DISEÑO	
  BÁSICO	
  ARQUITECTÓNICO	
  
Título:	
  Redes	
  Radiales	
  
Tema:	
  Estructuras	
  o	
  Redes	
  Radiales	
  
Descripción:	
  Presentación	
  del	
  tema	
  con	
  ejemplos	
  en	
  el	
  campo	
  del	
  Diseño.	
  
Área:	
  Diseño	
  Básico	
  
Autores:	
  Arq.	
  Ma.	
  Guadalupe	
  Sotomayor	
  de	
  la	
  Serna	
  
Versión:	
  0001	
  
Fecha	
  de	
  creación:	
  11	
  de	
  sepBembre	
  de	
  2014	
  
Propósito:	
  El	
  material	
  didácBco	
  Bene	
  como	
  finalidad	
  presentar	
  de	
  una	
  
manera	
  clara	
  y	
  precisa	
  el	
  tema	
  de	
  Redes	
  Radiales.	
  
Nivel	
  de	
  interacción:	
  Baja	
  
Palabras	
  claves:	
  redes	
  radiales,	
  estructuras	
  radiales,	
  redes	
  centrífugas,	
  
redes	
  concéntricas,	
  redes	
  centrífugas	
  
Tiempo	
  de	
  la	
  presentación:	
  15	
  minutos	
  aproximadamente	
  
RED	
  RADIAL	
  
§  Caso	
  especial	
  de	
  repeJción	
  y/o	
  gradación	
  
	
  
§  El	
   efecto	
   de	
   radiación	
   surge	
   por	
   módulos	
  
repeJdos	
   o	
   subdivisiones	
   estructurales	
  
que	
  giran	
  alrededor	
  de	
  un	
  centro	
  común.	
  
§  Común	
  en	
  la	
  naturaleza.	
  
§  AtracJva.	
  
§  Puede	
  tener	
  efecto	
  de	
  vibración	
  ópJca	
  (en	
  
gradación).	
   hUp://www.icmat.es/cultura/imagenes/img_13.jpg	
  
	
  
CARACTERÍSTICAS	
  
§  Generalmente	
  mulJcéntrico.	
  
§  Posee	
  un	
  punto	
  focal,	
  generalmente	
  al	
  centro.	
  
	
  
§  Puede	
  generar	
  energía	
  ópJca	
  y	
  movimiento	
  desde	
  o	
  hacia	
  el	
  
centro.	
  
hUp://mary-­‐ann.lapunk.hu/tarhely/mary-­‐ann/kepek/opJkai_csalodas_0.jpg	
  
	
  
FACTORES	
  DE	
  UNA	
  RED	
  RADIAL	
  
§  CENTRO	
  DE	
  RADIACIÓN:	
  
Punto	
  focal,	
  alrededor	
  están	
  los	
  módulos.	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
§  DIRECCIÓN	
  DE	
  RADIACIÓN:	
  
Dirección	
  de	
  las	
  líneas	
  estructurantes	
  y	
  de	
  los	
  módulos.	
  
1	
  
1  hUp://www.presentaJonpro.com/images/product/medium/slide/PPP_CRADI_LT3_Radial_A_5Red.jpg	
  
2  hUp://www.cvadrat.com/imagebank/gradients/gallery16/thumbs/Gradient%20Art%20Random%20Range%20Pink%20Red%20Orange%20Radial%20MulJple
%2010351FD5.jpg	
  
3  hUp://www.ritsumei.ac.jp/~akitaoka/tripeyes.gif	
  
4  hUp://us.cdn2.123rf.com/168nwm/puma/puma1002/puma100200011/6398032-­‐starburst-­‐in-­‐red-­‐and-­‐blue-­‐retro-­‐appeal.jpg	
  
5  hUp://3.bp.blogspot.com/-­‐94_DtB4sv14/UqBK9JRQZ8I/AAAAAAAADx0/yBxJY3c8eL8/s1600/beams-­‐bkg-­‐1-­‐publicdomainvec.jpg	
  
6  hUp://www.ritsumei.ac.jp/~akitaoka/landUFO.gif	
  
2	
   3	
  
5	
  
6	
  
4	
  
TIPOS	
  DE	
  REDES	
  RADIALES	
  
CENTRÍFUGA	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
CONCÉNTRICA	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
	
  
CENTRÍPETA	
  
1  hUp://rlv.zcache.es/rosa_y_lineas_radiales_anaranjadas_planJlla_de_e_folleto-­‐r7611afe27eda4e8abf19cc2155592766_vgvyf_8byvr_512.jpg	
  
2  hUp://www.apasarelrato.com/wp-­‐content/uploads/2007/03/circulos2.jpg	
  
3  hUp://2.bp.blogspot.com/_SJ1y30x_xUU/Sg8_8_4JeUI/AAAAAAAAAMQ/V5cgL-­‐1Wlew/s320/Radiacion11.jpg	
  
1	
  
2	
  
3	
  
TIPOS	
  DE	
  REDES	
  CENTRÍFUGAS	
  
a.  RED	
  CENTRÍFUGA	
  BÁSICA	
  
b.  CURVATURA	
  O	
  QUEBRATAMIENTO	
  DE	
  
LÍNEAS	
  ESTRUCTURALES	
  
c.  CENTRO	
  EN	
  POSICIÓN	
  EXCÉNTRICA	
  
d.  APERTURA	
  DEL	
  CENTRO	
  DE	
  RADIACIÓN	
  
e.  CENTROS	
  MÚLTIPLES	
  ABRIENDO	
  EL	
  
CENTRO	
  DE	
  RADIACIÓN	
  
f.  CENTROS	
  MÚLTIPLES,	
  DIVIDIENDO	
  Y	
  
DESLIZANDO	
  EL	
  CENTRO	
  DE	
  RADIACIÓN	
  	
  
	
  
g.  CENTROS	
  MÚLTIPLES	
  O	
  CENTROS	
  
MÚLTIPLES	
  OCULTOS	
  
	
  
Wong,	
  Wucius.	
  (2013).	
  Fundamentos	
  del	
  Diseño.	
  Barcelona:	
  Editorial	
  Gustavo	
  Gili.	
  
TIPOS	
  DE	
  REDES	
  RADIALES	
  
CONCÉNTRICAS	
  
a.  RED	
  RADIAL	
  CONCÉNTRICA	
  BÁSICA	
  
b.  ENDEREZAMIENTO,	
  CURVATURA	
  O	
  
QUEBRANTAMIENTO	
  DE	
  LAS	
  LÍNEAS	
  
ESTRUCTURALES	
  
c.  TRASLADO	
  DE	
  LOS	
  CENTROS	
  
d.  LA	
  ESPIRAL	
  
	
  
e.  CENTROS	
  MÚLTIPLES	
  
f.  CENTROS	
  DISTORSIONADOS,	
  OCULTOS	
  O	
  
AMBOS	
  
	
  
g.  ROTACIÓN	
  GRADUAL	
  DE	
  CAPAS	
  
CONCÉNTRICAS	
  
h.  CAPAS	
  CONCÉNTRICAS	
  CON	
  RADIACIONES	
  
CENTRÍFUGAS	
  
i.  CAPAS	
  CONCÉNTRICAS	
  REORGANIZADAS	
  
Wong,	
  Wucius.	
  (2013).	
  Fundamentos	
  del	
  Diseño.	
  Barcelona:	
  Editorial	
  Gustavo	
  Gili.	
  
TIPOS	
  DE	
  REDES	
  RADIALES	
  
CENTRÍPETAS	
  
a.  ESTRUCTURA	
  CENTRÍPETA	
  
BÁSICA	
  
	
  
b.	
  y	
  c.	
  CAMBIO	
  DIRECCIONAL	
  DE	
  
LÍNEAS	
  ESTRUCTURALES	
  
	
  
d.	
  APERTURA	
  DEL	
  CENTRO	
  DE	
  	
  	
  	
  	
  	
  
RADIACIÓN	
  
Wong,	
  Wucius.	
  (2013).	
  Fundamentos	
  del	
  Diseño.	
  Barcelona:	
  Editorial	
  Gustavo	
  Gili.	
  
SUPERPOSICIÓN	
  DE	
  REDES	
  RADIALES	
  
§  Las	
  tres	
  clases	
  de	
  redes	
  radiales	
  son	
  interdependientes.	
  
§  La	
  estructura	
  dominante	
  depende	
  de	
  la	
  figura	
  y	
  colocación	
  de	
  módulos.	
  
	
  
§  Produce	
  esquemas	
  moiré	
  interesantes.	
  
Wong,	
  Wucius.	
  (2013).	
  Fundamentos	
  del	
  Diseño.	
  Barcelona:	
  Editorial	
  Gustavo	
  Gili.	
  
RADIACIÓN	
  Y	
  REPETICIÓN	
  
§  Superposición	
  de	
  una	
  red	
  radial	
  con	
  una	
  red	
  de	
  repeJción.	
  
	
  
§  Traslado	
  de	
  las	
  líneas	
  estructurales	
  de	
  la	
  red	
  radial.	
  
	
  
§  Provocar	
  la	
  sensación	
  de	
  movimiento.	
  
Wong,	
  Wucius.	
  (2013).	
  Fundamentos	
  del	
  Diseño.	
  Barcelona:	
  Editorial	
  Gustavo	
  Gili.	
  
RADIACIÓN	
  Y	
  GRADACIÓN	
  
§  Superposición	
  de	
  
una	
  red	
  radial	
  con	
  
una	
  estructura	
  de	
  
gradación.	
  
Wong,	
  Wucius.	
  (2013).	
  Fundamentos	
  del	
  Diseño.	
  Barcelona:	
  Editorial	
  Gustavo	
  Gili.	
  
SUBDIVISIONES	
  ESTRUCTURALES	
  Y	
  
MÓDULOS	
  
§  CENTRÍFUGA	
  
	
  
	
  
§  CONCÉNTRICA	
  
	
  
	
  
§  CENTRÍPETA	
  
Wong,	
  Wucius.	
  (2013).	
  Fundamentos	
  del	
  Diseño.	
  Barcelona:	
  Editorial	
  Gustavo	
  Gili.	
  
MÓDULOS	
  EN	
  RADIACIÓN	
  Y	
  	
  
MÓDULOS	
  DE	
  TAMAÑO	
  MAYOR	
  
Módulo	
  en	
  Radiación	
  es	
  un	
  movimiento	
  concéntrico	
  o	
  repeJción	
  de	
  la	
  
red	
  radial	
  dentro	
  de	
  una	
  red	
  de	
  repeJción.	
  
	
  
Módulo	
   de	
   tamaño	
   mayor.	
   Módulos	
   rotados	
   a	
   lo	
   largo	
   de	
   una	
  
estructura	
   centrífuga.	
   El	
   manejo	
   del	
   cruce	
   de	
   módulos	
   es	
   una	
  
oportunidad	
  para	
  lograr	
  algo	
  interesante.	
  
Wong,	
  Wucius.	
  (2013).	
  Fundamentos	
  del	
  Diseño.	
  Barcelona:	
  Editorial	
  Gustavo	
  Gili.	
  
DISEÑOS	
  RADIALES	
  
1  hUp://blog.spoongraphics.co.uk/wp-­‐content/uploads/2011/abstract-­‐radial/15.jpg	
  
2  hUp://hardyhilario.files.wordpress.com/2008/10/concentrica.png?w=150	
  
3  hUp://4.bp.blogspot.com/-­‐BkwcHNywFkc/UUOr-­‐Dc7evI/AAAAAAAAADM/KQUTggNUzik/s1600/
SAM_5564.JPG	
  
4  hUp://eportorreal.files.wordpress.com/2008/10/centripeta.png	
  
5  hUp://hardyhilario.files.wordpress.com/2008/10/centripeta.jpg	
  
6  hUp://www.iescorona.com/plasJca/ejercicios4eso/radiacion/Radiacion6.jpg	
  
7  hUp://adelossantos.files.wordpress.com/2009/08/centrifuga.png?w=325&h=340	
  
8  hUp://artcom.um.edu.mx/i/w720/expo-­‐artcom/p12/upload/3ef44187f779ac9f7166914f6b54c1dd.JPG	
  
	
  
4	
  
1	
   2	
  
5	
   6	
  
3	
  
4	
  
7	
  
1	
  
8	
  
DISEÑOS	
  RADIALES	
  
1  hUp://www.dgb.uanl.mx/mod/img/rm/rm-­‐burrf.jpg	
  
2  hUp://www.puestocentral.com/images/logo/logo.png	
  
3  hUp://www.estudiosbarterrubio.com/LOGOTIPOS%20EN%20CUENCA.jpg	
  
4  hUp://media02.hongkiat.com/css3-­‐graphics/google-­‐chrome-­‐logo.jpg	
  
5  hUp://goodlogo.com/images/logos/small/pepsi_logo_2721.gif	
  
6  hUp://www.markeJngdirecto.com/wp-­‐content/uploads/2012/01/618.jpg	
  
7  hUp://mulJvu.prnewswire.com/mnr/chrysler/37775/images/logo.png	
  
8  hUp://www.venezuelaaldia.com/wp-­‐content/uploads/2014/01/000_DV1607494.jpg	
  
9  hUp://eleconomista.com.mx/files/televisa-­‐logo_3.jpg	
  
10  hUp://4.bp.blogspot.com/-­‐j_1qXp-­‐wgIk/T5TV2YWBfrI/AAAAAAAAAG8/ZaVJCoe3GLQ/s400/diaposiJva1.jpg	
  
11  hUp://lahistoriadelosmedios.files.wordpress.com/2010/11/logo-­‐nbc.jpg	
  
12  hUp://2.bp.blogspot.com/_oM5y3YdP85I/TDj2316Ex_I/AAAAAAAAAD8/vvtckGYZPqg/s1600/milenio,mulJmedios.jpg	
  
13  hUp://cf.juggle-­‐images.com/maUe/white/280x280/telemetro-­‐logo-­‐primary.jpg	
  
14  hUp://www.respuestaintegral.com/images/logo_yamaha2.jpg	
  
15  hUp://gesJ-­‐on.net/img/logos/logo_total.jpg	
  
16  hUp://1.bp.blogspot.com/-­‐9O1gSffnFoo/U3qxJoNNx5I/AAAAAAAAfVc/s_1nVXa_tVo/s1600/CONCACAF-­‐Logo.gif	
  
1	
   2 3	
   4	
   5	
  
7	
  
6	
  
15	
  
16	
  
8	
  
13	
   14	
  
11	
  
10	
  
12	
  
9	
  
DISEÑOS	
  RADIALES	
  
1  hUps://www.google.com.mx/search?q=DISE%C3%91O+DE+RINES&safe=acJve&client=firefox-­‐a&rls=org.mozilla:es-­‐
ES:official&channel=fflb&biw=999&bih=1042&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=1xkSVJObLaWIjAL4wIHQCg&ved=0CAYQ_AUoAQ	
  
2  hUp://4.bp.blogspot.com/-­‐25FGe1csClk/T77cP7UwA2I/AAAAAAAAACc/A-­‐hkjzP-­‐qf8/s1600/RINES+PRINCIPAL.jpg	
  
	
  
1	
  
2	
  
DISEÑO	
  RADIALES	
  
1  hUp://www.tapete-­‐impreso.com.mx/tapetes/yoga-­‐personalizados05.jpg	
  
2  hUp://i00.i.aliimg.com/photo/v5/230325460/Paper_Doilies_with_Various_Designs_Available.jpg	
  
3  hUp://i00.i.aliimg.com/photo/v13/133931496/Marble_inlay_flooring_design.jpg	
  
4  hUp://2.bp.blogspot.com/-­‐L3t-­‐9BJJ9HU/T422ZG_PunI/AAAAAAAAFnQ/p8OxNWZEZo0/s640/TAPETE1180.jpg	
  
5  hUp://www.surajstone.com/images/marble-­‐inlay/marble_inlay_work.jpg	
  
6  hUp://2.bp.blogspot.com/_X2gbJgXdZNA/S8cj5MxQBgI/AAAAAAAAAOc/ZcchdUa0t_M/s1600/3314919291_4e9df5d6c3.jpg	
  
7  hUp://2.bp.blogspot.com/_dC3faRl8RWs/S46OUQbEfYI/AAAAAAAACDM/NxNEfU6zyRk/s400/100_9336.JPG	
  
8  hUp://www.avizora.com/publicaciones/arquitectura/images/0014_goJca_rosetones_09.jpg	
  
1	
   2	
   3	
   4	
  
5	
   6	
   7	
  
8	
  
DISEÑOS	
  RADIALES	
  
1  hUp://www.otakku.com/wp-­‐content/upload/2008/05/waterstaJon_party_fqbv1_5784.jpg	
  
2  hUp://zonacocinas.com/wp-­‐content/uploads/2011/12/cocinas-­‐circulares.jpg	
  
3  hUp://infengshui.es/wp-­‐content/uploads/2014/03/1b1cde8a-­‐5a61-­‐11e3-­‐9da1-­‐12313b0d285f-­‐large.jpg	
  
4  hUp://noJcias.arquired.com.mx/photo/2009/kubikd•_p1.jpg	
  
1	
   2	
  
3	
   4	
  
DISEÑOS	
  RADIALES	
  
	
  
1  hUp://4.bp.blogspot.com/-­‐BafD‚S2AeI/UQrnQcDtg2I/AAAAAAAAG84/_A6Ejar-­‐ZkI/s400/Par%C3%ADs.+Arco+del+Trunfo.+Vista+a%C3%A9rea..pnghUp://
www.noJciassin.com/wp-­‐content/uploads/2012/02/ciudad-­‐del-­‐vaJcano.jpg	
  
2  hUp://imagenyexpresion.files.wordpress.com/2009/09/vaJcano.jpg	
  
3  hUp://images.fotocommunity.es/fotos/moJvos/ciudades/cupula-­‐del-­‐vaJcano-­‐acb973ce-­‐37b0-­‐4b5c-­‐8493-­‐09a5891c5396.jpg	
  
4  hUp://www.jdiezarnal.com/arteextranjeroitaliaromaelcoliseo02.jpg	
  
5  hUp://4.bp.blogspot.com/_J0XsQeUu1tE/RfeM5dRNDpI/AAAAAAAABpY/3hdnqVNUiJ0/s1600-­‐h/original.jpg	
  
6  hUp://staJc2.escapadaseuropa.com/wp-­‐content/uploads/2014/05/pantec3b3n-­‐de-­‐agripa-­‐interior-­‐02.jpg	
  
1	
  Plano	
  de	
  París	
  (Arco	
  del	
  Triunfo)	
   3	
  Escaleras	
  del	
  Museo	
  del	
  VaJcano	
  
de	
  Giuseppe	
  Momo	
  
4	
  Cúpula	
  del	
  VaJcano	
  de	
  Miguel	
  Ángel	
  
2	
  Plaza	
  de	
  San	
  Pedro	
  de	
  Gian	
  Lorenzo	
  Bernini	
  
5	
  El	
  Coliseo	
  Romano	
   6-­‐7	
  Panteón	
  de	
  Agripa	
  
DISEÑOS	
  RADIALES	
  
1  hUp://staJc3.actualidadviajes.com/wp-­‐content/uploads/2013/05/guggenheim_museum_g081209_dh2_opt.jpg	
  
2  hUp://www.eluniversal.com.mx/img/2012/03/Cul/guggenheim_nuevayork.JPG	
  
3  hUp://www.contemporaryartdaily.com/wp-­‐content/uploads/2008/11/bulloch_guggenheim_1.jpg	
  
4  hUp://www.plataformaurbana.cl/wp-­‐content/uploads/2007/06/labasilica.thumbnail.jpg	
  
5  hUp://www.mexc-­‐art.com/img/jpg/foto/JP-­‐Torrealba/basilica-­‐de-­‐guadalupe1.jpg	
  
1-­‐3	
  Museo	
  Guggenheim	
  de	
  Frank	
  Lloyd	
  Wright	
  
4-­‐6	
  	
  Basílica	
  de	
  Guadalupe	
  de	
  Pedro	
  Ramírez	
  Vázquez	
  
DISEÑOS	
  RADIALES	
  
1	
  Isla	
  arJficial	
  “La	
  Perla”	
  en	
  Qatar	
  
1  hUp://1.bp.blogspot.com/-­‐dfgvGeKw6rI/UqOyTcKSskI/AAAAAAAAS2k/cg65FoOfcCQ/s1600/la-­‐Jerra-­‐vista-­‐desde-­‐el-­‐espacio-­‐1.jpg	
  
2  hUp://i.huffpost.com/gadgets/slideshows/10410/slide_10410_137097_large.jpg	
  
3  hUp://www.cromo.com.uy/wp-­‐content/uploads/2013/04/10-­‐580x360.jpg	
  
4  hUp://blstb.msn.com/i/67/EA1243B1C2D4CDB6F439E5D2FF9033.jpg	
  
2	
  Durrat	
  Al	
  Bahrein	
  
3	
  SiJo	
  desconocido	
   4	
  Vista	
  del	
  Huracán	
  Danielle	
  
DISEÑOS	
  RADIALES	
  
1	
  EGADE	
  de	
  Legorreta	
  
1  hUp://siJos.itesm.mx/cronicaintercampus//especial2010/img/aca_sep.jpg	
  
2  hUp://farm4.staJc.flickr.com/3288/3075790742_587f4f9eff.jpg	
  
3  hUp://images3.arq.com.mx/noJcias/arJculos/med-­‐22757-­‐1288028574-­‐dscf2412-­‐copia.jpg	
  
4  hUp://2.bp.blogspot.com/-­‐aNQH2sasTgg/UMz2q_cr4OI/AAAAAAAAFSk/pyz2XNs2NSA/s72-­‐c/Niemeyer+-­‐+Brasilia-­‐Cathedral-­‐inside+%28Chocolate+Fish+Photos%29.jpg	
  
5  hUp://www.chocolate-­‐fish.net/albums/Brazil/Brasilia/Brasilia-­‐Cathedral-­‐inside.jpg	
  
6  hUp://www.designboom.com/wp-­‐content/uploads/2014/08/florida-­‐polytechnic-­‐university-­‐sanJago-­‐calatrava-­‐designboom-­‐03.jpg	
  
7  hUp://mba.americaeconomia.com/sites/mba.americaeconomia.com/files/imagecache/imagen_arJculo/florida_polytechnic_university_.jpg	
  
2	
  Legorreta	
  
3	
  Museo	
  de	
  Arte	
  Contemporáneo	
  de	
  Niterói	
  de	
  
Oscar	
  Niemeyer	
  
4-­‐5	
  Catedral	
  Metropolitana	
  de	
  Brasilia	
  de	
  
Oscar	
  Niemeyer	
  
6-­‐7	
  Universidad	
  Politécnica	
  de	
  Florida	
  de	
  SanJago	
  Calatrava	
  
DISEÑOS	
  RADIALES	
  
1  hUp://4.bp.blogspot.com/-­‐oANXjuvOCMM/Tff_g3yfCKI/AAAAAAAAA80/SdXrYFZR3bM/s1600/HAO_Samaranch_xdia10.jpg	
  
2  hUp://www.hormigasolar.com/wp-­‐content/uploads/2012/08/museo-­‐memorial-­‐Samaranch.jpg	
  
3  hUp://img1.adsUc.com/media/images/5279/7453/e8e4/4e86/5400/0058/large_jpg/Portada.jpg?1383691328	
  
4  hUp://img5.adsUc.com/media/images/5279/72b2/e8e4/4e87/9c00/004e/large_jpg/IMG_0585.jpg?1383690908	
  
5  hUp://ad009cdnb.archdaily.net/wp-­‐content/uploads/2013/11/52797151e8e44e879c000048_samaranch-­‐memorial-­‐museum-­‐
archiland_img_0395-­‐530x353.jpg	
  
6  hUp://cav.org.ve/cms/images/stories/arquitectura_mundo/20110329_bodegas_porJa/gallery/1327_FP415151.jpg	
  
7  hUp://eladerezo.hola.com/wp-­‐content/uploads/2007/05/Norman-­‐Foster-­‐dise%C3%B1a-­‐Bodegas-­‐PorJa-­‐2.jpg	
  
8  hUp://www.astorgaygarcia.com/img/blog/porJa-­‐norman-­‐foster-­‐1.jpg	
  
9  hUp://www.elalmanaque.com/Nov10/fotos/BODEGA.jpg	
  
6-­‐9	
  Bodegas	
  PorJa	
  de	
  Norman	
  Foster	
  en	
  Burgos	
  
1-­‐5	
  Museo	
  Memorial	
  de	
  Samaranch	
  en	
  Tianjin	
  
DISEÑOS	
  RADIALES	
  
1-­‐2	
  APPLE	
  HQ	
  de	
  Norman	
  Foster	
  
1  hUp://www.manners.nl/wp-­‐content/uploads/2014/04/Manners-­‐Wants-­‐24-­‐april.jpg	
  
2  hUp://places.designobserver.com/media/images/jobs-­‐architect-­‐6_525.jpg	
  
3  hUp://www.architecturaldigest.com/architecture/2011-­‐01/norman_foster_slideshow/_jcr_content/par/cn_contentwell/par-­‐main/cn_paginaJon_container/
cn_slideshow/item01.rendiJon.slideshowVerJcal.01_norman_foster.jpg	
  
4  hUp://www.mylifescoop.net/wp-­‐content/uploads/2012/08/0e67c__Roo…op-­‐Swiss-­‐Re-­‐Tower-­‐in-­‐London.jpg	
  
5  hUp://wodumedia.com/wp-­‐content/uploads/Foster-­‐and-­‐Partners-­‐Architecture-­‐18-­‐600x400.jpg	
  
6  hUp://thumbs.dreamsJme.com/x/b%C3%B3veda-­‐moderna-­‐de-­‐reichstag-­‐en-­‐berl%C3%ADn-­‐29427608.jpg	
  
7  hUp://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/CityHallLondon2007.JPG/892px-­‐CityHallLondon2007.JPG	
  
8  hUp://Jggerrenewing.files.wordpress.com/2012/11/dscn23101.jpg	
  
3-­‐4	
  “The	
  Gherkin”/Swiss	
  Re	
  Tower	
  de	
  Norman	
  Foster	
  
5-­‐6	
  Parlamento	
  de	
  Berlín	
  de	
  Norman	
  Foster	
  
7-­‐8	
  The	
  London	
  City	
  Hall	
  de	
  Norman	
  Foster	
  
BIBLIOGRAFÍA	
  
	
  
§  Ching,	
   Francis	
   D.	
   K.	
   (2012).	
   Arquitectura,	
   forma,	
   espacio	
   y	
   orden.	
  
Barcelona:	
  Editorial	
  Gustavo	
  Gili.	
  
	
  
§  ScoU,	
  R.	
  (1974).	
  Fundamentos	
  del	
  Diseño.	
  Buenos	
  Aires:	
  Editorial	
  Víctor	
  
Leru.	
  
	
  
§  Wong,	
   Wucius.	
   (2013).	
   Fundamentos	
   del	
   Diseño.	
   Barcelona:	
   Editorial	
  
Gustavo	
  Gili.	
  

Redes radiales

  • 1.
            DISEÑO  BÁSICO  ARQUITECTÓNICO  
  • 2.
    Título:  Redes  Radiales   Tema:  Estructuras  o  Redes  Radiales   Descripción:  Presentación  del  tema  con  ejemplos  en  el  campo  del  Diseño.   Área:  Diseño  Básico   Autores:  Arq.  Ma.  Guadalupe  Sotomayor  de  la  Serna   Versión:  0001   Fecha  de  creación:  11  de  sepBembre  de  2014   Propósito:  El  material  didácBco  Bene  como  finalidad  presentar  de  una   manera  clara  y  precisa  el  tema  de  Redes  Radiales.   Nivel  de  interacción:  Baja   Palabras  claves:  redes  radiales,  estructuras  radiales,  redes  centrífugas,   redes  concéntricas,  redes  centrífugas   Tiempo  de  la  presentación:  15  minutos  aproximadamente  
  • 3.
    RED  RADIAL   § Caso  especial  de  repeJción  y/o  gradación     §  El   efecto   de   radiación   surge   por   módulos   repeJdos   o   subdivisiones   estructurales   que  giran  alrededor  de  un  centro  común.   §  Común  en  la  naturaleza.   §  AtracJva.   §  Puede  tener  efecto  de  vibración  ópJca  (en   gradación).   hUp://www.icmat.es/cultura/imagenes/img_13.jpg    
  • 4.
    CARACTERÍSTICAS   §  Generalmente  mulJcéntrico.   §  Posee  un  punto  focal,  generalmente  al  centro.     §  Puede  generar  energía  ópJca  y  movimiento  desde  o  hacia  el   centro.   hUp://mary-­‐ann.lapunk.hu/tarhely/mary-­‐ann/kepek/opJkai_csalodas_0.jpg    
  • 5.
    FACTORES  DE  UNA  RED  RADIAL   §  CENTRO  DE  RADIACIÓN:   Punto  focal,  alrededor  están  los  módulos.             §  DIRECCIÓN  DE  RADIACIÓN:   Dirección  de  las  líneas  estructurantes  y  de  los  módulos.   1   1  hUp://www.presentaJonpro.com/images/product/medium/slide/PPP_CRADI_LT3_Radial_A_5Red.jpg   2  hUp://www.cvadrat.com/imagebank/gradients/gallery16/thumbs/Gradient%20Art%20Random%20Range%20Pink%20Red%20Orange%20Radial%20MulJple %2010351FD5.jpg   3  hUp://www.ritsumei.ac.jp/~akitaoka/tripeyes.gif   4  hUp://us.cdn2.123rf.com/168nwm/puma/puma1002/puma100200011/6398032-­‐starburst-­‐in-­‐red-­‐and-­‐blue-­‐retro-­‐appeal.jpg   5  hUp://3.bp.blogspot.com/-­‐94_DtB4sv14/UqBK9JRQZ8I/AAAAAAAADx0/yBxJY3c8eL8/s1600/beams-­‐bkg-­‐1-­‐publicdomainvec.jpg   6  hUp://www.ritsumei.ac.jp/~akitaoka/landUFO.gif   2   3   5   6   4  
  • 6.
    TIPOS  DE  REDES  RADIALES   CENTRÍFUGA             CONCÉNTRICA             CENTRÍPETA   1  hUp://rlv.zcache.es/rosa_y_lineas_radiales_anaranjadas_planJlla_de_e_folleto-­‐r7611afe27eda4e8abf19cc2155592766_vgvyf_8byvr_512.jpg   2  hUp://www.apasarelrato.com/wp-­‐content/uploads/2007/03/circulos2.jpg   3  hUp://2.bp.blogspot.com/_SJ1y30x_xUU/Sg8_8_4JeUI/AAAAAAAAAMQ/V5cgL-­‐1Wlew/s320/Radiacion11.jpg   1   2   3  
  • 7.
    TIPOS  DE  REDES  CENTRÍFUGAS   a.  RED  CENTRÍFUGA  BÁSICA   b.  CURVATURA  O  QUEBRATAMIENTO  DE   LÍNEAS  ESTRUCTURALES   c.  CENTRO  EN  POSICIÓN  EXCÉNTRICA   d.  APERTURA  DEL  CENTRO  DE  RADIACIÓN   e.  CENTROS  MÚLTIPLES  ABRIENDO  EL   CENTRO  DE  RADIACIÓN   f.  CENTROS  MÚLTIPLES,  DIVIDIENDO  Y   DESLIZANDO  EL  CENTRO  DE  RADIACIÓN       g.  CENTROS  MÚLTIPLES  O  CENTROS   MÚLTIPLES  OCULTOS     Wong,  Wucius.  (2013).  Fundamentos  del  Diseño.  Barcelona:  Editorial  Gustavo  Gili.  
  • 8.
    TIPOS  DE  REDES  RADIALES   CONCÉNTRICAS   a.  RED  RADIAL  CONCÉNTRICA  BÁSICA   b.  ENDEREZAMIENTO,  CURVATURA  O   QUEBRANTAMIENTO  DE  LAS  LÍNEAS   ESTRUCTURALES   c.  TRASLADO  DE  LOS  CENTROS   d.  LA  ESPIRAL     e.  CENTROS  MÚLTIPLES   f.  CENTROS  DISTORSIONADOS,  OCULTOS  O   AMBOS     g.  ROTACIÓN  GRADUAL  DE  CAPAS   CONCÉNTRICAS   h.  CAPAS  CONCÉNTRICAS  CON  RADIACIONES   CENTRÍFUGAS   i.  CAPAS  CONCÉNTRICAS  REORGANIZADAS   Wong,  Wucius.  (2013).  Fundamentos  del  Diseño.  Barcelona:  Editorial  Gustavo  Gili.  
  • 9.
    TIPOS  DE  REDES  RADIALES   CENTRÍPETAS   a.  ESTRUCTURA  CENTRÍPETA   BÁSICA     b.  y  c.  CAMBIO  DIRECCIONAL  DE   LÍNEAS  ESTRUCTURALES     d.  APERTURA  DEL  CENTRO  DE             RADIACIÓN   Wong,  Wucius.  (2013).  Fundamentos  del  Diseño.  Barcelona:  Editorial  Gustavo  Gili.  
  • 10.
    SUPERPOSICIÓN  DE  REDES  RADIALES   §  Las  tres  clases  de  redes  radiales  son  interdependientes.   §  La  estructura  dominante  depende  de  la  figura  y  colocación  de  módulos.     §  Produce  esquemas  moiré  interesantes.   Wong,  Wucius.  (2013).  Fundamentos  del  Diseño.  Barcelona:  Editorial  Gustavo  Gili.  
  • 11.
    RADIACIÓN  Y  REPETICIÓN   §  Superposición  de  una  red  radial  con  una  red  de  repeJción.     §  Traslado  de  las  líneas  estructurales  de  la  red  radial.     §  Provocar  la  sensación  de  movimiento.   Wong,  Wucius.  (2013).  Fundamentos  del  Diseño.  Barcelona:  Editorial  Gustavo  Gili.  
  • 12.
    RADIACIÓN  Y  GRADACIÓN   §  Superposición  de   una  red  radial  con   una  estructura  de   gradación.   Wong,  Wucius.  (2013).  Fundamentos  del  Diseño.  Barcelona:  Editorial  Gustavo  Gili.  
  • 13.
    SUBDIVISIONES  ESTRUCTURALES  Y   MÓDULOS   §  CENTRÍFUGA       §  CONCÉNTRICA       §  CENTRÍPETA   Wong,  Wucius.  (2013).  Fundamentos  del  Diseño.  Barcelona:  Editorial  Gustavo  Gili.  
  • 14.
    MÓDULOS  EN  RADIACIÓN  Y     MÓDULOS  DE  TAMAÑO  MAYOR   Módulo  en  Radiación  es  un  movimiento  concéntrico  o  repeJción  de  la   red  radial  dentro  de  una  red  de  repeJción.     Módulo   de   tamaño   mayor.   Módulos   rotados   a   lo   largo   de   una   estructura   centrífuga.   El   manejo   del   cruce   de   módulos   es   una   oportunidad  para  lograr  algo  interesante.   Wong,  Wucius.  (2013).  Fundamentos  del  Diseño.  Barcelona:  Editorial  Gustavo  Gili.  
  • 15.
    DISEÑOS  RADIALES   1 hUp://blog.spoongraphics.co.uk/wp-­‐content/uploads/2011/abstract-­‐radial/15.jpg   2  hUp://hardyhilario.files.wordpress.com/2008/10/concentrica.png?w=150   3  hUp://4.bp.blogspot.com/-­‐BkwcHNywFkc/UUOr-­‐Dc7evI/AAAAAAAAADM/KQUTggNUzik/s1600/ SAM_5564.JPG   4  hUp://eportorreal.files.wordpress.com/2008/10/centripeta.png   5  hUp://hardyhilario.files.wordpress.com/2008/10/centripeta.jpg   6  hUp://www.iescorona.com/plasJca/ejercicios4eso/radiacion/Radiacion6.jpg   7  hUp://adelossantos.files.wordpress.com/2009/08/centrifuga.png?w=325&h=340   8  hUp://artcom.um.edu.mx/i/w720/expo-­‐artcom/p12/upload/3ef44187f779ac9f7166914f6b54c1dd.JPG     4   1   2   5   6   3   4   7   1   8  
  • 16.
    DISEÑOS  RADIALES   1 hUp://www.dgb.uanl.mx/mod/img/rm/rm-­‐burrf.jpg   2  hUp://www.puestocentral.com/images/logo/logo.png   3  hUp://www.estudiosbarterrubio.com/LOGOTIPOS%20EN%20CUENCA.jpg   4  hUp://media02.hongkiat.com/css3-­‐graphics/google-­‐chrome-­‐logo.jpg   5  hUp://goodlogo.com/images/logos/small/pepsi_logo_2721.gif   6  hUp://www.markeJngdirecto.com/wp-­‐content/uploads/2012/01/618.jpg   7  hUp://mulJvu.prnewswire.com/mnr/chrysler/37775/images/logo.png   8  hUp://www.venezuelaaldia.com/wp-­‐content/uploads/2014/01/000_DV1607494.jpg   9  hUp://eleconomista.com.mx/files/televisa-­‐logo_3.jpg   10  hUp://4.bp.blogspot.com/-­‐j_1qXp-­‐wgIk/T5TV2YWBfrI/AAAAAAAAAG8/ZaVJCoe3GLQ/s400/diaposiJva1.jpg   11  hUp://lahistoriadelosmedios.files.wordpress.com/2010/11/logo-­‐nbc.jpg   12  hUp://2.bp.blogspot.com/_oM5y3YdP85I/TDj2316Ex_I/AAAAAAAAAD8/vvtckGYZPqg/s1600/milenio,mulJmedios.jpg   13  hUp://cf.juggle-­‐images.com/maUe/white/280x280/telemetro-­‐logo-­‐primary.jpg   14  hUp://www.respuestaintegral.com/images/logo_yamaha2.jpg   15  hUp://gesJ-­‐on.net/img/logos/logo_total.jpg   16  hUp://1.bp.blogspot.com/-­‐9O1gSffnFoo/U3qxJoNNx5I/AAAAAAAAfVc/s_1nVXa_tVo/s1600/CONCACAF-­‐Logo.gif   1   2 3   4   5   7   6   15   16   8   13   14   11   10   12   9  
  • 17.
    DISEÑOS  RADIALES   1 hUps://www.google.com.mx/search?q=DISE%C3%91O+DE+RINES&safe=acJve&client=firefox-­‐a&rls=org.mozilla:es-­‐ ES:official&channel=fflb&biw=999&bih=1042&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=1xkSVJObLaWIjAL4wIHQCg&ved=0CAYQ_AUoAQ   2  hUp://4.bp.blogspot.com/-­‐25FGe1csClk/T77cP7UwA2I/AAAAAAAAACc/A-­‐hkjzP-­‐qf8/s1600/RINES+PRINCIPAL.jpg     1   2  
  • 18.
    DISEÑO  RADIALES   1 hUp://www.tapete-­‐impreso.com.mx/tapetes/yoga-­‐personalizados05.jpg   2  hUp://i00.i.aliimg.com/photo/v5/230325460/Paper_Doilies_with_Various_Designs_Available.jpg   3  hUp://i00.i.aliimg.com/photo/v13/133931496/Marble_inlay_flooring_design.jpg   4  hUp://2.bp.blogspot.com/-­‐L3t-­‐9BJJ9HU/T422ZG_PunI/AAAAAAAAFnQ/p8OxNWZEZo0/s640/TAPETE1180.jpg   5  hUp://www.surajstone.com/images/marble-­‐inlay/marble_inlay_work.jpg   6  hUp://2.bp.blogspot.com/_X2gbJgXdZNA/S8cj5MxQBgI/AAAAAAAAAOc/ZcchdUa0t_M/s1600/3314919291_4e9df5d6c3.jpg   7  hUp://2.bp.blogspot.com/_dC3faRl8RWs/S46OUQbEfYI/AAAAAAAACDM/NxNEfU6zyRk/s400/100_9336.JPG   8  hUp://www.avizora.com/publicaciones/arquitectura/images/0014_goJca_rosetones_09.jpg   1   2   3   4   5   6   7   8  
  • 19.
    DISEÑOS  RADIALES   1 hUp://www.otakku.com/wp-­‐content/upload/2008/05/waterstaJon_party_fqbv1_5784.jpg   2  hUp://zonacocinas.com/wp-­‐content/uploads/2011/12/cocinas-­‐circulares.jpg   3  hUp://infengshui.es/wp-­‐content/uploads/2014/03/1b1cde8a-­‐5a61-­‐11e3-­‐9da1-­‐12313b0d285f-­‐large.jpg   4  hUp://noJcias.arquired.com.mx/photo/2009/kubikd•_p1.jpg   1   2   3   4  
  • 20.
    DISEÑOS  RADIALES     1  hUp://4.bp.blogspot.com/-­‐BafD‚S2AeI/UQrnQcDtg2I/AAAAAAAAG84/_A6Ejar-­‐ZkI/s400/Par%C3%ADs.+Arco+del+Trunfo.+Vista+a%C3%A9rea..pnghUp:// www.noJciassin.com/wp-­‐content/uploads/2012/02/ciudad-­‐del-­‐vaJcano.jpg   2  hUp://imagenyexpresion.files.wordpress.com/2009/09/vaJcano.jpg   3  hUp://images.fotocommunity.es/fotos/moJvos/ciudades/cupula-­‐del-­‐vaJcano-­‐acb973ce-­‐37b0-­‐4b5c-­‐8493-­‐09a5891c5396.jpg   4  hUp://www.jdiezarnal.com/arteextranjeroitaliaromaelcoliseo02.jpg   5  hUp://4.bp.blogspot.com/_J0XsQeUu1tE/RfeM5dRNDpI/AAAAAAAABpY/3hdnqVNUiJ0/s1600-­‐h/original.jpg   6  hUp://staJc2.escapadaseuropa.com/wp-­‐content/uploads/2014/05/pantec3b3n-­‐de-­‐agripa-­‐interior-­‐02.jpg   1  Plano  de  París  (Arco  del  Triunfo)   3  Escaleras  del  Museo  del  VaJcano   de  Giuseppe  Momo   4  Cúpula  del  VaJcano  de  Miguel  Ángel   2  Plaza  de  San  Pedro  de  Gian  Lorenzo  Bernini   5  El  Coliseo  Romano   6-­‐7  Panteón  de  Agripa  
  • 21.
    DISEÑOS  RADIALES   1 hUp://staJc3.actualidadviajes.com/wp-­‐content/uploads/2013/05/guggenheim_museum_g081209_dh2_opt.jpg   2  hUp://www.eluniversal.com.mx/img/2012/03/Cul/guggenheim_nuevayork.JPG   3  hUp://www.contemporaryartdaily.com/wp-­‐content/uploads/2008/11/bulloch_guggenheim_1.jpg   4  hUp://www.plataformaurbana.cl/wp-­‐content/uploads/2007/06/labasilica.thumbnail.jpg   5  hUp://www.mexc-­‐art.com/img/jpg/foto/JP-­‐Torrealba/basilica-­‐de-­‐guadalupe1.jpg   1-­‐3  Museo  Guggenheim  de  Frank  Lloyd  Wright   4-­‐6    Basílica  de  Guadalupe  de  Pedro  Ramírez  Vázquez  
  • 22.
    DISEÑOS  RADIALES   1  Isla  arJficial  “La  Perla”  en  Qatar   1  hUp://1.bp.blogspot.com/-­‐dfgvGeKw6rI/UqOyTcKSskI/AAAAAAAAS2k/cg65FoOfcCQ/s1600/la-­‐Jerra-­‐vista-­‐desde-­‐el-­‐espacio-­‐1.jpg   2  hUp://i.huffpost.com/gadgets/slideshows/10410/slide_10410_137097_large.jpg   3  hUp://www.cromo.com.uy/wp-­‐content/uploads/2013/04/10-­‐580x360.jpg   4  hUp://blstb.msn.com/i/67/EA1243B1C2D4CDB6F439E5D2FF9033.jpg   2  Durrat  Al  Bahrein   3  SiJo  desconocido   4  Vista  del  Huracán  Danielle  
  • 23.
    DISEÑOS  RADIALES   1  EGADE  de  Legorreta   1  hUp://siJos.itesm.mx/cronicaintercampus//especial2010/img/aca_sep.jpg   2  hUp://farm4.staJc.flickr.com/3288/3075790742_587f4f9eff.jpg   3  hUp://images3.arq.com.mx/noJcias/arJculos/med-­‐22757-­‐1288028574-­‐dscf2412-­‐copia.jpg   4  hUp://2.bp.blogspot.com/-­‐aNQH2sasTgg/UMz2q_cr4OI/AAAAAAAAFSk/pyz2XNs2NSA/s72-­‐c/Niemeyer+-­‐+Brasilia-­‐Cathedral-­‐inside+%28Chocolate+Fish+Photos%29.jpg   5  hUp://www.chocolate-­‐fish.net/albums/Brazil/Brasilia/Brasilia-­‐Cathedral-­‐inside.jpg   6  hUp://www.designboom.com/wp-­‐content/uploads/2014/08/florida-­‐polytechnic-­‐university-­‐sanJago-­‐calatrava-­‐designboom-­‐03.jpg   7  hUp://mba.americaeconomia.com/sites/mba.americaeconomia.com/files/imagecache/imagen_arJculo/florida_polytechnic_university_.jpg   2  Legorreta   3  Museo  de  Arte  Contemporáneo  de  Niterói  de   Oscar  Niemeyer   4-­‐5  Catedral  Metropolitana  de  Brasilia  de   Oscar  Niemeyer   6-­‐7  Universidad  Politécnica  de  Florida  de  SanJago  Calatrava  
  • 24.
    DISEÑOS  RADIALES   1 hUp://4.bp.blogspot.com/-­‐oANXjuvOCMM/Tff_g3yfCKI/AAAAAAAAA80/SdXrYFZR3bM/s1600/HAO_Samaranch_xdia10.jpg   2  hUp://www.hormigasolar.com/wp-­‐content/uploads/2012/08/museo-­‐memorial-­‐Samaranch.jpg   3  hUp://img1.adsUc.com/media/images/5279/7453/e8e4/4e86/5400/0058/large_jpg/Portada.jpg?1383691328   4  hUp://img5.adsUc.com/media/images/5279/72b2/e8e4/4e87/9c00/004e/large_jpg/IMG_0585.jpg?1383690908   5  hUp://ad009cdnb.archdaily.net/wp-­‐content/uploads/2013/11/52797151e8e44e879c000048_samaranch-­‐memorial-­‐museum-­‐ archiland_img_0395-­‐530x353.jpg   6  hUp://cav.org.ve/cms/images/stories/arquitectura_mundo/20110329_bodegas_porJa/gallery/1327_FP415151.jpg   7  hUp://eladerezo.hola.com/wp-­‐content/uploads/2007/05/Norman-­‐Foster-­‐dise%C3%B1a-­‐Bodegas-­‐PorJa-­‐2.jpg   8  hUp://www.astorgaygarcia.com/img/blog/porJa-­‐norman-­‐foster-­‐1.jpg   9  hUp://www.elalmanaque.com/Nov10/fotos/BODEGA.jpg   6-­‐9  Bodegas  PorJa  de  Norman  Foster  en  Burgos   1-­‐5  Museo  Memorial  de  Samaranch  en  Tianjin  
  • 25.
    DISEÑOS  RADIALES   1-­‐2  APPLE  HQ  de  Norman  Foster   1  hUp://www.manners.nl/wp-­‐content/uploads/2014/04/Manners-­‐Wants-­‐24-­‐april.jpg   2  hUp://places.designobserver.com/media/images/jobs-­‐architect-­‐6_525.jpg   3  hUp://www.architecturaldigest.com/architecture/2011-­‐01/norman_foster_slideshow/_jcr_content/par/cn_contentwell/par-­‐main/cn_paginaJon_container/ cn_slideshow/item01.rendiJon.slideshowVerJcal.01_norman_foster.jpg   4  hUp://www.mylifescoop.net/wp-­‐content/uploads/2012/08/0e67c__Roo…op-­‐Swiss-­‐Re-­‐Tower-­‐in-­‐London.jpg   5  hUp://wodumedia.com/wp-­‐content/uploads/Foster-­‐and-­‐Partners-­‐Architecture-­‐18-­‐600x400.jpg   6  hUp://thumbs.dreamsJme.com/x/b%C3%B3veda-­‐moderna-­‐de-­‐reichstag-­‐en-­‐berl%C3%ADn-­‐29427608.jpg   7  hUp://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/CityHallLondon2007.JPG/892px-­‐CityHallLondon2007.JPG   8  hUp://Jggerrenewing.files.wordpress.com/2012/11/dscn23101.jpg   3-­‐4  “The  Gherkin”/Swiss  Re  Tower  de  Norman  Foster   5-­‐6  Parlamento  de  Berlín  de  Norman  Foster   7-­‐8  The  London  City  Hall  de  Norman  Foster  
  • 26.
    BIBLIOGRAFÍA     § Ching,   Francis   D.   K.   (2012).   Arquitectura,   forma,   espacio   y   orden.   Barcelona:  Editorial  Gustavo  Gili.     §  ScoU,  R.  (1974).  Fundamentos  del  Diseño.  Buenos  Aires:  Editorial  Víctor   Leru.     §  Wong,   Wucius.   (2013).   Fundamentos   del   Diseño.   Barcelona:   Editorial   Gustavo  Gili.