2. Efecto de la contaminación en los neumolaergenos Unión física alérgeno – contaminante (adyuvante) Alteración de la envoltura de las proteínas (liberación de sustancias alergénicas) La unión alérgeno - O3: especies reactivas de oxígeno - formación de agregados de proteínas con mayor capacidad alergénica.
  • 34.