TEMA IX
A ARTE PRERROMÁNICA
A arte prerrománica
ÍNDICE
1.
2.
3.
4.

Contexto histórico
Características xerais
O prerrománico europeo
O prerrománico na península ibérica
1. Arte visigoda
2. Arte asturiana
3. Arte mozárabe

5. Vocabulario
6. Actividades
7. Comentario de texto
8. A arte e o cine
9. Modelo de examen
10.Para consultar e ampliar
1. CONTEXTO HISTÓRICO
CONTEXTO HISTÓRICO
1. 476: Desaparición do Imperio Romano de

Occidente
1.Invasións de pobos xermánicos = creáronse
novos Estados ña Europa Occidental
1.Século V:
• Galia: francos ( 1º Meroveo, 2º Carlos Martel, 3º
Carlomagno) crean o Imperio Carolinxio
• P.I.: destacaron os seguintes pobos:
• 1º visigodos ( século V- VII)
• 2º árabes ( séculos VIII- IX). Cando abandonan a
P.I. deixan grupo de árabes en territorios
cristiáns. MOZÁRABES ( séculos X -XI)
• 3º asturianos/ cristianos ( séculos IX -X)
A ARTE PRERROMÁNICA NA PENÍNSULA IBÉRICA:
- Toda a península
- Entre os séculos V e XI
- Tres tipos de arte prerrománica:
• Visigoda
• Asturiana
• Mozárabe
1. CONTEXTO HISTÓRICO
1. CONTEXTO HISTÓRICO
1. CONTEXTO HISTÓRICO
1. CONTEXTO HISTÓRICO
2. CARACTERÍSTICAS XERAIS
CARACTERÍSTICAS XERAIS DA ARTE PRERROMÁNICA
1. Continuación da situación social, económica e artística
preexistente (Baixo Imperio Romano)
2. Papel moi destacado da Igrexa: forma, fusiona, divulga e
execre papel de mecenas da cultura e da arte da época
3. Xermanos= NON tiñan arquitectura nin escultura nin
pintura propios. Adoptan a dos romanos.
4. Arte que mezcla varias influencias
5. Usan materiais pobres
6. Esta arte será a base do estilo Románico
7. Arte técnicamente pobre
8. Imita os monumentos romanos
9. Mezcla na decoración temas de orine xermana (trenzados,
cordas, estrelas...)
3. O PRERROMÁNICO EUROPEO
ARTE PRERROMÁNICA EUROPEA
• Destacaron:
ITALIA:
1. Máximo esplendor con Teodorico o Grande
( 456- 526)
2. Destacou como edificación máis salientable
o MAUSOLEO DE TEODORICO
(520,Rávena)
FRANCIA:
1. Con Meroveo destacou IGREXA DE SAN
XOÁN DE POITIERS
2. Con Carlomagno destacou CAPELA
PALATINA DE AQUISGRÁN (805, Alemaña)
ILLAS BRITÁNICAS:
1. Escultura: cruces monumentais
2. Manuscritos: LIBRO DE KELLS
3. O PRERROMÁNICO EUROPEO
ITALIA: MAUSOLEO DE TEODORICO
3. O PRERROMÁNICO EUROPEO
FRANCIA: SAN XOÁN DE POITIERS
3. O PRERROMÁNICO EUROPEO
FRANCIA: CAPELA PALATINA DE AQUISGRÁN
3. O PRERROMÁNICO EUROPEO
ILLAS BRITÁNICAS : LIBRO KELLS
3. O PRERROMÁNICO EUROPEO
ILLAS BRITÁNICAS : CRUCES MONUMENTALES
ARTE PRERROMÁNICA
Arte Visigoda
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE VISIGODA
CONTEXTO HISTÓRICO
1.Os visigodos asentáronse na península ibérica cara finais do s éculo V
despois de ser expulsados das Galias polo francos.
2.Estableceron un reino na península con capital en Toledo e al í
permanecerán ata a chegada dos árabes (711)
3.Políticamente caracterizáronse pola monarquía que converteron en
hereditaria.
4.A súa economía fundamentouse na agricultura e na ganadería.
Explotaban tamén o comercio en menor medida e a artesan ía.
5. A sociedade visigoda estaba dividida en estamentos diferentes onde se
diferenciaban ben os hispano romanos dos visigodos propios que incluso
tiñan leis diferentes.
6.A nivel cultural estiveron influenciados pola cultura romana e
bizantina que mezclaron con ecos chegados do norte de África.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE VISIGODA
CARACTERÍSTICAS ARQUITECTURA
-

Continúan tradición constructiva de romanos e paleocristi á
Realízanse en grandes bloques de pedra sen argamasa
Uso de arco de ferradura ( elemento novo que introducen)
Uso de bóvedas de cañón e de aresta como sistema de recubrimento
Como soporte usan as columnas con capiteis corintios esquematizados e
bizantinos de forma troncocónica sobre os que se coloca o cimacio
Influencias bizantinas tamén no uso de iconostase
Plantas basilicais ou cruciformes de unha ou tres naves
Son igrexas de pequeñas dimensións
A cabeceira das igrexas adoita ser rectangular
Pórtico avanzado na entrada
Teitumes de madeira
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE VISIGODA
SAN XOÁN DE BAÑOS ( 661, PALENCIA)
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE VISIGODA
SAN PEDRO DE LA NAVE ( Século VII, ZAMORA)
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE VISIGODA
QUINTANILLA DAS VIÑAS ( Século VII, BURGOS)
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE VISIGODA
SANTA COMBA DE BANDE ( Século VII, OURENSE)
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE VISIGODA
CARACTERÍSTICAS ESCULTURA
- Ornamentación de capiteis
- Relevos en sarcófagos
- Relevos en parede ( San Pedro de la Nave)
- Ourivería:
• Coroas para poñer sobre o altar (Coroa de Recesvinto)
• Fíbulas e fibelas
• Broches de cinto circulares ou rectangulares
• Uso de piedras preciosas e incrustaci óns en ouro e marfil
ARTE PRERROMÁNICA
Arte Asturiana
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA
CONTEXTO HISTÓRICO
1.A arte asturiana desenvólvese nos territorios do norte
da península ibérica que conforman o reino
asturiano coa chegada e ocupación dos musulmáns á
península.
2. Este reino astur abarcou do 722 ( batalla de
Covadinga) ao 913 ( integración no
Reino de León)
3. O reino estivo gobernado políticamente por
unha monarquía hereditaria.
4. A sociedade era estamental. Diferenciábanse
dous grupos: os privilexiados e os non privilexiados
5. Baseaban a súa economía na ganadería e na
agricultura.
6. A nivel cultural a influencia do cristianismo é
innegable e abrangue tódolos eidos. Destaca especialmente
o descubrimento do sepulcro do Apóstolo Santiago e o
inicio da peregrinación.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

CONTEXTO HISTÓRICO
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

CONTEXTO HISTÓRICO
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

CONTEXTO HISTÓRICO
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

CARACTERÍSTICAS ARQUITECTURA

- Utilización das plantas basilicais con ábsidas cuadradas e tres
naves
- Muro organizado a base de perpiaños pequenos rematados con grandes esquinas
- Os soportes soen ser piares cadrados que enlazan con arcadas o que xenera interiores
moi macizos
- Os espacios tenden á verticalidade e presentan unha comportimentación con cubertas
independentes e diferentes alturas
- Para pechar os pequenos espacios empregan cubertas abovedadas e para os espacios
grandes usan armaduras de madeira
- As edificacións son altas e tenden a remarcan a verticalidade
- Uso do arco de medio punto e da bóveda de cañón
- Columnas con fuste estriado e capiteis corintios ou de dobre tronco de
pirámide invertida
- Arcos faixóns que suxeitan as bovedas e que se prolongan por unhas pilastras interiores
adosadas aos muros
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

plantas
basilicais

CARACTERÍSTICAS ARQUITECTURA
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

CARACTERÍSTICAS ARQUITECTURA
ábsidas cuadradas
tres naves
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

CARACTERÍSTICAS ARQUITECTURA

perpiaños pequenos
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

CARACTERÍSTICAS ARQUITECTURA

piares cadrados
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

CARACTERÍSTICAS ARQUITECTURA

verticalidade
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

CARACTERÍSTICAS ARQUITECTURA
cubertas abovedadas
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

CARACTERÍSTICAS ARQUITECTURA

-arco de medio punto e da bóveda de cañón

San Miguel de Lillo.
S. IX.
Oviedo.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA
capiteis corintios

CARACTERÍSTICAS ARQUITECTURA
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

CARACTERÍSTICAS ARQUITECTURA
Arcos faixóns
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SAN MIGUEL DE LILLO

San Miguel de Lillo. S. IX.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SAN MIGUEL DE LILLO

San Miguel de Lillo. S. IX.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SAN MIGUEL DE LILLO

San Miguel de Lillo. S. IX.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SAN MIGUEL DE LILLO

San Miguel de Lillo. S. IX.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SANTA MARÍA DEL NARANCO

Sta.Mª do Naranco.. 842 –
850. Oviedo.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SANTA MARÍA DEL NARANCO

Sta.Mª do Naranco.. 842 –
850. Oviedo.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SANTA MARÍA DEL NARANCO

Sta.Mª

do Naranco.. 842 – 850. Oviedo.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SANTA MARÍA DEL NARANCO

Sta.Mª do Naranco.. 842 –
850. Oviedo.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SANTA MARÍA DEL NARANCO

Sta.Mª do Naranco.. 842 –
850. Oviedo.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SANTA MARÍA DEL NARANCO

Sta.Mª do Naranco.. 842 –
850. Oviedo.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SANTA MARÍA DEL NARANCO

Sta.Mª

do Naranco.. 842 – 850. Oviedo.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SANTA MARÍA DEL NARANCO

Sta.Mª do
Naranco.. 842 –
850. Oviedo.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SANTA MARÍA DEL NARANCO

Sta.Mª do Naranco.. 842 –
850. Oviedo.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SANTA MARÍA DEL NARANCO

Sta.Mª do Naranco.. 842 –
850. Oviedo.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SANTA MARÍA DEL NARANCO

Sta.Mª do Naranco.. 842 –
850. Oviedo.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SANTA MARÍA DEL NARANCO

Sta.Mª

do Naranco.. 842 – 850. Oviedo.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SANTA MARÍA DEL NARANCO

Sta.Mª do Naranco.. 842
– 850. Oviedo.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SANTA MARÍA DEL NARANCO

Sta.Mª do Naranco..
842 – 850. Oviedo.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SANT CRISTINA DE LENA

Sta. Cristina de Lena. Sé culo IX. Asturias
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SANT CRISTINA DE LENA

Sta. Cristina de Lena. Sé culo IX. Asturias
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SANT CRISTINA DE LENA

Sta. Cristina de Lena. Sé culo IX. Asturias
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SANT CRISTINA DE LENA

Sta. Cristina de Lena. Sé culo IX. Asturias
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SAN SALVADOR DE VALDEDIÓS

San Salvador de Valdedió s. 893.. Asturias.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SAN SALVADOR DE VALDEDIÓS

San Salvador de Valdedió s. 893.. Asturias.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SAN SALVADOR DE VALDEDIÓS

San Salvador de Valdedió s. 893.. Asturias.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SAN SALVADOR DE VALDEDIÓS

San Salvador de Valdedió s. 893.. Asturias.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE ASTURIANA

OBRAS IMPORTANTES

SAN SALVADOR DE VALDEDIÓS

San Salvador de Valdedió s. 893.. Asturias.
ARTE PRERROMÁNICA
Arte Mozárabe
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE MOZÁRABE
CONTEXTO HISTÓRICO
1.
2.
3.
4.
5.

Xurde das relacións establecida entre as comunidades
cristianas e musulmanas da penínsulaO reino estivo
gobernado.
Políticamente forman unha monarquía
hereditaria.
A sociedade era estamental.
Diferenciábanse dous grupos: os privilexiados e os non
privilexiados
Baseaban a súa economía na ganadería e na
agricultura.
A nivel cultural a influencia do cristianismo é
innegable e abrangue tódolos eidos. Destaca
especialmente o descubrimento do sepulcro do Apóstolo
Santiago e o inicio da peregrinación.
3. O PRERROMÁNICO NA PENÍNSULA IBÉRICA
ARTE MOZÁRABE

CARACTERÍSTICAS ARQUITECTURA

- Utilización das plantas basilicais con ábsidas cuadradas e tres
naves e plan de cruz grega
- Muro organizado a base de perpiaños pequenos rematados con grandes esquinas
- Os soportes soen ser piares cadrados que enlazan con arcadas o que xenera interiores
moi macizos
- Para pechar os pequenos espacios empregan cubertas abovedadas e para os espacios
grandes usan armaduras de madeira
- As edificacións son altas e tenden a remarcan a verticalidade
- Uso do arco de medio punto e de ferradura musulmáns
- Uso da bóveda de cañón e da bóveda califal ou gallonada
- Columnas con fuste estriado e capiteis corintios ou de dobre tronco de
pirámide invertida
- Arcos faixóns que suxeitan as bovedas e que se prolongan por unhas pilastras interiores
adosadas aos muros
Sta. María de Melque

Sta. María de Lebeñ a
Santiago de
Peñ alba. Pranta,
Ca. 930
Santiago de Peñ alba. Interior e porta lateral
S. Baudilio de Berlanga. Comenzos do sé cuo XI
S. Baudilio de Berlanga. Interior
S. Cebrián de
Mazote.
S. Cebrián de Mazote.
San Cebrián de Mazote.
Detalle de arcos e cúpula.
S. X.
Valladolid.
San Miguel da
Escalada. 913. Leó n.
San Miguel da Escalada. 913. Leó n.
San Miguel da Escalada. 913. Leó n.
San Miguel da Escalada.
913.
Leó n.
San Miguel de Celanova.
Planta e secció n.
936.
Ourense.
San Miguel de Celanova. Exterior. 936. Ourense.
San Miguel de Celanova.
Interior.
936.
Ourense.
Beato de Lié bana. A
Arca de Noé. Xé nese
VI, 14 ss.
Beato de Lié bana. O Señor e
os 24 anciáns..Apocalipse,V,,
8.
Beato de Lié bana. O
Señor, Alfa e Omega,...
Apocalipse,1-8.

Beato de Lié bana. Xoan non
adora ó anxo, senón só a
Deus. Apocalipse, XXII, 8.

T.10. a arte prerrománica

  • 1.
    TEMA IX A ARTEPRERROMÁNICA
  • 2.
    A arte prerrománica ÍNDICE 1. 2. 3. 4. Contextohistórico Características xerais O prerrománico europeo O prerrománico na península ibérica 1. Arte visigoda 2. Arte asturiana 3. Arte mozárabe 5. Vocabulario 6. Actividades 7. Comentario de texto 8. A arte e o cine 9. Modelo de examen 10.Para consultar e ampliar
  • 3.
    1. CONTEXTO HISTÓRICO CONTEXTOHISTÓRICO 1. 476: Desaparición do Imperio Romano de Occidente 1.Invasións de pobos xermánicos = creáronse novos Estados ña Europa Occidental 1.Século V: • Galia: francos ( 1º Meroveo, 2º Carlos Martel, 3º Carlomagno) crean o Imperio Carolinxio • P.I.: destacaron os seguintes pobos: • 1º visigodos ( século V- VII) • 2º árabes ( séculos VIII- IX). Cando abandonan a P.I. deixan grupo de árabes en territorios cristiáns. MOZÁRABES ( séculos X -XI) • 3º asturianos/ cristianos ( séculos IX -X) A ARTE PRERROMÁNICA NA PENÍNSULA IBÉRICA: - Toda a península - Entre os séculos V e XI - Tres tipos de arte prerrománica: • Visigoda • Asturiana • Mozárabe
  • 4.
  • 5.
  • 6.
  • 7.
  • 8.
    2. CARACTERÍSTICAS XERAIS CARACTERÍSTICASXERAIS DA ARTE PRERROMÁNICA 1. Continuación da situación social, económica e artística preexistente (Baixo Imperio Romano) 2. Papel moi destacado da Igrexa: forma, fusiona, divulga e execre papel de mecenas da cultura e da arte da época 3. Xermanos= NON tiñan arquitectura nin escultura nin pintura propios. Adoptan a dos romanos. 4. Arte que mezcla varias influencias 5. Usan materiais pobres 6. Esta arte será a base do estilo Románico 7. Arte técnicamente pobre 8. Imita os monumentos romanos 9. Mezcla na decoración temas de orine xermana (trenzados, cordas, estrelas...)
  • 9.
    3. O PRERROMÁNICOEUROPEO ARTE PRERROMÁNICA EUROPEA • Destacaron: ITALIA: 1. Máximo esplendor con Teodorico o Grande ( 456- 526) 2. Destacou como edificación máis salientable o MAUSOLEO DE TEODORICO (520,Rávena) FRANCIA: 1. Con Meroveo destacou IGREXA DE SAN XOÁN DE POITIERS 2. Con Carlomagno destacou CAPELA PALATINA DE AQUISGRÁN (805, Alemaña) ILLAS BRITÁNICAS: 1. Escultura: cruces monumentais 2. Manuscritos: LIBRO DE KELLS
  • 10.
    3. O PRERROMÁNICOEUROPEO ITALIA: MAUSOLEO DE TEODORICO
  • 11.
    3. O PRERROMÁNICOEUROPEO FRANCIA: SAN XOÁN DE POITIERS
  • 12.
    3. O PRERROMÁNICOEUROPEO FRANCIA: CAPELA PALATINA DE AQUISGRÁN
  • 13.
    3. O PRERROMÁNICOEUROPEO ILLAS BRITÁNICAS : LIBRO KELLS
  • 14.
    3. O PRERROMÁNICOEUROPEO ILLAS BRITÁNICAS : CRUCES MONUMENTALES
  • 15.
  • 16.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE VISIGODA CONTEXTO HISTÓRICO 1.Os visigodos asentáronse na península ibérica cara finais do s éculo V despois de ser expulsados das Galias polo francos. 2.Estableceron un reino na península con capital en Toledo e al í permanecerán ata a chegada dos árabes (711) 3.Políticamente caracterizáronse pola monarquía que converteron en hereditaria. 4.A súa economía fundamentouse na agricultura e na ganadería. Explotaban tamén o comercio en menor medida e a artesan ía. 5. A sociedade visigoda estaba dividida en estamentos diferentes onde se diferenciaban ben os hispano romanos dos visigodos propios que incluso tiñan leis diferentes. 6.A nivel cultural estiveron influenciados pola cultura romana e bizantina que mezclaron con ecos chegados do norte de África.
  • 17.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE VISIGODA CARACTERÍSTICAS ARQUITECTURA - Continúan tradición constructiva de romanos e paleocristi á Realízanse en grandes bloques de pedra sen argamasa Uso de arco de ferradura ( elemento novo que introducen) Uso de bóvedas de cañón e de aresta como sistema de recubrimento Como soporte usan as columnas con capiteis corintios esquematizados e bizantinos de forma troncocónica sobre os que se coloca o cimacio Influencias bizantinas tamén no uso de iconostase Plantas basilicais ou cruciformes de unha ou tres naves Son igrexas de pequeñas dimensións A cabeceira das igrexas adoita ser rectangular Pórtico avanzado na entrada Teitumes de madeira
  • 18.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE VISIGODA SAN XOÁN DE BAÑOS ( 661, PALENCIA)
  • 19.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE VISIGODA SAN PEDRO DE LA NAVE ( Século VII, ZAMORA)
  • 20.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE VISIGODA QUINTANILLA DAS VIÑAS ( Século VII, BURGOS)
  • 21.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE VISIGODA SANTA COMBA DE BANDE ( Século VII, OURENSE)
  • 22.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE VISIGODA CARACTERÍSTICAS ESCULTURA - Ornamentación de capiteis - Relevos en sarcófagos - Relevos en parede ( San Pedro de la Nave) - Ourivería: • Coroas para poñer sobre o altar (Coroa de Recesvinto) • Fíbulas e fibelas • Broches de cinto circulares ou rectangulares • Uso de piedras preciosas e incrustaci óns en ouro e marfil
  • 23.
  • 24.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA CONTEXTO HISTÓRICO 1.A arte asturiana desenvólvese nos territorios do norte da península ibérica que conforman o reino asturiano coa chegada e ocupación dos musulmáns á península. 2. Este reino astur abarcou do 722 ( batalla de Covadinga) ao 913 ( integración no Reino de León) 3. O reino estivo gobernado políticamente por unha monarquía hereditaria. 4. A sociedade era estamental. Diferenciábanse dous grupos: os privilexiados e os non privilexiados 5. Baseaban a súa economía na ganadería e na agricultura. 6. A nivel cultural a influencia do cristianismo é innegable e abrangue tódolos eidos. Destaca especialmente o descubrimento do sepulcro do Apóstolo Santiago e o inicio da peregrinación.
  • 25.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA CONTEXTO HISTÓRICO
  • 26.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA CONTEXTO HISTÓRICO
  • 27.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA CONTEXTO HISTÓRICO
  • 28.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA CARACTERÍSTICAS ARQUITECTURA - Utilización das plantas basilicais con ábsidas cuadradas e tres naves - Muro organizado a base de perpiaños pequenos rematados con grandes esquinas - Os soportes soen ser piares cadrados que enlazan con arcadas o que xenera interiores moi macizos - Os espacios tenden á verticalidade e presentan unha comportimentación con cubertas independentes e diferentes alturas - Para pechar os pequenos espacios empregan cubertas abovedadas e para os espacios grandes usan armaduras de madeira - As edificacións son altas e tenden a remarcan a verticalidade - Uso do arco de medio punto e da bóveda de cañón - Columnas con fuste estriado e capiteis corintios ou de dobre tronco de pirámide invertida - Arcos faixóns que suxeitan as bovedas e que se prolongan por unhas pilastras interiores adosadas aos muros
  • 29.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA plantas basilicais CARACTERÍSTICAS ARQUITECTURA
  • 30.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA CARACTERÍSTICAS ARQUITECTURA ábsidas cuadradas tres naves
  • 31.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA CARACTERÍSTICAS ARQUITECTURA perpiaños pequenos
  • 32.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA CARACTERÍSTICAS ARQUITECTURA piares cadrados
  • 33.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA CARACTERÍSTICAS ARQUITECTURA verticalidade
  • 34.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA CARACTERÍSTICAS ARQUITECTURA cubertas abovedadas
  • 35.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA CARACTERÍSTICAS ARQUITECTURA -arco de medio punto e da bóveda de cañón San Miguel de Lillo. S. IX. Oviedo.
  • 36.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA capiteis corintios CARACTERÍSTICAS ARQUITECTURA
  • 37.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA CARACTERÍSTICAS ARQUITECTURA Arcos faixóns
  • 38.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SAN MIGUEL DE LILLO San Miguel de Lillo. S. IX.
  • 39.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SAN MIGUEL DE LILLO San Miguel de Lillo. S. IX.
  • 40.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SAN MIGUEL DE LILLO San Miguel de Lillo. S. IX.
  • 41.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SAN MIGUEL DE LILLO San Miguel de Lillo. S. IX.
  • 42.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SANTA MARÍA DEL NARANCO Sta.Mª do Naranco.. 842 – 850. Oviedo.
  • 43.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SANTA MARÍA DEL NARANCO Sta.Mª do Naranco.. 842 – 850. Oviedo.
  • 44.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SANTA MARÍA DEL NARANCO Sta.Mª do Naranco.. 842 – 850. Oviedo.
  • 45.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SANTA MARÍA DEL NARANCO Sta.Mª do Naranco.. 842 – 850. Oviedo.
  • 46.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SANTA MARÍA DEL NARANCO Sta.Mª do Naranco.. 842 – 850. Oviedo.
  • 47.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SANTA MARÍA DEL NARANCO Sta.Mª do Naranco.. 842 – 850. Oviedo.
  • 48.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SANTA MARÍA DEL NARANCO Sta.Mª do Naranco.. 842 – 850. Oviedo.
  • 49.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SANTA MARÍA DEL NARANCO Sta.Mª do Naranco.. 842 – 850. Oviedo.
  • 50.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SANTA MARÍA DEL NARANCO Sta.Mª do Naranco.. 842 – 850. Oviedo.
  • 51.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SANTA MARÍA DEL NARANCO Sta.Mª do Naranco.. 842 – 850. Oviedo.
  • 52.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SANTA MARÍA DEL NARANCO Sta.Mª do Naranco.. 842 – 850. Oviedo.
  • 53.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SANTA MARÍA DEL NARANCO Sta.Mª do Naranco.. 842 – 850. Oviedo.
  • 54.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SANTA MARÍA DEL NARANCO Sta.Mª do Naranco.. 842 – 850. Oviedo.
  • 55.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SANTA MARÍA DEL NARANCO Sta.Mª do Naranco.. 842 – 850. Oviedo.
  • 56.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SANT CRISTINA DE LENA Sta. Cristina de Lena. Sé culo IX. Asturias
  • 57.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SANT CRISTINA DE LENA Sta. Cristina de Lena. Sé culo IX. Asturias
  • 58.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SANT CRISTINA DE LENA Sta. Cristina de Lena. Sé culo IX. Asturias
  • 59.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SANT CRISTINA DE LENA Sta. Cristina de Lena. Sé culo IX. Asturias
  • 60.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SAN SALVADOR DE VALDEDIÓS San Salvador de Valdedió s. 893.. Asturias.
  • 61.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SAN SALVADOR DE VALDEDIÓS San Salvador de Valdedió s. 893.. Asturias.
  • 62.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SAN SALVADOR DE VALDEDIÓS San Salvador de Valdedió s. 893.. Asturias.
  • 63.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SAN SALVADOR DE VALDEDIÓS San Salvador de Valdedió s. 893.. Asturias.
  • 64.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE ASTURIANA OBRAS IMPORTANTES SAN SALVADOR DE VALDEDIÓS San Salvador de Valdedió s. 893.. Asturias.
  • 65.
  • 66.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE MOZÁRABE CONTEXTO HISTÓRICO 1. 2. 3. 4. 5. Xurde das relacións establecida entre as comunidades cristianas e musulmanas da penínsulaO reino estivo gobernado. Políticamente forman unha monarquía hereditaria. A sociedade era estamental. Diferenciábanse dous grupos: os privilexiados e os non privilexiados Baseaban a súa economía na ganadería e na agricultura. A nivel cultural a influencia do cristianismo é innegable e abrangue tódolos eidos. Destaca especialmente o descubrimento do sepulcro do Apóstolo Santiago e o inicio da peregrinación.
  • 67.
    3. O PRERROMÁNICONA PENÍNSULA IBÉRICA ARTE MOZÁRABE CARACTERÍSTICAS ARQUITECTURA - Utilización das plantas basilicais con ábsidas cuadradas e tres naves e plan de cruz grega - Muro organizado a base de perpiaños pequenos rematados con grandes esquinas - Os soportes soen ser piares cadrados que enlazan con arcadas o que xenera interiores moi macizos - Para pechar os pequenos espacios empregan cubertas abovedadas e para os espacios grandes usan armaduras de madeira - As edificacións son altas e tenden a remarcan a verticalidade - Uso do arco de medio punto e de ferradura musulmáns - Uso da bóveda de cañón e da bóveda califal ou gallonada - Columnas con fuste estriado e capiteis corintios ou de dobre tronco de pirámide invertida - Arcos faixóns que suxeitan as bovedas e que se prolongan por unhas pilastras interiores adosadas aos muros
  • 68.
    Sta. María deMelque Sta. María de Lebeñ a
  • 69.
    Santiago de Peñ alba.Pranta, Ca. 930
  • 70.
    Santiago de Peñalba. Interior e porta lateral
  • 71.
    S. Baudilio deBerlanga. Comenzos do sé cuo XI
  • 72.
    S. Baudilio deBerlanga. Interior
  • 73.
  • 74.
  • 75.
    San Cebrián deMazote. Detalle de arcos e cúpula. S. X. Valladolid.
  • 76.
  • 77.
    San Miguel daEscalada. 913. Leó n.
  • 78.
    San Miguel daEscalada. 913. Leó n.
  • 79.
    San Miguel daEscalada. 913. Leó n.
  • 80.
    San Miguel deCelanova. Planta e secció n. 936. Ourense.
  • 81.
    San Miguel deCelanova. Exterior. 936. Ourense.
  • 82.
    San Miguel deCelanova. Interior. 936. Ourense.
  • 83.
    Beato de Liébana. A Arca de Noé. Xé nese VI, 14 ss. Beato de Lié bana. O Señor e os 24 anciáns..Apocalipse,V,, 8.
  • 84.
    Beato de Liébana. O Señor, Alfa e Omega,... Apocalipse,1-8. Beato de Lié bana. Xoan non adora ó anxo, senón só a Deus. Apocalipse, XXII, 8.