Se ha denunciado esta presentación.
Utilizamos tu perfil de LinkedIn y tus datos de actividad para personalizar los anuncios y mostrarte publicidad más relevante. Puedes cambiar tus preferencias de publicidad en cualquier momento.

Indarkeria politikoaren urraketen mapa aurkeztu du Argituz elkarteak

17 visualizaciones

Publicado el

ETAk, talde faxistek,GALek eta Poliziak eragindako biktimen kopuruak bildu ditu giza eskubideen aldeko elkarteak. 27 Octubre 2011 Berria

Publicado en: Noticias y política
  • Sé el primero en comentar

  • Sé el primero en recomendar esto

Indarkeria politikoaren urraketen mapa aurkeztu du Argituz elkarteak

  1. 1. Harian› 4 berria 2011kourriaren27a,osteguna ETArenjardunarmatuarenamaieraDBiktimak EdurneBegiristain Gasteiz 1968tik aurrera indarkeria politi- koarenondoriozizandakogizaes- kubideen urraketen mapa osatu du Argituz giza eskubideen alde- ko elkarteak. Euskal gatazkaren ondorioz gertatu diren indarke- riaekintzak,gizaeskubideenbor- txaketak eta askatasunaren aur- kako erasoak oinarri dituen datu bilketaegindu,gatazkareneragi- nez sortutako askotariko oinaze- ak kontuan hartuta. Datu bilketa ez da oraindik amaitu, «etenga- bea» da, eta horregatik mapa «osatugabea» dela adierazi dute Bertha Gaztelumendi eta Andres Krakenberger Argituz elkarteko kideek. Hori horrela, elkartearen lanak aurrera egin ahala giza es- kubideen urraketen kopurua «al- datuz» joango dela nabarmendu dute. Euskal gatazkaren ondorioz hildako eta zauritutako pertso- nen kopurua zehaztu du Argituz- ek txostenean. Hiru ataletan ba- natu du ikerketa: batetik, ETAk etabesteerakundebatzuekhilda- ko eta zauritutakoak jaso ditu; bestetik, kontrolik gabeko talde- ek,taldefaxistek,GALek,BVEek eta beste talde parapolizialek era- gindakoak,etabestetaldebatean Poliziaren indarkeriaren bikti- menkopuruabildudu. Hala, elkarteak gaur egun arte jasotako datuen arabera, ETAk 829 pertsona hil ditu, eta 2.600 in- guru zauritu. Talde horren ba- rruan sartu ditu ETAren adar desberdinek—ETA (m), ETA (pm),ETAVIIetaETAVIII—,Ko- mando Autonomo Antikapitalis- tak eta Iraultza erakunde arma- tuak eragindako biktimak. Bes- talde, elkarteak esan du 72 direla talde faxistek, GAL, BVE eta bes- telako talde parapolizial etakon- trol gabeen esku bizia galdu dute- nak.Taldehorienesku zaurituta- koak, berriz, 330 inguru direla jaso du txostenean. Segurtasun indarrek,berriz,gutxienez94per- tsona hil dituzte, eta beste 29 ka- sutanikerketasakonagoakbehar direla dio elkarteak. Poliziaren esku zauritutako pertsonak gu- txienez 629 izan dira, elkarteak dioenez. Zifren zurrunbiloa Edonolaere,Argituz-ekberetxos- tenean bildutako datuak ez dira euskal gatazkak eragindako su- frimenduaren inguruan dauden bakarrak. Poliziaren indarkeria- ren eta gerra zikinen biktimen zi- frei erreparatuta, adibidez, alde handia dago Argituz elkarteak eta Euskal Memoria fundazioak emandakoen artean. Izan ere, Euskal Memoria Fundazioak iaz kaleratutako Gernikako seme- alabakliburuan jasotzen duenez, azken 50 urteetan 474 euskal he- rritarrek galdu dute bizia esta- tuenerrepresioarenondorioz,eta horietatik herenak inguru era- kunde armatuetako kide ziren. Argituz-ekemandakodatuenara- bera, ostera, 165 pertsona inguru dira estatu indarkeriaren ondo- riozhildakoakazken43urteotan. Giza eskubideen aldeko elkar- teak landu duen mapan badira zenbait hutsune, gainera. Elkar- teakzenbatugabeutziditu,beste- akbeste,torturakasuaketaespe- txe politikak eragindako bikti- mak. Torturatuen kasuan, iturri askotatik lortutako datuak kon- trajarriak direla dio, eta horrega- tikezduelakopuruzehatzikazal- du.«Egiazkoikerketabateginbe- har da lehenbailehen atal horre- takodokumentazioamodufroga- garrianosatzeko». Torturatuenzifrazehatzaema- tea zaila bada ere, Euskal Memo- riak bere liburuan dio 11.000 tor- tura kasu salatu direla azken 50 urteetan eta guztira hamabi eus- kalherritarhildirelatorturenon- dorioz.Presoensakabanaketapo- litikaren eraginez, berriz, hama- lausenideetalagunekgaldudute bizia errepideetan, 25 preso hil dira espetxeetan, eta zortzik bere buruaz beste egin dute, fundazio- akemandakodatuenarabera. Indarkeriapolitikoarenurraketen mapaaurkeztuduArgituzelkarteak ETAk,talde faxistek,GALek eta Poliziak eragindako biktimen kopuruak bildu ditu giza eskubideen aldeko elkarteak Datu bilketa etengabea dela dio elkarteak, eta horregatik «osatugabea» dela oraindik Andres Krakenberger eta Bertha Gaztelumendi,atzo,Argituz elkarteak osatutako indarkeria politikoaren urraketen maparen aurkezpenean.RAULBOGAJO/ARGAZKIPRESS EuskoLegebiltzarrekobiktimenlan taldeanagerraldiaeginduArgituz-ek DMotibaziopolitikoakeragindakobiktimenegoeraaztertze- ko,EuskoLegebiltzarreanmartxandagoenlantaldeanage- rraldiaeginzutenatzoArgituzelkartekokideek.Bertan,indarkeria politikoakeragindakogizaeskubideenurraketeninguruanlandu- takotxostenarenberriemanzuten.Haiekinbatera,ValentindeFo- rondaInstitutukoJoseAntonioPerezkideakerepartehartuzuen. Ikerlarihorreklantaldeanazpimarratuzuenez,beharrezkoadaar- gitzeazergertatudenindarkeriapolitikoarenalorreanazkenurte- otan.ValentindeForondaInstitutuakfrankismoarenazkenurteak etatrantsiziokohasierakoakikertuditu,tartean,Gasteizkomar- txoaren3kogertaeraketataldekontrolgabeekegindakoerasoak. Perezekadierazizuenez,«azterketasakonetainpartzialgehiago» behardirajustiziaegiteko.
  2. 2. ‹Harian 2011kourriaren27a,osteguna berria 5 ETArenjardunarmatuarenamaieraDBiktimak Haatik,Argituzelkartekokide- ek azaldu dute egileen inguruko «desadostasunagatik», ikertu gabe egoteagatik edo informazio gabeziagatik falta direla datu ugari. Giza eskubideen bortxake- tei buruzko lana «erabat osatua» egon dadin, elkartekoek esan dute beharrezkoa dutela jardun- bidea,autoretzaetaerahorretako alorrak «zehaztasun eta inpar- tzialtasunez» konpontzeko argi- bideetaegiaztatzehandiagoa. Indarkeria politikoaren ondo- rioz izandako bestelako eskubi- deen urraketei dagokienez, aten- tatu eta ekintza armatuen eta kale erasoen kopurua bildu du Argituz-ek txostenean. Baltasar Garzon epaileak Batasunaren aurkako sumarioan kaleratuta- ko autoaren datuak oinarri har- tuta, elkarteak dio 2002ra bitarte- an 3.300 «atentatu eta ekintza armatu» baino gehiago izan zire- la eta 1991tik 2002ra 3.700tik gora kale eraso. Erakunde armatuek 79 lagun bahitu dituztela, 2.000 pertsona inguru bizkartzainekin ibili direla eta ondasunen aurka- ko 639 atentatu edo mehatxu ekintza burutu direla ere jaso dute mapan. Horrez gain, elkartearentzat «premiazkoa» da indarkeria poli- tikoaren ondorioz oraindik desa- gertuak jarraitzen duten sei per- tsona non dauden argitzea. Desa- gertutako pertsonak hauek direla dio: Jose Humberto Fouz Escobedo,JorgeJuanGarciaCar- neiro, Fernando Quiroga Veiga, Eduardo Moreno Bergaretxe, Jose Miguel Etxeberria Alvarez etaJeanLouisLarre. Justizia,egiaetaaitortza Argituz elkarteak osatu duen in- darkeria politikoaren urraketen mapak «justizia» ezartzeko tres- na izan nahi duela azaldu du Kra- kenbergek aurkezpenean. Eta justizia horrek bi ardatzetan oi- narrituta egon behar duela esan du: biktima guztiei aitortza eta erreparazioa ematea giza eskubi- deen urraketen egilea kontuan izan gabe, eta biktimei ezarri be- harreko neurriaknazioartekozu- zenbideanoinarritutaegotea. ETAk indarkeria uzteko har- tutako erabakia «urrats positi- boa» dela uste dute elkartekoek, etorkizunari begira eskubideen egoera hobetuko duelako. Indar- keriaren amaierarekin batera «garai latz baten amaiera» etorri dela diote elkartekoek, baina au- rretik geratzen den lana «zaila» izango dela uste dute. Elkarteak hilabeteak daramatza eskubide urraketekin zerikusia duten ka- suak aztertzen, eta lan horrekin jarraituko du aurrerantzean ere. Azaldu dutenez, orain arte zigor- turikizanezdirengertaerakargi- tu, eta «aitortza, justizia eta egia» eskubideak errespetatzea lortu beharradagohemendikaurrera. G Eskubideenurraketenmapa(osatugabea) EPEA (1960an DRILek egindako atentatuarean salbuespenarekin) ITURRIA: ARGITUZ Guztira. Emakumeak. Gizonak. Hildakoak. Bahitzaileek aske utziak. Polizia indarrek askatuak. Zangoetan tiroak zituztela askatuak. Auto gidariak. Bahitutakoak 79 2 77 18 40 6 15 80 Atentatuak eta ekintza armatuak. Kale indarkeriako ekintzak. Mehatxatutakoak. Beste datu batzuk 3.391 3.761 2.000 ETAk eta beste erakunde batzuek 829 hildakoak zaurituak 2.600 ‘Kontrolikgabekoak’,taldefaxistek,GALek, BVEk eta beste talde parapolizialek 72(76) hildakoak zaurituak 324(339) Poliziak 93(122) hildakoak zaurituak 629(666) 1. 2. 3. Emakumeak. Gizonak. 29 urtetik beherakoak. 18 urtetik berakoak. Militarrak eta poliziak. Zibilak. Bereizi gabeko atentatuak, nahasketak, errakuntzak edo bestelakoak. Hildakoak 56 773 242 22 486 343 151 16 10 20 24 4 42 10 22 3 Egileen arabera ETA. ETApm. ETAm. ETA (VIII. Biltzarra). Komando Autonomo Antikapitalistak. Iraultza. Iparretarrak. DRIL. Hoz y Martillo (Zaragoza). Autodefentsa piketeak. Mendeku. Itsasondoko gaztea. Ikerketa gehiago behar dute. 25 17 721 1 31 1 2 1 1 1 2 2 +24 Arrasto fisiko eta psikikoekin. Atentatuaren aldez aurreko helburu izan gabeko zibilak. Haurrak. Zauritutakoak 1.300 1.352 86 Ikerketa gehiago behar dute. Emakumeak. Gizonak. 29 urtetik beherakoak. 18 urtetik beherakoak. Poliziaren zaintzapean. Ikerketa gehiago behar dutenak. Poliziaren kontroletan edo antzekoetan. Ikerketa gehiago behar dutenak. Nahasketa, errakuntza, gehiegikeria edo beste dela medio. Ikerketa gehiago behar dutenak. Zerbitzuz kanpoko poliziekin izandako liskarretan. Ikerketa gehiago behar dutenak. Manifestazio eta mobilizazioetan. Emakumeak. Gizonak. Ikerketa gehiago behar dutenak. Heriotza zigorra ezarrita. Hildakoak +29 10 83 41 12 9 +11 19 +10 16 +5 16 +1 30 4 26 +2 2 Ikerketa gehiago behar dute. Emakumeak. Gizonak. Bahituak eta hilak. Oraindik desagertuak. Ikerketa gehiago behar dutenak. Desagertuak baina hilotz aurkituak. Ikerketa gehiago behar dutenak. Emakume bortxatuak eta hilak aldarrikapen politikoarekin. Atentatu eta erasoetan. 9 hilabeteko haurdunaldia zuena. ETAko kide. Ikerketa gehiago behar dutenak. Mobilizazioetan. Hildakoak +4 11 61 2 2 +1 2 +1 2 61 1 20 +2 3 Ikerketa gehiago behar dutenak. 29 urtetik beherakoak. 18 urtetik beherakoak. 10 urtetik beherakoak. Poliziaren kontroletan. Ikerketa gehiago behar dutenak. Nahasketa, errakuntza, gehiegikeria edo beste dela medio. Ikerketa gehiago behar dutenak. Zerbitzuz kanpoko poliziekin izandako liskarretan. Ikerketa gehiago behar dutenak. Manifestazio eta mobilizazioetan. Ikerketa gehiago behar dutenak. Zauritutakoak +29 80 39 8 47 +7 47 +23 20 +1 515 +6 Ikerketa gehiago behar dutenak. Emakumeak. Gizonak. Atentatuetan (jipoien, bonben eraginez…). Ikerketa gehiago behar dutenak. Emakume bortxatuak aldarrikapen politikoekin (oraindik zenbatu gabeko hainbat kasu gehiago). Zauritutakoak +15 82 199 255 +15 55 Bahitutakoak (inguru bakartietan edo autoetan galdekatuak,mehatxatuak eta torturatuak kasurik gehienetan). Emakumeak. Gizonak. Bahitutakoak 55 9 46 Ondasunen aurkako atentatuak eta mehatxuzko ekintzak. Egileen inguruko desadostasunagatik, ikertu gabe egoteagatik eta informazio faltarengatik, oro har argibide eta egiaztatze gehiago behar dutenak. Beste datu batzuk 639 24 1968 2011 15 urtetik beherakoak. Ekintzaileek pertsonaz nahastutakoak. Bertatik pasatzen ari eta bonba-auto baten leherketak harrapatutakoak. Atentatuarenhelburutzataldezaurretik aukeratuak izan zirenekin bizi edo lagundu zuten senitartekoak. Beste pertsona bati bidalitako bonba-gutun bat lehertutakoak. Lehergailuaren eztandak saltoki edo leku publiko batean zeudelarik harrapatutakoak. Lehergailuak lanpostuan hildakoak. Sukaldari, mekanikari, ile apaintzaile, argiketari, garabi edo auto gidari lan egiten zuten zibilak ziren edo ibilgailu ofizialen gidari soldadutza egiten ari zirenak. ‘Egon behar ez zuten tokietan’ zeuden. Tortura Zifrak oso ezberdinak dira iturrien arabera. Egiazko ikerketa bat egin behar da lehenbailehen atal honetako dokumentazioa modu frogagarrian osatzeko. Eskubideen urraketak eta jasanezinezko tratua espetxeetan Zenbatu gabea oraindik (sakabanatzea gehitu behar zaio honi). Beste datu batzuk

×