1.

Resultado electoral

“ Chegamos preto da Civeles. A partir de alí tivemos que ir moi a modo,
porque a rúa estaba chea de xente. Pronoto fomos recoñecidos e alí comezou o
noso calvario. (…). O xentío abríanos camiño á forza de empurróns e
apreturas, e subíanse nos estribos e aletas do meu coche(…).
Na Porta do Sol a aglomeración desbordaba xa toda medida imaxinable. Os
farois, os tranvías paraddos nomedio da praza (…)No balcón principal, con
asmobro por a miña parte, ondeou de pronto a bandeira republicana (…)
De súpeto, arbríronse estas de par en par, e apareceu no vestíbulo un piquete da
Garda Civil cerrando o paso. Cuadreime diante deles, descubrinme e díxenlles:
- Señores: paso ao goberno de República!
Os soldados, como se o tivesen ensaiado previamente, abriron paso e, en dúas
filas, unha a cada lado, presentaron armas”. Miguel Maura. Así caeu
Afonso XIII. 1963 (cast.)
Fago saber: Que o Concello elexido poro
pobo da Coruña o domingo 12, congregado
coa asistencia do pobo ás 17 horas e 15 minutos
de hoxe, na Casa Consistorial, acordou, en
atención ao desenvolvemento dos sucesos da vida
nacional einterpretando a vontade do país,
proclamar a república
Conseguimos a república logo de considerables
esforzos e sacrificios (…)
Cidadáns: sede dignos da vosa obra! Gardade a
orde e disciplina como único medio para facer
xustiza e consolidar a liberdade e a democracia!
Viva a República!. Antonio Lens Viera
[Alcalde Accidental]. Bando Municipal,
A Coruña 14 – 4 - 1931 (cast)

2. Proclamación da II
República:
Espállase a proclamación (Eibar
sería a primeira)
En Cataluña Lluís Companys
proclama a República e F. Maciá
a República Catalá asociada á R.
Española.
En Madrid se faría unha entrega
pacífica do poder –sen
derramamento de sangue-. J. B.
Aznar definiría a situación na
súa resposta a un periodista:
“¿Que quere que lle diga cando un
pobo se deita monárquico e érguese
republicano?”
3. Alfonso XIII abdica
4.Creación dun goberno provisional
• Auxe dos Fascismos

• Stalinismo

• Crise do 29

Factores que marcarían o
fracaso do proxecto:
a) Externos:
• Conxuntura internacional
adversa
b) Internos:
• Sociedade dividida: fortes
desequilibrios campo –
cidade
• A loita de poder: elites vs.
Clase obreira
• Fragmentación e
polarización política da
sociedade española
As forzas políticas e sindicais da II República
Autoritarios

Dereitas

Republicanos

Esquerdas

• Antimarxistas
• Negan a legalidade
da Rep.
• Defensa da unidade
da patria e do
catolicismo
• Oligarquía
terratenente e alta
burguesía
empresarial
• Organizacións:
fascistas, Falanxe
Española (J.A.
Primo de Rivera) e
monárquicos,
Comunión
Tradicionalista
(carlistas),
Renovación
Española (Calvo
Sotelo)

• Visión cristiá da
vida
• Defensa do
catolicismo, a
propiedade privada
e a orde tradicional.
• Burguesía urbana e
pequenos e
medianos
terratenentes
• Partido Agrario
• Acción Popular,
base da CEDA (Gil
Robles.
• Lliga Catalana
• PNV
• Organizacións
sindicais Católicas

• Repúblicanismo e
laicismo
• Reformismo
moderado
• Pequena burguesía,
clases medias
urbanas e amplios
sectores intelectuais
• Dereita Liberal
Republicana (Alcalá
Zamora)
• Partido Republicano
Radical (Lerroux)
• Acción Republicana
(m. Azaña)
• Partido republico
Radical Socialista
(Marcelino
Domingo)
• ORGA (Casares
Quiroga)
• ERC (Francesc
Masiá e Lluis
Companys)

• Defensa do
proletariado
industrial e
campesiño
• Abolición da
propiedade privada
• Acabar coas
difenrezas de clase
• Clase obreira e
xornaleiros
• PSOE
• UXT (Indalecio
Prieto e Largo
Caballero)
• PC (Dolores
Ibarruri)
• FAI (B. Durruti)
• CNT
1.

2.

3.

Goberno provisional do 14 de abril
convocou eleccións xerais a Cortes
Constituíntes
Vitoria da alianza republicano socialista
o 28 do 28 de xullo (libro de texto, pax.
384, doc. 6)
Constitución e proceso de reformas
Constitución republicana de 1931
9 – 12 – 1931 aprobada a Constitución: reformista
, democrática e de esquerdas
Definición do Estado: “república de traballadores”
Bases:
1.
Soberanía popular
2.
Unicameral (Cortes)
3.
División de poderes: executivo (Goberno),
lexislativo ( as Cortes), xudicial (independentexuíces)
4.
Sufraxio universal
5.
Presidente da II República ( N. Alcalá Zamora)
6 anos, nomea e cesa ao presidente do goberno,
sentencia as leis, pode suspender as Cortes.
Organización do territorio: estado integral con
autonomía de municipios e rexións – proceso
estatutario
Dereitos e liberdades: laico (separación Igrexa –
Estado); Dereitos individuais; propiedade privada;
liberdade de prensa, asociación e sindicación; melloras
das condicións de vida familiar e laboral (libro de
texto,pax. 386, doc.9).
Economía: Capitalismo e intervencionismo do
Estado vs. Liberalismo puro (dereitas) –Crise do 29,
teses keynesianas…crise financeira do s. XXI
M. Azaña é nomeado presidente do Goberno
Refrendar os proxectos (decretos) reformistas do goberno
provisional e afondar nas reformas
Cuestión relixiosa:
1. A xerarquía eclesiástica quería manter a súa posición de poder e
dominio
2. Anticlericalismo do movemento obreiro
3. Constitución laica de 1931
4. Fin do finanzamento e orzamento do clero
5. Ensino laico
6. Liberdade de culto, secularización dos cemiterios, matrimonio
civil, divorcio
Reforma do Exército:
1. Exceso de oficiais
2. Equipamento obsoleto
3. Lei Azaña: mandos
xuran lealdade á
República, supresión
de Lei de
Xurisdiccóns, dereito
de retiro con soldo
íntegro,
reorganización de
unidades (supresión da
Academia militar de
Zaragoza –Franco
director)
4. Creación da Garda de
Asalto: policía
nacional republicana –
urbana5. Modernización do
Exército

La promesa de fidelidad a la República. Este Decreto, de 22 de abril, pretendía
vincular personalmente a los militares a la defensa del régimen naciente,
forzando la baja de los monárquicos recalcitrantes

El Decreto de retiros extraordinarios de 25 de abril, buscaba aligerar las plantillas
del personal sobrante, antes de acometer la reforma orgánica del Ejército.
Abandonaron el Ejército los militares menos profesionales, lo que mejoró la
calidad media. La reducción de mandos facilitó, además, la reorganización de las
unidades y ofreció mejores expectativas de promoción a los que se quedaron, ya
que el mayor porcentaje de abandonos se produjo en los grados superiores.

Las Regiones Militares, divisiones administrativas de la Monarquía, fueron
sustituidas por ocho Divisiones Orgánicas y sendas Comandancias Militares en
Canarias y Baleares, al tiempo que desaparecían las Capitanías Generales y la
categoría de teniente general, con lo que, en adelante, el empleo más alto que podía
alcanzar un militar era el de general de división (Decreto de 16 de junio).

Reorganización del ejército de África. En la visión de Azaña, se trataba de un
ejército de tipo colonial, que debería tener una estructura diferente del peninsular.
Procuró reducir los efectivos militares del Protectorado y crear una administración
civil que potenciara la colonización del territorio. El Decreto de 4 de julio
disminuyó los efectivos de las tropas coloniales en unos siete mil individuos

Reforma de la Justicia militar, dictada por el principio constitucional de la unidad
de jurisdicción. Una de las primeras medidas del Gobierno provisional había sido
anular, el 17 de abril, la Ley de Jurisdicciones de 1906, que colocaba bajo la Justicia
militar a los civiles acusados de delitos contra la Patria o el Ejército. Azaña llegó
más lejos al situar la propia jurisdicción castrense bajo la dependencia del
Ministerio de Justicia. Suprimió el Consejo Supremo de Guerra y Marina,
traspasando sus funciones al Tribunal Supremo, donde se creó una Sala especial
con magistrados civiles
"tres finalidades principales: primera,

evitar el paro obrero en el
campo [mediante el asentamiento de
jornaleros
en
las
tierras
expropiadas]; segunda, distribuir la
tierra [expropiando las grandes fincas
"señoriales" y los latifundios en manos de
propietarios
absentistas];
tercera,

racionalizar
la
economía
agraria [disminuyendo el crecimiento de
la superficie cerealista y devolviendo a los
núcleos rurales sus antiguos bienes
comunales,
perdidos
con
las
desamortizaciones del siglo XIX]".
http://es.wikipedia.org/wiki

Reforma Agraria:
1. España agraria 45,5%
2. Propiedade da terra, terratenentes vs.
Campesiños
3. Decreto de Termos Municipais
4. Decreto de laboreo forzoso
5. Prolongación automática dos arrendamentos
6. Xurados mixtos patrón-obreiros
7. Xornada de 8 horas no campo
8. Protección, seguro de retiro, maternidade…
9. 1932 Lei de Bases da Rerforma Agraria –
expropiacións
10. Lei de intensificación de cultivos – cesión de
terras non cultivadas
11. IRA para xestionar a reforma agraria
Reforma educativa:
1. Diminuír o analfabetismo e
aumentar o nivel cultural
2. Constitución de 1931: ensino
obrigatorio, gratuito e laico
3. Creación de escolas, centros de
bachillerato, formación docente
4. Misións pedagóxicas
5. La Barraca dirixida por García
Lorca

Serie. Investigar la Educación. Escuela en la II Rep
http://www.youtube.com/watch?v=IUrywcPZTmI
1932 Os mestres da República
http://www.youtube.com/watch?v=ee6JIQ6NDfk&index=25&list=PLCB8EA92021B5FA11
Fóra o crucifixo das escolas:
http://www.youtube.com/watch?v=eJTVzIAVM-I&index=24&list=PLCB8EA92021B5FA11
Educación y Justicia en la Segunda República
http://www.youtube.com/watch?v=LOE3iyvf36c

“Un acontecemento inesperado veu alegrar as nosas vidas. Xa nos chegaron
novas dunha creación da República que estaba tendo moito éxito por onde
pasaba: as Misións Pedagóxicas. Un grupo de profesores e estudantes de
Madrid e outras cidades que viaxaban carados de libros, películas,
gramófonos e instalábanse nos lugares que mais necesitaban para compartir
coa xente unha festa da cultura…
É emocionante, e esas xentes nunca esquecerán o que viviron (…)Mundos
descoñecidos aparecían ante os ollos dos campesiños, (…)algúns tiñan os ollos
cheos de bágoas.”
J. R. Aldecoa. Historia dunha mestra. 1990 (trad.)
A cuestión autonómica:
1. Constitución: Estado integral e autonomía
de municipios e rexións
2. Creación de Estatutos de Autonomía
refrendados por os seus cidadáns
3. Cataluña, aproba o Estatuto en 1932:
Generalitat (Parlament, President, Conseill
Consultivo); cesión de competencias;
Esquerra Republicana, F. Maciá sucedido
por Ll. Companys
4. Fracaso do primeiro proxecto estaturio
vasco, Estatuto de Estella de 1932,
(anexión de navarra). Aprobado finalmente
en 1936 durante a Guerr Civil
Republicanos

II República:
Os resultados electorais reflectiron a
realidade do país (gráfica).
“A las 5 de la tarde de hoy, catorce de
abril, (…) se presentó la mayoría de la
nueva Corporación Municipal elegida
el domingo 12, presidida por don
Antonio Lens (…) Su objeto era tomar
posesión, en nombre de la República
de los cargos municipales y del
Ayuntamiento (…)
El obrero Antonio Borrazás Alonso
solicitó la palabra para pedir la
amnistía a todos los presos sociales y
deportados (…) un concejal de voz
potente hiciese saber al pueblo que
quedaba proclamada la República”.
Libro de Acuerdos, Ayuntamiento de La Coruña,
14 de abril de 1931

Socialistas

Monárquicos

Santiago

19

A Coruña

33

1

13

13

7

Pontevedra

19

7

Vigo

19

18

Ourense

7

4

11

Lugo

3

4

21

Outros

5

Ferrol

Agrarios

13

1

Entre as diferentes forzas políticas do país, ademais da
xa existentes destacaría a presenza do Partido
Galeguista conformada por homes como: Vilar Ponte,
Castelao, A. Bóveda, Otero Pedraio, R. Cabanillas ou v.
Risco.. entre outros

A Constitución de 1931 respecto da organización do Estado, recollía no seu Artigo 8º a
compatibilidade dun Estado integral coa autonomía dos municipios e provincias, abrindo así o
camiño para a elaboración do Estatuto de Autonomía para Galicia.
“Art. 1, Galicia organízase como rexión autónoma no Estado español, de conformidade coa Cosntitución da
República e co presente Estatuto.
O seu territorio é o dos municipios dentro dos actuais límites administrativos das catro provincias da Coruña,
Lugo, Ourense e Pontevedra.”

1
Sanjurjada: Sublevación de Sanjurjo (10-8-1932) Sevilla – detidos e condeados

Conflitividade social: pasividade dos terratenentes vs. Folgas e
ocupacións de terras (sucesos tráxicos de Casas Viejas)

Reorganización das dereitas:
• Auxe dos fascismos (JONS e Falange –J.A. Primo de Rivera-)
• Violencia contra o marxismo, a República…
• 1933 CEDA – José Mª Gil Robles – partidos de masas de dereita, católico e
conservador
Ruptura da coalición gubernamental – convocatoria de eleccións
Los Anarquistas Sucesos de Casas Viejas
http://www.youtube.com/watch?v=FteujBFDiC8
Casas Viejas 1933
http://www.youtube.com/watch?v=jLuF2a6c0uI
1933 Azaña e Casas Viejas
http://www.youtube.com/watch?v=ebt_ZnaC4fQ&list=PL5CEE29BF87B2980D&index=49
1933 vitoria da CEDA seguida de Lerroux (PRR)
Caída estrepitosa das esquerdas, socialistas e republicanos

A República Autoritaria
http://www.youtube.com/watch?v=yriwj_POm5U&list=PL5CEE29BF87B2980D&index=51
Lerroux co apoio da CEDA nomeado
presidente
Política “rectificadora”:
1. Desmatelamento da reforma agraria
2. Paralilzación do proxecto estatutario
3. Freo dos investimentos en educación
4. Lei de amnistía contra os golpistas

“Entrad a saco en la civilización decadente y miserable de
este país sin ventura, destruid sus templos, acabad con sus
dioses, alzad el velo a las novicias y elevadlas a la
categoría de madres para virilizar la especie. No os
detengáis ni ante los sepulcros ni ante los altares, No hay
nada sagrado en la tierra. El pueblo es esclavo de la
Iglesia. Luchad, matad, morid!!” A. LERROUX.La Rebeldía.
Barcelona. 1 de septiembre de 1906
Aumento de folgas e da conflitividade social –
reorganización das esquerdas
Represión por parte das autoridades
Baixo presión Lerroux introduce membros da
CEDA no goberno
Resposta das forzas de esquerda:
•Folga xeral – o Goberno declara estado de guerra
•Proclamación da República Catalana – supresión
do Estatuto
•Revolución de Asturias: folga – insurrección –
comités revolucionarios – intervención militar –
Franco
Inestabilidade social, problema do estraperlo –
convocatoria de eleccións febreiro de 1936
 Eleccións 16 febreiro : vitoria da Fronte
Popular
 Alcalá Zamora foi destituído
 Azaña presidente da República –
 Casares Quiroga (ORGA) presidente do
Goberno
Retomar as reformas:
1. Restablecemento das leis
derogadas na etapa das dereitas
2. Decretar a amnistía, os
revolucionarios de Asturias se ven
beneficiados.
3. Recuperar as reformas no ensino.
Traslado de xerais afíns ao golpismo:
Goded, Mola e Franco
Cuestión autonómica: Euskadi e Galicia
preparan os seus estatutos
Aumento da violencia social: revolución
social dos partidos obreiros, violencia fascista
de falanxe, folgas, disturbios e atentados

• Manuel
Goded
• Emilio
Mola
• Francisco
Franco
“¡Ante Deus que nos oe e nos ve, empeñamos solemne xuramento de
consagrar a nosa vida a esta tripla labor: imitar o teu exemplo, vingar a túa
morte e salvar a España!”. Antonio Goicoechea no fueneral de J. Calvo Sotelo
A II República

A II República

  • 3.
    1. Resultado electoral “ Chegamospreto da Civeles. A partir de alí tivemos que ir moi a modo, porque a rúa estaba chea de xente. Pronoto fomos recoñecidos e alí comezou o noso calvario. (…). O xentío abríanos camiño á forza de empurróns e apreturas, e subíanse nos estribos e aletas do meu coche(…). Na Porta do Sol a aglomeración desbordaba xa toda medida imaxinable. Os farois, os tranvías paraddos nomedio da praza (…)No balcón principal, con asmobro por a miña parte, ondeou de pronto a bandeira republicana (…) De súpeto, arbríronse estas de par en par, e apareceu no vestíbulo un piquete da Garda Civil cerrando o paso. Cuadreime diante deles, descubrinme e díxenlles: - Señores: paso ao goberno de República! Os soldados, como se o tivesen ensaiado previamente, abriron paso e, en dúas filas, unha a cada lado, presentaron armas”. Miguel Maura. Así caeu Afonso XIII. 1963 (cast.)
  • 4.
    Fago saber: Queo Concello elexido poro pobo da Coruña o domingo 12, congregado coa asistencia do pobo ás 17 horas e 15 minutos de hoxe, na Casa Consistorial, acordou, en atención ao desenvolvemento dos sucesos da vida nacional einterpretando a vontade do país, proclamar a república Conseguimos a república logo de considerables esforzos e sacrificios (…) Cidadáns: sede dignos da vosa obra! Gardade a orde e disciplina como único medio para facer xustiza e consolidar a liberdade e a democracia! Viva a República!. Antonio Lens Viera [Alcalde Accidental]. Bando Municipal, A Coruña 14 – 4 - 1931 (cast) 2. Proclamación da II República: Espállase a proclamación (Eibar sería a primeira) En Cataluña Lluís Companys proclama a República e F. Maciá a República Catalá asociada á R. Española. En Madrid se faría unha entrega pacífica do poder –sen derramamento de sangue-. J. B. Aznar definiría a situación na súa resposta a un periodista: “¿Que quere que lle diga cando un pobo se deita monárquico e érguese republicano?”
  • 5.
  • 7.
  • 8.
    • Auxe dosFascismos • Stalinismo • Crise do 29 Factores que marcarían o fracaso do proxecto: a) Externos: • Conxuntura internacional adversa b) Internos: • Sociedade dividida: fortes desequilibrios campo – cidade • A loita de poder: elites vs. Clase obreira • Fragmentación e polarización política da sociedade española
  • 9.
    As forzas políticase sindicais da II República Autoritarios Dereitas Republicanos Esquerdas • Antimarxistas • Negan a legalidade da Rep. • Defensa da unidade da patria e do catolicismo • Oligarquía terratenente e alta burguesía empresarial • Organizacións: fascistas, Falanxe Española (J.A. Primo de Rivera) e monárquicos, Comunión Tradicionalista (carlistas), Renovación Española (Calvo Sotelo) • Visión cristiá da vida • Defensa do catolicismo, a propiedade privada e a orde tradicional. • Burguesía urbana e pequenos e medianos terratenentes • Partido Agrario • Acción Popular, base da CEDA (Gil Robles. • Lliga Catalana • PNV • Organizacións sindicais Católicas • Repúblicanismo e laicismo • Reformismo moderado • Pequena burguesía, clases medias urbanas e amplios sectores intelectuais • Dereita Liberal Republicana (Alcalá Zamora) • Partido Republicano Radical (Lerroux) • Acción Republicana (m. Azaña) • Partido republico Radical Socialista (Marcelino Domingo) • ORGA (Casares Quiroga) • ERC (Francesc Masiá e Lluis Companys) • Defensa do proletariado industrial e campesiño • Abolición da propiedade privada • Acabar coas difenrezas de clase • Clase obreira e xornaleiros • PSOE • UXT (Indalecio Prieto e Largo Caballero) • PC (Dolores Ibarruri) • FAI (B. Durruti) • CNT
  • 10.
    1. 2. 3. Goberno provisional do14 de abril convocou eleccións xerais a Cortes Constituíntes Vitoria da alianza republicano socialista o 28 do 28 de xullo (libro de texto, pax. 384, doc. 6) Constitución e proceso de reformas
  • 11.
    Constitución republicana de1931 9 – 12 – 1931 aprobada a Constitución: reformista , democrática e de esquerdas Definición do Estado: “república de traballadores” Bases: 1. Soberanía popular 2. Unicameral (Cortes) 3. División de poderes: executivo (Goberno), lexislativo ( as Cortes), xudicial (independentexuíces) 4. Sufraxio universal 5. Presidente da II República ( N. Alcalá Zamora) 6 anos, nomea e cesa ao presidente do goberno, sentencia as leis, pode suspender as Cortes. Organización do territorio: estado integral con autonomía de municipios e rexións – proceso estatutario Dereitos e liberdades: laico (separación Igrexa – Estado); Dereitos individuais; propiedade privada; liberdade de prensa, asociación e sindicación; melloras das condicións de vida familiar e laboral (libro de texto,pax. 386, doc.9). Economía: Capitalismo e intervencionismo do Estado vs. Liberalismo puro (dereitas) –Crise do 29, teses keynesianas…crise financeira do s. XXI
  • 13.
    M. Azaña énomeado presidente do Goberno Refrendar os proxectos (decretos) reformistas do goberno provisional e afondar nas reformas Cuestión relixiosa: 1. A xerarquía eclesiástica quería manter a súa posición de poder e dominio 2. Anticlericalismo do movemento obreiro 3. Constitución laica de 1931 4. Fin do finanzamento e orzamento do clero 5. Ensino laico 6. Liberdade de culto, secularización dos cemiterios, matrimonio civil, divorcio
  • 15.
    Reforma do Exército: 1.Exceso de oficiais 2. Equipamento obsoleto 3. Lei Azaña: mandos xuran lealdade á República, supresión de Lei de Xurisdiccóns, dereito de retiro con soldo íntegro, reorganización de unidades (supresión da Academia militar de Zaragoza –Franco director) 4. Creación da Garda de Asalto: policía nacional republicana – urbana5. Modernización do Exército La promesa de fidelidad a la República. Este Decreto, de 22 de abril, pretendía vincular personalmente a los militares a la defensa del régimen naciente, forzando la baja de los monárquicos recalcitrantes El Decreto de retiros extraordinarios de 25 de abril, buscaba aligerar las plantillas del personal sobrante, antes de acometer la reforma orgánica del Ejército. Abandonaron el Ejército los militares menos profesionales, lo que mejoró la calidad media. La reducción de mandos facilitó, además, la reorganización de las unidades y ofreció mejores expectativas de promoción a los que se quedaron, ya que el mayor porcentaje de abandonos se produjo en los grados superiores. Las Regiones Militares, divisiones administrativas de la Monarquía, fueron sustituidas por ocho Divisiones Orgánicas y sendas Comandancias Militares en Canarias y Baleares, al tiempo que desaparecían las Capitanías Generales y la categoría de teniente general, con lo que, en adelante, el empleo más alto que podía alcanzar un militar era el de general de división (Decreto de 16 de junio). Reorganización del ejército de África. En la visión de Azaña, se trataba de un ejército de tipo colonial, que debería tener una estructura diferente del peninsular. Procuró reducir los efectivos militares del Protectorado y crear una administración civil que potenciara la colonización del territorio. El Decreto de 4 de julio disminuyó los efectivos de las tropas coloniales en unos siete mil individuos Reforma de la Justicia militar, dictada por el principio constitucional de la unidad de jurisdicción. Una de las primeras medidas del Gobierno provisional había sido anular, el 17 de abril, la Ley de Jurisdicciones de 1906, que colocaba bajo la Justicia militar a los civiles acusados de delitos contra la Patria o el Ejército. Azaña llegó más lejos al situar la propia jurisdicción castrense bajo la dependencia del Ministerio de Justicia. Suprimió el Consejo Supremo de Guerra y Marina, traspasando sus funciones al Tribunal Supremo, donde se creó una Sala especial con magistrados civiles
  • 16.
    "tres finalidades principales:primera, evitar el paro obrero en el campo [mediante el asentamiento de jornaleros en las tierras expropiadas]; segunda, distribuir la tierra [expropiando las grandes fincas "señoriales" y los latifundios en manos de propietarios absentistas]; tercera, racionalizar la economía agraria [disminuyendo el crecimiento de la superficie cerealista y devolviendo a los núcleos rurales sus antiguos bienes comunales, perdidos con las desamortizaciones del siglo XIX]". http://es.wikipedia.org/wiki Reforma Agraria: 1. España agraria 45,5% 2. Propiedade da terra, terratenentes vs. Campesiños 3. Decreto de Termos Municipais 4. Decreto de laboreo forzoso 5. Prolongación automática dos arrendamentos 6. Xurados mixtos patrón-obreiros 7. Xornada de 8 horas no campo 8. Protección, seguro de retiro, maternidade… 9. 1932 Lei de Bases da Rerforma Agraria – expropiacións 10. Lei de intensificación de cultivos – cesión de terras non cultivadas 11. IRA para xestionar a reforma agraria
  • 17.
    Reforma educativa: 1. Diminuíro analfabetismo e aumentar o nivel cultural 2. Constitución de 1931: ensino obrigatorio, gratuito e laico 3. Creación de escolas, centros de bachillerato, formación docente 4. Misións pedagóxicas 5. La Barraca dirixida por García Lorca Serie. Investigar la Educación. Escuela en la II Rep http://www.youtube.com/watch?v=IUrywcPZTmI 1932 Os mestres da República http://www.youtube.com/watch?v=ee6JIQ6NDfk&index=25&list=PLCB8EA92021B5FA11 Fóra o crucifixo das escolas: http://www.youtube.com/watch?v=eJTVzIAVM-I&index=24&list=PLCB8EA92021B5FA11 Educación y Justicia en la Segunda República http://www.youtube.com/watch?v=LOE3iyvf36c “Un acontecemento inesperado veu alegrar as nosas vidas. Xa nos chegaron novas dunha creación da República que estaba tendo moito éxito por onde pasaba: as Misións Pedagóxicas. Un grupo de profesores e estudantes de Madrid e outras cidades que viaxaban carados de libros, películas, gramófonos e instalábanse nos lugares que mais necesitaban para compartir coa xente unha festa da cultura… É emocionante, e esas xentes nunca esquecerán o que viviron (…)Mundos descoñecidos aparecían ante os ollos dos campesiños, (…)algúns tiñan os ollos cheos de bágoas.” J. R. Aldecoa. Historia dunha mestra. 1990 (trad.)
  • 18.
    A cuestión autonómica: 1.Constitución: Estado integral e autonomía de municipios e rexións 2. Creación de Estatutos de Autonomía refrendados por os seus cidadáns 3. Cataluña, aproba o Estatuto en 1932: Generalitat (Parlament, President, Conseill Consultivo); cesión de competencias; Esquerra Republicana, F. Maciá sucedido por Ll. Companys 4. Fracaso do primeiro proxecto estaturio vasco, Estatuto de Estella de 1932, (anexión de navarra). Aprobado finalmente en 1936 durante a Guerr Civil
  • 19.
    Republicanos II República: Os resultadoselectorais reflectiron a realidade do país (gráfica). “A las 5 de la tarde de hoy, catorce de abril, (…) se presentó la mayoría de la nueva Corporación Municipal elegida el domingo 12, presidida por don Antonio Lens (…) Su objeto era tomar posesión, en nombre de la República de los cargos municipales y del Ayuntamiento (…) El obrero Antonio Borrazás Alonso solicitó la palabra para pedir la amnistía a todos los presos sociales y deportados (…) un concejal de voz potente hiciese saber al pueblo que quedaba proclamada la República”. Libro de Acuerdos, Ayuntamiento de La Coruña, 14 de abril de 1931 Socialistas Monárquicos Santiago 19 A Coruña 33 1 13 13 7 Pontevedra 19 7 Vigo 19 18 Ourense 7 4 11 Lugo 3 4 21 Outros 5 Ferrol Agrarios 13 1 Entre as diferentes forzas políticas do país, ademais da xa existentes destacaría a presenza do Partido Galeguista conformada por homes como: Vilar Ponte, Castelao, A. Bóveda, Otero Pedraio, R. Cabanillas ou v. Risco.. entre outros A Constitución de 1931 respecto da organización do Estado, recollía no seu Artigo 8º a compatibilidade dun Estado integral coa autonomía dos municipios e provincias, abrindo así o camiño para a elaboración do Estatuto de Autonomía para Galicia. “Art. 1, Galicia organízase como rexión autónoma no Estado español, de conformidade coa Cosntitución da República e co presente Estatuto. O seu territorio é o dos municipios dentro dos actuais límites administrativos das catro provincias da Coruña, Lugo, Ourense e Pontevedra.” 1
  • 20.
    Sanjurjada: Sublevación deSanjurjo (10-8-1932) Sevilla – detidos e condeados Conflitividade social: pasividade dos terratenentes vs. Folgas e ocupacións de terras (sucesos tráxicos de Casas Viejas) Reorganización das dereitas: • Auxe dos fascismos (JONS e Falange –J.A. Primo de Rivera-) • Violencia contra o marxismo, a República… • 1933 CEDA – José Mª Gil Robles – partidos de masas de dereita, católico e conservador Ruptura da coalición gubernamental – convocatoria de eleccións Los Anarquistas Sucesos de Casas Viejas http://www.youtube.com/watch?v=FteujBFDiC8 Casas Viejas 1933 http://www.youtube.com/watch?v=jLuF2a6c0uI 1933 Azaña e Casas Viejas http://www.youtube.com/watch?v=ebt_ZnaC4fQ&list=PL5CEE29BF87B2980D&index=49
  • 21.
    1933 vitoria daCEDA seguida de Lerroux (PRR) Caída estrepitosa das esquerdas, socialistas e republicanos A República Autoritaria http://www.youtube.com/watch?v=yriwj_POm5U&list=PL5CEE29BF87B2980D&index=51
  • 22.
    Lerroux co apoioda CEDA nomeado presidente Política “rectificadora”: 1. Desmatelamento da reforma agraria 2. Paralilzación do proxecto estatutario 3. Freo dos investimentos en educación 4. Lei de amnistía contra os golpistas “Entrad a saco en la civilización decadente y miserable de este país sin ventura, destruid sus templos, acabad con sus dioses, alzad el velo a las novicias y elevadlas a la categoría de madres para virilizar la especie. No os detengáis ni ante los sepulcros ni ante los altares, No hay nada sagrado en la tierra. El pueblo es esclavo de la Iglesia. Luchad, matad, morid!!” A. LERROUX.La Rebeldía. Barcelona. 1 de septiembre de 1906
  • 23.
    Aumento de folgase da conflitividade social – reorganización das esquerdas Represión por parte das autoridades Baixo presión Lerroux introduce membros da CEDA no goberno Resposta das forzas de esquerda: •Folga xeral – o Goberno declara estado de guerra •Proclamación da República Catalana – supresión do Estatuto •Revolución de Asturias: folga – insurrección – comités revolucionarios – intervención militar – Franco Inestabilidade social, problema do estraperlo – convocatoria de eleccións febreiro de 1936
  • 24.
     Eleccións 16febreiro : vitoria da Fronte Popular  Alcalá Zamora foi destituído  Azaña presidente da República –  Casares Quiroga (ORGA) presidente do Goberno
  • 25.
    Retomar as reformas: 1.Restablecemento das leis derogadas na etapa das dereitas 2. Decretar a amnistía, os revolucionarios de Asturias se ven beneficiados. 3. Recuperar as reformas no ensino. Traslado de xerais afíns ao golpismo: Goded, Mola e Franco Cuestión autonómica: Euskadi e Galicia preparan os seus estatutos Aumento da violencia social: revolución social dos partidos obreiros, violencia fascista de falanxe, folgas, disturbios e atentados • Manuel Goded • Emilio Mola • Francisco Franco
  • 27.
    “¡Ante Deus quenos oe e nos ve, empeñamos solemne xuramento de consagrar a nosa vida a esta tripla labor: imitar o teu exemplo, vingar a túa morte e salvar a España!”. Antonio Goicoechea no fueneral de J. Calvo Sotelo