5
                EVITANDO EL PLAGIO:
                   USO ÉTICO DE LA
                    INFORMACIÓN




Sección de Información Bibliográfica
                                       1
La última parte de tu trabajo consiste en utilizar – de forma
  ética - la información que has localizado para redactar y
  respaldar tus argumentos.

Vas a aprender a:
        Identificar y evitar el plagio
        Citar las fuentes de información consultadas
        Elaborar e interpretar referencias bibliográficas




Sección de Información Bibliográfica
                                                                2
¿Qué es el plagio?

   La RAE define plagiar como “copiar en lo sustancial
    obras ajenas, dándolas como propias”.

   Se incurre en PLAGIO cuando se usan las ideas o las
    palabras de otras personas como si fueran propias y no
    se reconoce adecuadamente la fuente de la información.



Sección de Información Bibliográfica
                                                          3
¿Qué no es plagio?

   Los trabajos o ideas originales    Información que abarca el
                                       conjunto de conocimientos
                                       de dominio público para el
                                        profesional de un sector.
                                           Ejemplo: Cervantes
   El conocimiento común                escribió El Quijote o la
                                        Constitución Española es
                                              del año 1978.




Sección de Información Bibliográfica
                                                                    4
¿Cuándo cometemos plagio?

   Al copiar o parafrasear cualquier tipo de
    material sin el debido reconocimiento.
   Cuando entregamos un trabajo ajeno a un profesor como si
    fuera propio.
   Cuando hacemos uso de las ideas de otro/s para construir
    un trabajo nuevo sin el debido reconocimiento.
   No sólo se refiere a las obras escritas, sino también a
    materiales como imágenes, diagramas, gráficos, audio, vídeo,
    sitios web y programas informáticos.



Sección de Información Bibliográfica
                                                               5
La propiedad intelectual en la UV

   Carta de derechos y deberes de los estudiantes de
    la UV: art. 37 - derecho a la propiedad intelectual
    http://sestud.uv.es/varios/normativa/c10.pdf
    “A la propietat intel.lectual i els drets d'autoria, per la qual cosa
    ningú no podrà usar, sense el seu consentiment, els seus treballs,
    estudis, assaigs i altres realitzacions, d'acord amb allò establert
    per la legislació vigent en matèria de propietat intel.lectual i
    patents. En tot cas, quan siguen utilitzats, haurà de citar-se la seua
    autoria”

Sección de Información Bibliográfica
                                                                             6
¿Cómo evito el plagio?
Utilizando una serie de estrategias que debes conocer:
   Parafrasear y resumir de manera correcta y eficaz.
   Citar debidamente al autor cuando utilices sus
    palabras.
   Tomar nota de los datos necesarios de la fuente de
    información: autor, título, página, etc.
   Hacer referencia a las fuentes de información
    consultadas en la bibliografía.

Sección de Información Bibliográfica
                                                         7
CITAR consiste en hacer referencia a otros
 trabajos publicados anteriormente y en los
 que nos hemos basado para escribir el
 nuestro.



Se usa un sistema que tiene dos partes: la
 cita y la referencia bibliográfica.

Sección de Información Bibliográfica
                                             8
1.     La CITA
Remisión o llamada a las ideas o frases ajenas que se incluye en el
    cuerpo del texto.
      Si es un fragmento literal breve se copia entre comillas.




      Cuando no se copia un fragmento, se emplea una clave autor-fecha,
       compuesta por el autor y la fecha del documento entre paréntesis. Las
       citas en el texto remiten a la bibliografía presentada al final del trabajo.




Sección de Información Bibliográfica
                                                                                      9
Cuándo debo CITAR

      Si copio un texto                       Pon el texto entre
         literalmente                       comillas y cita la fuente


      Cuando parafraseo o                         Cita la fuente
     utilizo las ideas de otro


          Si utilizo datos
          generalmente                           No hay que citar
        conocidos o ideas
              propias

Sección de Información Bibliográfica
                                                                    10
2.       La REFERENCIA BIBLIOGRÁFICA
          Descripción sucinta y normalizada de un
           documento citado.
          Identifica de forma inequívoca el documento en
           cuestión, mediante los siguientes elementos: autor,
           título, fecha, editorial, lugar, URL, etc.
          Se lista al final del trabajo constituyendo la
           bibliografía.
          Sigue un orden alfabético.


Sección de Información Bibliográfica
                                                                 11
Estilos de referencias bibliográficas:
   Existen diferentes estilos o sistemas de redactar las referencias.
   Varían según disciplinas académicas, tradiciones, editores,
    publicaciones, etc.
   Algunos de ellos son: APA, Chicago, Vancouver, MLA, Harvard, etc.
   Por tanto, lo primero que tenemos que hacer es averiguar si hay
    un estilo de citas y referencias recomendado por el profesor y
    seguir sus indicaciones.
   Los ejemplos que aparecen a continuación siguen la norma
    ISO 690 y el estilo APA.




Sección de Información Bibliográfica
                                                                     12
   REFERENCIA BIBLIOGRÁFICA: LIBRO
    Norma ISO 690

    Apellido, Nombre. Título en cursiva: subtítulo.
    Edición. Lugar de edición: editorial, año.



    Calle Saiz, R. La coordinación internacional
    de las políticas de empleo: una controversia
    actual. Madrid: Aranzadi, 2009.

Sección de Información Bibliográfica
                                                   13
   REFERENCIA BIBLIOGRÁFICA: LIBRO
    Estilo APA

    Apellido, Nombre. (Año). Título en cursiva:
    subtítulo. Lugar de edición: editorial.


    Calle Saiz, R. (2009). La coordinación
    internacional de las políticas de empleo: una
    controversia actual. Madrid: Aranzadi.

Sección de Información Bibliográfica
                                                    14
   REFERENCIA BIBLIOGRÁFICA:
    ARTÍCULO DE REVISTA
    Norma ISO 690

    Apellido, Nombre. Título del artículo: subtítulo del
    artículo. Título de la revista en cursiva: subtítulo,
    año de la revista, número del volumen, número de
    la primera página-número de la última página.

    Torrero Mañas, Antonio. La crisis financiera: una
    perspectiva histórica. Papeles de economía
    española, 2009, nº 122, p. 52-65.
Sección de Información Bibliográfica
                                                            15
   REFERENCIA BIBLIOGRÁFICA:
    ARTÍCULO DE REVISTA
    Estilo APA

    Apellido, Nombre. (Año). Título del artículo: subtítulo
    del artículo. Título de la revista en cursiva: subtítulo,
    número del volumen, número de la primera página-
    número de la última página.

    Torrero Mañas, Antonio. (2009). La crisis financiera:
    una perspectiva histórica. Papeles de economía
    española, 122, 52-65.
Sección de Información Bibliográfica
                                                            16
    REFERENCIA BIBLIOGRÁFICA:
     CAPÍTULO DE LIBRO. Norma ISO 690

     Apellido, Nombre. Título del capítulo. En:
     Responsable principal. Título del libro en cursiva.
     Edición. Lugar de edición: editorial, año. Páginas.

     Gallego Méndez, M.T. Estado social y crisis del
     estado. En: Águila, Rafael del (ed.). Manual de
     ciencia política. Madrid: Trotta, 1997. p. 107-138.


    Sección de Información Bibliográfica
                                                       17
    REFERENCIA BIBLIOGRÁFICA:
     CAPÍTULO DE LIBRO. Estilo APA

     Apellido, Nombre (Año). Título del capítulo. En
     Responsable principal, Título del libro en cursiva
     (Edición, páginas). Lugar de edición: editorial.

     Gallego Méndez, M.T. (1997). Estado social y
     crisis del estado. En Rafael del Águila (ed.),
     Manual de ciencia política (p. 107-138). Madrid:
     Trotta.
    Sección de Información Bibliográfica
                                                          18
   REFERENCIA BIBLIOGRÁFICA:
    BASE DE DATOS o SITIO WEB
    Norma ISO 690

    Responsable principal. Título [tipo de soporte].
    Edición. Lugar de publicación: editor, fecha de
    publicación. URL. [Fecha de consulta].

    Instituto Nacional de Estadística (España). INEbase
    [en línea]. [Madrid]: INE.
    http://www.ine.es/inebmenu/indice.htm [Consulta: 18
    mayo 2010]
Sección de Información Bibliográfica
                                                       19
   REFERENCIA BIBLIOGRÁFICA:
    BASE DE DATOS o SITIO WEB
    Estilo APA

    Responsable principal. (Año). Título [tipo de soporte].
    Lugar de publicación: editor. Fecha de consulta,
    dirección web

    Instituto Nacional de Estadística (España). INEbase
    [en línea]. [Madrid]: INE. Consultado el 18 de mayo de
    2010, en http://www.ine.es/inebmenu/indice.htm

Sección de Información Bibliográfica
                                                         20
   REFERENCIA BIBLIOGRÁFICA:
    LEGISLACIÓN
    Norma ISO 690
    Jurisdicción. Título normalizado con el número,
    tipo y fecha de promulgación. Publicación oficial,
    fecha, número, páginas.

    España. Ley Orgánica 3/2007, de 22 de marzo,
    para la igualdad efectiva de mujeres y hombres.
    Boletín Oficial del Estado, 23 de marzo de 2007,
    núm. 71, p. 12611-12645.
Sección de Información Bibliográfica
                                                     21
   REFERENCIA BIBLIOGRÁFICA:
    LEGISLACIÓN
    Estilo APA
    Título normalizado con el número, tipo y fecha
    de promulgación. Publicación oficial, número,
    páginas (año publicación).

    Ley Orgánica 3/2007, de 22 de marzo, para la
    igualdad efectiva de mujeres y hombres. Boletín
    Oficial del Estado, núm. 71, p. 12611-12645
    (2007).
Sección de Información Bibliográfica
                                                      22
   REFERENCIA BIBLIOGRÁFICA:
    JURISPRUDENCIA

    Órgano, fecha y número de
    procedimiento.
    Sentencia de la Audiencia Provincial de Almería, Sala de
    lo Civil, de 28 de junio de 2004, n.º de procedimiento
    91/2004.

    Sentencia del Tribunal Supremo, Sala 3.ª, Sección 5.ª, de
    30 de junio de 2005, n.º de procedimiento 5009/2001.

Sección de Información Bibliográfica
                                                           23
Bibliografía:
   Barrueco, José Manuel. Recerques bibliogràfiques a través d'Internet: recursos electrònics
    especialitzats [en línea]. Valencia: Universitat de València, 2000.
    http://www.uv.es/~barrueco/nau00.pdf [Consulta: 26 mayo 2010]
   Biblioteca Digital de la UPC. Com evitar el plagi; com detectar-lo [en línea].
    http://bibliotecnica.upc.edu/content/com-evitar-el-plagi [Consulta: 21 mayo 2010]
   Biblioteca Universidad de Cantabria. Tutorial citar [en línea].
    http://www.buc.unican.es/Servicios/formacion/CITAR/PAG0.htm [Consulta: 17 mayo 2010]
   Biblioteca Universidad de La Laguna. Cómo localizar fuentes de información para alumnos de
    grado [en línea]. http://campusvirtual.ull.es/formacion/course/view.php?id=429 [Consulta: 27
    mayo 2010]
   Biblioteca Universidad de Sevilla. Plagio [en línea]. http://bib.us.es/ximdex/guias/plagio/index.htm
    [Consulta: 20 mayo 2010]
   Dreamstime [en línea]. http://www.dreamstime.com/ [Consulta: 30 mayo 2010]
   Estivill, Assumpció; Urbano, Cristóbal. Cómo citar recursos electrónicos [en línea]. [Barcelona]:
    Universitat de Barcelona. Facultat de Biblioteconomia i Documentació, 1997.
    http://www.ub.es/biblio/citae-e.htm [Consulta: 19 mayo 2010]
   Getty Images [en línea]. http://www.gettyimages.com/ [Consulta: 30 mayo 2010]
   Universitat de València. Biblioteca de Ciències Socials Gregori Maians. ¿Cómo elaborar un
    trabajo académico? [en línea]. http://www.uv.es/bibsoc/GM/dosieres/como.html [Consulta: mayo
    2010]
   University of Newcastle. InfoSkills [en línea].
    http://www.newcastle.edu.au/service/library/tutorials/infoskills/index.html [Consulta: 14 mayo
    2010]
   University of Wyoming. Tutorial for info power [en línea].
    http://tip.uwyo.edu/investigating/investigate1.html [Consulta: 14 mayo 2010]
   Wordle [en línea]. http://www.wordle.net/create [Consulta: 4 junio 2010]
Sección de Información Bibliográfica
                                                                                                      24

Evitando el plagio: uso ético de la información

  • 1.
    5 EVITANDO EL PLAGIO: USO ÉTICO DE LA INFORMACIÓN Sección de Información Bibliográfica 1
  • 2.
    La última partede tu trabajo consiste en utilizar – de forma ética - la información que has localizado para redactar y respaldar tus argumentos. Vas a aprender a:  Identificar y evitar el plagio  Citar las fuentes de información consultadas  Elaborar e interpretar referencias bibliográficas Sección de Información Bibliográfica 2
  • 3.
    ¿Qué es elplagio?  La RAE define plagiar como “copiar en lo sustancial obras ajenas, dándolas como propias”.  Se incurre en PLAGIO cuando se usan las ideas o las palabras de otras personas como si fueran propias y no se reconoce adecuadamente la fuente de la información. Sección de Información Bibliográfica 3
  • 4.
    ¿Qué no esplagio?  Los trabajos o ideas originales Información que abarca el conjunto de conocimientos de dominio público para el profesional de un sector. Ejemplo: Cervantes  El conocimiento común escribió El Quijote o la Constitución Española es del año 1978. Sección de Información Bibliográfica 4
  • 5.
    ¿Cuándo cometemos plagio?  Al copiar o parafrasear cualquier tipo de material sin el debido reconocimiento.  Cuando entregamos un trabajo ajeno a un profesor como si fuera propio.  Cuando hacemos uso de las ideas de otro/s para construir un trabajo nuevo sin el debido reconocimiento.  No sólo se refiere a las obras escritas, sino también a materiales como imágenes, diagramas, gráficos, audio, vídeo, sitios web y programas informáticos. Sección de Información Bibliográfica 5
  • 6.
    La propiedad intelectualen la UV  Carta de derechos y deberes de los estudiantes de la UV: art. 37 - derecho a la propiedad intelectual http://sestud.uv.es/varios/normativa/c10.pdf “A la propietat intel.lectual i els drets d'autoria, per la qual cosa ningú no podrà usar, sense el seu consentiment, els seus treballs, estudis, assaigs i altres realitzacions, d'acord amb allò establert per la legislació vigent en matèria de propietat intel.lectual i patents. En tot cas, quan siguen utilitzats, haurà de citar-se la seua autoria” Sección de Información Bibliográfica 6
  • 7.
    ¿Cómo evito elplagio? Utilizando una serie de estrategias que debes conocer:  Parafrasear y resumir de manera correcta y eficaz.  Citar debidamente al autor cuando utilices sus palabras.  Tomar nota de los datos necesarios de la fuente de información: autor, título, página, etc.  Hacer referencia a las fuentes de información consultadas en la bibliografía. Sección de Información Bibliográfica 7
  • 8.
    CITAR consiste enhacer referencia a otros trabajos publicados anteriormente y en los que nos hemos basado para escribir el nuestro. Se usa un sistema que tiene dos partes: la cita y la referencia bibliográfica. Sección de Información Bibliográfica 8
  • 9.
    1. La CITA Remisión o llamada a las ideas o frases ajenas que se incluye en el cuerpo del texto.  Si es un fragmento literal breve se copia entre comillas.  Cuando no se copia un fragmento, se emplea una clave autor-fecha, compuesta por el autor y la fecha del documento entre paréntesis. Las citas en el texto remiten a la bibliografía presentada al final del trabajo. Sección de Información Bibliográfica 9
  • 10.
    Cuándo debo CITAR Si copio un texto Pon el texto entre literalmente comillas y cita la fuente Cuando parafraseo o Cita la fuente utilizo las ideas de otro Si utilizo datos generalmente No hay que citar conocidos o ideas propias Sección de Información Bibliográfica 10
  • 11.
    2. La REFERENCIA BIBLIOGRÁFICA  Descripción sucinta y normalizada de un documento citado.  Identifica de forma inequívoca el documento en cuestión, mediante los siguientes elementos: autor, título, fecha, editorial, lugar, URL, etc.  Se lista al final del trabajo constituyendo la bibliografía.  Sigue un orden alfabético. Sección de Información Bibliográfica 11
  • 12.
    Estilos de referenciasbibliográficas:  Existen diferentes estilos o sistemas de redactar las referencias.  Varían según disciplinas académicas, tradiciones, editores, publicaciones, etc.  Algunos de ellos son: APA, Chicago, Vancouver, MLA, Harvard, etc.  Por tanto, lo primero que tenemos que hacer es averiguar si hay un estilo de citas y referencias recomendado por el profesor y seguir sus indicaciones.  Los ejemplos que aparecen a continuación siguen la norma ISO 690 y el estilo APA. Sección de Información Bibliográfica 12
  • 13.
    REFERENCIA BIBLIOGRÁFICA: LIBRO Norma ISO 690 Apellido, Nombre. Título en cursiva: subtítulo. Edición. Lugar de edición: editorial, año. Calle Saiz, R. La coordinación internacional de las políticas de empleo: una controversia actual. Madrid: Aranzadi, 2009. Sección de Información Bibliográfica 13
  • 14.
    REFERENCIA BIBLIOGRÁFICA: LIBRO Estilo APA Apellido, Nombre. (Año). Título en cursiva: subtítulo. Lugar de edición: editorial. Calle Saiz, R. (2009). La coordinación internacional de las políticas de empleo: una controversia actual. Madrid: Aranzadi. Sección de Información Bibliográfica 14
  • 15.
    REFERENCIA BIBLIOGRÁFICA: ARTÍCULO DE REVISTA Norma ISO 690 Apellido, Nombre. Título del artículo: subtítulo del artículo. Título de la revista en cursiva: subtítulo, año de la revista, número del volumen, número de la primera página-número de la última página. Torrero Mañas, Antonio. La crisis financiera: una perspectiva histórica. Papeles de economía española, 2009, nº 122, p. 52-65. Sección de Información Bibliográfica 15
  • 16.
    REFERENCIA BIBLIOGRÁFICA: ARTÍCULO DE REVISTA Estilo APA Apellido, Nombre. (Año). Título del artículo: subtítulo del artículo. Título de la revista en cursiva: subtítulo, número del volumen, número de la primera página- número de la última página. Torrero Mañas, Antonio. (2009). La crisis financiera: una perspectiva histórica. Papeles de economía española, 122, 52-65. Sección de Información Bibliográfica 16
  • 17.
    REFERENCIA BIBLIOGRÁFICA: CAPÍTULO DE LIBRO. Norma ISO 690 Apellido, Nombre. Título del capítulo. En: Responsable principal. Título del libro en cursiva. Edición. Lugar de edición: editorial, año. Páginas. Gallego Méndez, M.T. Estado social y crisis del estado. En: Águila, Rafael del (ed.). Manual de ciencia política. Madrid: Trotta, 1997. p. 107-138. Sección de Información Bibliográfica 17
  • 18.
    REFERENCIA BIBLIOGRÁFICA: CAPÍTULO DE LIBRO. Estilo APA Apellido, Nombre (Año). Título del capítulo. En Responsable principal, Título del libro en cursiva (Edición, páginas). Lugar de edición: editorial. Gallego Méndez, M.T. (1997). Estado social y crisis del estado. En Rafael del Águila (ed.), Manual de ciencia política (p. 107-138). Madrid: Trotta. Sección de Información Bibliográfica 18
  • 19.
    REFERENCIA BIBLIOGRÁFICA: BASE DE DATOS o SITIO WEB Norma ISO 690 Responsable principal. Título [tipo de soporte]. Edición. Lugar de publicación: editor, fecha de publicación. URL. [Fecha de consulta]. Instituto Nacional de Estadística (España). INEbase [en línea]. [Madrid]: INE. http://www.ine.es/inebmenu/indice.htm [Consulta: 18 mayo 2010] Sección de Información Bibliográfica 19
  • 20.
    REFERENCIA BIBLIOGRÁFICA: BASE DE DATOS o SITIO WEB Estilo APA Responsable principal. (Año). Título [tipo de soporte]. Lugar de publicación: editor. Fecha de consulta, dirección web Instituto Nacional de Estadística (España). INEbase [en línea]. [Madrid]: INE. Consultado el 18 de mayo de 2010, en http://www.ine.es/inebmenu/indice.htm Sección de Información Bibliográfica 20
  • 21.
    REFERENCIA BIBLIOGRÁFICA: LEGISLACIÓN Norma ISO 690 Jurisdicción. Título normalizado con el número, tipo y fecha de promulgación. Publicación oficial, fecha, número, páginas. España. Ley Orgánica 3/2007, de 22 de marzo, para la igualdad efectiva de mujeres y hombres. Boletín Oficial del Estado, 23 de marzo de 2007, núm. 71, p. 12611-12645. Sección de Información Bibliográfica 21
  • 22.
    REFERENCIA BIBLIOGRÁFICA: LEGISLACIÓN Estilo APA Título normalizado con el número, tipo y fecha de promulgación. Publicación oficial, número, páginas (año publicación). Ley Orgánica 3/2007, de 22 de marzo, para la igualdad efectiva de mujeres y hombres. Boletín Oficial del Estado, núm. 71, p. 12611-12645 (2007). Sección de Información Bibliográfica 22
  • 23.
    REFERENCIA BIBLIOGRÁFICA: JURISPRUDENCIA Órgano, fecha y número de procedimiento. Sentencia de la Audiencia Provincial de Almería, Sala de lo Civil, de 28 de junio de 2004, n.º de procedimiento 91/2004. Sentencia del Tribunal Supremo, Sala 3.ª, Sección 5.ª, de 30 de junio de 2005, n.º de procedimiento 5009/2001. Sección de Información Bibliográfica 23
  • 24.
    Bibliografía:  Barrueco, José Manuel. Recerques bibliogràfiques a través d'Internet: recursos electrònics especialitzats [en línea]. Valencia: Universitat de València, 2000. http://www.uv.es/~barrueco/nau00.pdf [Consulta: 26 mayo 2010]  Biblioteca Digital de la UPC. Com evitar el plagi; com detectar-lo [en línea]. http://bibliotecnica.upc.edu/content/com-evitar-el-plagi [Consulta: 21 mayo 2010]  Biblioteca Universidad de Cantabria. Tutorial citar [en línea]. http://www.buc.unican.es/Servicios/formacion/CITAR/PAG0.htm [Consulta: 17 mayo 2010]  Biblioteca Universidad de La Laguna. Cómo localizar fuentes de información para alumnos de grado [en línea]. http://campusvirtual.ull.es/formacion/course/view.php?id=429 [Consulta: 27 mayo 2010]  Biblioteca Universidad de Sevilla. Plagio [en línea]. http://bib.us.es/ximdex/guias/plagio/index.htm [Consulta: 20 mayo 2010]  Dreamstime [en línea]. http://www.dreamstime.com/ [Consulta: 30 mayo 2010]  Estivill, Assumpció; Urbano, Cristóbal. Cómo citar recursos electrónicos [en línea]. [Barcelona]: Universitat de Barcelona. Facultat de Biblioteconomia i Documentació, 1997. http://www.ub.es/biblio/citae-e.htm [Consulta: 19 mayo 2010]  Getty Images [en línea]. http://www.gettyimages.com/ [Consulta: 30 mayo 2010]  Universitat de València. Biblioteca de Ciències Socials Gregori Maians. ¿Cómo elaborar un trabajo académico? [en línea]. http://www.uv.es/bibsoc/GM/dosieres/como.html [Consulta: mayo 2010]  University of Newcastle. InfoSkills [en línea]. http://www.newcastle.edu.au/service/library/tutorials/infoskills/index.html [Consulta: 14 mayo 2010]  University of Wyoming. Tutorial for info power [en línea]. http://tip.uwyo.edu/investigating/investigate1.html [Consulta: 14 mayo 2010]  Wordle [en línea]. http://www.wordle.net/create [Consulta: 4 junio 2010] Sección de Información Bibliográfica 24