Microbiota	
  
XVI	
  Congreso	
  Cien-fico	
  Temá3co	
  ANACEM	
  Chile	
  2017	
  
ACEMUCSC	
  
"Infectología	
  en	
  APS	
  una	
  visión	
  ú:l	
  e	
  innovadora”	
  
Octubre	
  –	
  2017	
  
Gabriel	
  Astete	
  Arriagada.	
  
M.S.C.Ch.	
  –	
  Soc.	
  Cirugía	
  Bariátrica	
  y	
  Metabólica	
  	
  
Francesco	
  Redi	
  (1626-­‐1697)	
  
Louis	
  Pasteur	
  (1822	
  -­‐	
  1895)	
  
El	
  desarrollo	
  evolu:vo	
  del	
  Hombre	
  definió	
  las	
  
principales	
  adaptaciones	
  gené:cas	
  y	
  fenoXpicas.	
  	
  
Y,	
  nuestra	
  relación	
  con	
  los	
  Microbios.	
  	
  
Microbios	
  =	
  Enemigo	
  	
  
MBI	
  
Microbiota	
  Intes:nal	
  (MBI)	
  
Escenario	
  
•  Extensión	
  del	
  tracto	
  intes:nal.	
  
•  Genoma	
  colec:vo	
  de	
  la	
  MBI	
  es	
  
+	
  5	
  millones	
  de	
  genes.	
  
•  Microbiota:	
  
–  +	
  1.000	
  géneros/especies	
  de	
  
Bacterias.	
  
–  Levaduras,	
  Virus,	
  Fagos.	
  
=	
  
Extensión	
  
6	
  mt	
  
300	
  m2	
  
EXTENSION	
  TRACTO	
  DIGESTIVO	
  
GENOMA	
  COLECTIVO	
  DE	
  LA	
  MBI	
  
Más	
  de	
  5	
  millones	
  de	
  Genes	
  	
  
GENOMA	
  COLECTIVO	
  DE	
  LA	
  MBI	
  
Más	
  de	
  5	
  millones	
  de	
  Genes	
  	
  
Genoma	
  MBI	
  
10	
  x	
  14	
  Microorganismos	
  
100.000.000.000.000	
  (100	
  Billones)	
  
10	
  x	
  14	
  Microorganismos	
  
FIRMICUTES	
  
BACTEROIDETES	
  
ACTINOBACTERIAS	
  
OTROS	
  90%	
  
Anaerobios	
  
99,9	
  %	
  
NO	
  EXISTE	
  UN	
  PATRON	
  UNICO	
  DE	
  
MICROBIOTA	
  PARA	
  LA	
  ESPECIE	
  HUMANA,	
  ES	
  
VARIABLE	
  POR	
  UNA	
  SERIE	
  DE	
  FACTORES.	
  
Nutri3on	
  and	
  Healthy	
  Aging	
  4	
  (2016)	
  3–16	
  
VARIABILIDAD	
  
EN	
  LA	
  MBI	
  
GEOGRAFIA,	
  
DIETA	
  
P.	
  VAGINAL,	
  
CESAREA,	
  
HOSPITAL	
  
EDAD,	
  
PATOLOGIAS	
  
GENETICA	
  
EXP.	
  
ANTIBIOTIC.	
  
LACTANCIA	
  
USO	
  
PROBIOTICOS	
  
/	
  PREBIOTICOS	
  
NACIMIENTO	
  
LACTANCIA	
  
M
I
C
R
O
B
I
O
T
A
TIEMPO	
  
NACIMIENTO	
  
LACTANCIA	
  
DIETA	
  
ANTIBIOTICOS	
  
M
I
C
R
O
B
I
O
T
A
TIEMPO	
  
INFECCIONES	
  
PARTO	
  +	
  LACTANCIA	
  v/s	
  CESAREA	
  +	
  FORMULAS	
  
PARTO	
  VAGINAL	
   CESAREA	
  
•  BIFIDOBACTARIAS	
  
•  BACTEROIDES	
  
•  STAFILOCOCCUS	
  
•  CORYBEBACTERIUM	
  
•  PROPIONIBACTERIUM	
  
•  LACTOBACILOS	
  
•  PREVOTELLA	
  
•  SNEATHIA	
  
•  CLOSTRIDUM	
  DIFFICILE	
  
LACTANCIA	
  MATERNA	
   FORMULAS	
  LACTEAS	
  
•  BIFIDOBACTERIAS	
   •  E.	
  COLI	
  
•  C.	
  DIFFICILE	
  
•  BACTEROIDES	
  
•  LACTOBACILLI	
  
Nutri3on	
  and	
  Healthy	
  Aging	
  4	
  (2016)	
  3–16	
  
Lactancia	
  
Materna	
  (6	
  m)	
  
promedio=	
  55,9%	
  
Minsal	
  2014	
  
Tasa	
  Cesárea	
  
47,1	
  %	
  (30-­‐80)	
  
OCDE	
  2017	
  
Nutri3on	
  and	
  Healthy	
  Aging	
  4	
  (2016)	
  3–16	
  
VARIABILIDAD	
  
EN	
  LA	
  MBI	
  
GEOGRAFIA,	
  
DIETA	
  
P.	
  VAGINAL,	
  
CESAREA,	
  
HOSPITAL	
  
EDAD,	
  
PATOLOGIAS	
  
GENETICA	
  
EXP.	
  
ANTIBIOTIC.	
  
LACTANCIA	
  
USO	
  
PROBIOTICOS	
  
/	
  PREBIOTICOS	
  
Nutri3on	
  and	
  Healthy	
  Aging	
  4	
  (2016)	
  3–16	
  
Trastornos	
  Metabólicos	
  
•  La	
  alteración	
  en	
  la	
  microbiota	
  intes3nal	
  se	
  asocia	
  a:	
  
– Obesidad	
  
– Enfermedad	
  inflamatoria	
  intes:nal	
  
– Síndrome	
  del	
  intes:no	
  irritable	
  	
  
– Diabetes	
  Mellitus	
  :po	
  1	
  y	
  :po	
  2	
  
– Aterosclerosis	
  
– Alergia	
  
– Au:smo	
  
– Fiebre	
  Familiar	
  del	
  Mediterráneo	
  
GASTROENTEROLOGY	
  2013;145:946–953	
  
*	
  Estudio	
  Randomizado.	
  
*	
  Serie	
  de	
  Casos.	
  
*	
  Asociación	
  observada	
  y	
  en	
  estudio.	
  
(*)	
  
(*)	
  
(*)	
  
(*)	
  
(*)	
  
(*)	
  
(*)	
  
(*)	
  
OBESIDAD	
  
DIABETES	
  
E.	
  	
  
CARDIO-­‐	
  
VASCULARES	
  
Experimentos	
  
AXENICOS	
  
Criados	
  por	
  varias	
  
generaciones	
  en	
  un	
  
aislador	
  estéril,	
  sin	
  
MBI.	
  
KNOCKOUT	
  
Uno	
  o	
  más	
  de	
  sus	
  
genes	
  estén	
  
inac:vados	
  por	
  
Ing.	
  Gené:ca.	
  
NORMALES	
  
Ratones	
  Axénicos	
  
<	
  42	
  %	
  MG	
  
+	
  30	
  %	
  Alimento	
  
Trasplante	
  MBI	
  
>	
  57	
  %	
  MG	
  
S.	
  Metabólico	
  
Proc	
  Natl	
  Acad	
  Sci	
  USA.	
  2004;101:15718-­‐15723.	
  
=	
  
=	
  
Ratones	
  Axénicos	
  
De	
  “donante”	
  
Normopeso	
  
Trasplante	
  MBI	
  
REV	
  CHIL	
  ENDOCRINOL	
  DIABETES	
  2013;6(4):155-­‐162	
  
=	
  
De	
  “donante”	
  
Obeso	
  
Almacena	
  >	
  Grasa	
  
Firmicutes	
  	
  	
  	
  é	
  
Bacteroides	
  ê	
  
Lipoproteína	
  Lipasa	
  
LPL	
  
Firmicutes	
  	
  	
  	
  ê	
  
Bacteroides	
  	
  é	
  
>	
  Firmicutes	
  	
  	
  
<	
  Bacteroides	
  	
  
Nature.	
  2006;444:21-­‐28.	
  
Dieta	
  	
  
Hipocalorica	
  1	
  año	
  
C/	
  HTA	
  
Cell.	
  Infect.	
  Microbiol.	
  2017;	
  7:381.	
  
Estudio	
  del	
  
Metagenoma	
  MBI	
  
Sanos	
  
Clostridiales,	
  Blau/a	
  hansenii,	
  
Megasphaera,	
  Streptococcus	
  
(S.	
  salivarius	
  and	
  S.	
  infantarius)	
  
>	
  transporte	
  de	
  membrana	
  
>	
  biosíntesis	
  lipopolisacáridos	
  	
  
>	
  degradación	
  esteroides	
  
Ratones	
  Knockout	
  
Ratones	
  Resistentes	
  a	
  la	
  
Obesidad	
  (RELM-­‐B)	
  
Dieta	
  	
  
Alta	
  en	
  Grasas	
  
Ambos:	
  
Firmicutes	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  é	
  
Proteobacterias	
  é	
  
Bacteroides	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  ê	
  
Grasa	
  Dieta	
  
Determina	
  cambios	
  
MBI	
  
Gastroenterology.	
  2009;137:1716-­‐1724.	
  
RELM-­‐B	
  
Trasplante	
  Fecal	
  
Siglo	
  IV	
  China	
  	
  à	
  1958	
  CDI	
  	
  
1.  Infección	
  Clostridium	
  
Difficile.	
  
2.  Enfermedad	
  Inflamatoria	
  
Intes:nal.	
  
3.  Síndrome	
  de	
  Intes:no	
  
Irritable.	
  
4.  Síndrome	
  Metabólico.	
  
5.  Enfermedades	
  
Cardiovasculares.	
  
6.  Hígado	
  Graso.	
  
7.  Obesidad.	
  
Ratones	
  ob/ob	
  
Lep:na	
  (-­‐)	
  
Proc	
  Natl	
  Acad	
  Sci	
  USA.	
  2005;102:11070-­‐5.	
  
Ratones	
  ob/ob	
  
Lep:na	
  (-­‐)	
   2	
  Semanas	
  
Proc	
  Natl	
  Acad	
  Sci	
  USA.	
  2005;102:11070-­‐5.	
  
Ratones	
  ob/ob	
  
Lep:na	
  (-­‐)	
   2	
  Semanas	
  
Cambios	
  MBI	
  
Diabetes	
  M-­‐II	
  
Proc	
  Natl	
  Acad	
  Sci	
  USA.	
  2005;102:11070-­‐5.	
  
C/	
  Resistencia	
  Insulina	
  
GASTROENTEROLOGY	
  2012;143:913–916	
  
Trasplante	
  Fecal	
  
de	
  Donante	
  S/RI	
  
En	
  Humanos	
  
C/	
  Resistencia	
  Insulina	
  
GASTROENTEROLOGY	
  2012;143:913–916	
  
Trasplante	
  Fecal	
  
de	
  Donante	
  S/RI	
  
6	
  Semanas	
  
ê	
  Resistencia	
  Insulina	
  
En	
  Humanos	
  
Gemelos	
  
A	
  
B	
  
Science	
  2013;341:	
  1241214	
  
“discordantes”	
  
Gemelos	
  
Trasplante	
  Fecal	
  
A	
  
B	
  
Science	
  2013;341:	
  1241214	
  
“discordantes”	
  
Gemelos	
  
Trasplante	
  Fecal	
  
A	
   A	
  
B	
  
B	
  
Science	
  2013;341:	
  1241214	
  
“discordantes”	
  
A	
  
B	
  
Coprofagia	
  
A	
  
B	
  
A	
  
B	
  
OBESIDAD	
  
2008	
   2008	
  
DIABETES	
  MELLITUS	
  
Am	
  J	
  Physiol	
  Regul	
  Integr	
  Comp	
  Physiol	
  307:	
  R1275–R1291,	
  2014.	
  
Bypass	
  Gástrico	
  en	
  Y	
  de	
  Roux	
  
MECANISMOS	
  POST	
  CIRUGIA	
  B.	
  
Am	
  J	
  Physiol	
  Regul	
  Integr	
  Comp	
  Physiol	
  307:	
  R1275–R1291,	
  2014.	
  
Cambios	
  MBI	
  post	
  C.	
  Bariátrica	
  
ê	
   é	
  
Firmicutes	
   Verrucomicrobia	
  
Proteobacteria	
  
Bacteroidetes	
  	
  
Chloroflexi	
  
Fibrobacteres	
  
Spirochaetes	
  
Fusobacteria	
  
Nutrients	
  2017;	
  9:	
  974.	
  
Cambios	
  MBI	
  post	
  C.	
  Bariátrica	
  
ê	
   é	
  
Firmicutes	
   Verrucomicrobia	
  
(Bacteroidetes	
  G.	
  Manga)	
   Proteobacteria	
  (Ambas)	
  
Ac/nobacteria	
   Bacteroidetes	
  (Bypass)	
  
Chloroflexi	
  
Fibrobacteres	
  
Spirochaetes	
  
Fusobacteria	
  
Nutrients	
  2017;	
  9:	
  974.	
  
Medina	
  et	
  al.	
  (2017),	
  PeerJ,	
  DOI	
  10.7717/peerj.3443	
  
ê Ingesta	
  Calórica	
  
é	
  Aumento	
  del	
  Gasto	
  E.	
  
Science	
  2013;341:	
  1241214	
  
Cirugía	
  Bariátrica	
  
Restricción	
  
Calórica	
  
Hormonas	
  
Diges3vas	
  
Trasfondo	
  
Gené3co	
  
Malabsorción	
  
	
  
Pép3dos	
  
Intes3nales	
  
Respuesta	
  Individual	
  
Normal	
  /	
  Alta	
  /	
  Baja	
  
Marca	
  
Epigené3ca	
  
Expresión	
  
De	
  Genes	
  
Microbiota	
  
	
  
Nutrición	
  Precisa	
  
Nutrients	
  2017;	
  9:	
  974	
  
 J	
  Diabetes	
  Inves3g	
  2017	
  doi:	
  10.1111/jdi.12687	
  
7-­‐10%	
  
Energía	
  
Colesterol	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  ê	
  
Aterosclerosis	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  ê	
  
Cardiopa-as	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  	
  ê	
  
Ingesta	
  Carne	
  y	
  Leche	
  Grasa	
  	
  é	
  	
  
Década	
  1970	
  –	
  Dieta	
  v/s	
  Colesterol	
  
Pre	
  /	
  Pro	
  
Ingredientes	
  selec:vos	
  
fermentados	
  o	
  
alimentarios	
  no	
  digeribles,	
  
que	
  promueven	
  el	
  
crecimiento	
  y	
  las	
  
ac:vidades	
  especies	
  en	
  la	
  
microbiota	
  intes:nal.	
  
PREBIOTICOS	
  
Microbios	
  vivos,	
  que	
  
man:enen	
  el	
  equilibrio	
  
microbiano	
  en	
  el	
  intes:no	
  
para	
  promover	
  la	
  
beneficios	
  de	
  la	
  salud.	
  	
  
Su	
  aplicación	
  es	
  divcil	
  (pH,	
  
Bilis).	
  	
  
PROBIOTICOS	
  
Probió3cos	
  
•  Los	
  más	
  estudiados	
  son:	
  
•  	
  Bacterias	
  del	
  ácido	
  lác3co:	
  
– Lactobacilos	
  
– Bifidobacterias	
  
•  Sacharomyces	
  Boulardii	
  (levadura).	
  
•  Bacteria:	
  E.	
  Coli	
  Nissle	
  1997	
  
Es	
  un	
  “Campo	
  en	
  Pañales”	
  
Probió3cos	
  
hMp://wellnesstechnologies.cl/web2/lacte-­‐5/	
  	
  
Lacte5	
  
•  3	
  cepas	
  probió-cas.	
  
•  Una	
  de	
  estas	
  cepas	
  es	
  
Lactobacillus	
  	
  salivarius	
  
(LPM01),	
  es	
  aislada	
  de	
  leche	
  
materna	
  y	
  además	
  el	
  primer	
  
probió-co	
  Chileno	
  en	
  el	
  
mercado.	
  
Prebió3cos	
  
•  Fibras	
  alimentarias.	
  
•  Beneficiosa	
  para	
  el	
  90%	
  de	
  la	
  MBI	
  (+),	
  y	
  
el	
  90%	
  de	
  esta	
  MBI	
  esta	
  en	
  el	
  COLON.	
  
•  30	
  gr	
  /	
  día.	
  
	
  
¿Cuál	
  de	
  los	
  siguientes	
  No	
  es	
  Probió3co?:	
  
a)  Puerro.	
  
b)  Endivia.	
  
c)  Azúcar.	
  
d)  Avena.	
  
e)  Ajo.	
  
¿Cuál	
  de	
  los	
  siguientes	
  No	
  es	
  Probió3co?:	
  
a)  Puerro.	
  
b)  Endivia.	
  
c)  Azúcar.	
  
d)  Avena.	
  
e)  Ajo.	
  
VARIABILIDAD	
  
EN	
  LA	
  MBI	
  
GEOGRAFIA,	
  
DIETA	
  
P.	
  VAGINAL,	
  
CESAREA,	
  
HOSPITAL	
  
EDAD,	
  
PATOLOGIAS	
  
GENETICA	
  
EXP.	
  
ANTIBIOTIC.	
  
LACTANCIA	
  
USO	
  
PROBIOTICOS	
  
/	
  PREBIOTICOS	
  
VARIABILIDAD	
  
EN	
  LA	
  MBI	
  
GEOGRAFIA,	
  
DIETA	
  
P.	
  VAGINAL,	
  
CESAREA,	
  
HOSPITAL	
  
EDAD,	
  
PATOLOGIAS	
  
GENETICA	
  
EXP.	
  
ANTIBIOTIC.	
  
LACTANCIA	
  
USO	
  
PROBIOTICOS	
  
/	
  PREBIOTICOS	
  
VARIABILIDAD	
  
EN	
  LA	
  MBI	
  
GEOGRAFIA,	
  
DIETA	
  
P.	
  VAGINAL,	
  
CESAREA,	
  
HOSPITAL	
  
EDAD,	
  
PATOLOGIAS	
  
GENETICA	
  
EXP.	
  
ANTIBIOTIC.	
  
LACTANCIA	
  
USO	
  
PROBIOTICOS	
  
/	
  PREBIOTICOS	
  
Nutrients	
  2017,	
  9,	
  913;	
  doi:10.3390/nu9080913	
  
Nutrición	
  Precisa	
  
“Curva	
  de	
  Atención”	
  
“Curva	
  de	
  Atención”	
  
Cifras	
  
•  Usamos	
  An3bió3cos	
  de	
  Manera	
  Indiscriminada.	
  
•  La	
  Resistencia	
  An3bió3ca	
  genera:	
  
– 700.000	
  víc3mas	
  anuales.	
  
– Para	
  el	
  2050,	
  en	
  la	
  UE,	
  significará	
  10	
  mil	
  millones	
  
de	
  dólares.	
  
•  Para	
  intentar	
  cambiar	
  el	
  ecosistema	
  	
  intes3nal	
  se	
  
requiere	
  =	
  1.000	
  millones	
  de	
  bacterias	
  por	
  dosis.	
  
•  Tenemos	
  una	
  predisposición	
  nega3va	
  hacia	
  las	
  
bacterias.	
  
Europa,	
  hace	
  unos	
  130	
  años…	
  
Europa,	
  hace	
  unos	
  130	
  años…	
  
•  Aislamiento	
  de	
  Pacientes.	
  
•  Se	
  Prohibió:	
  
•  Escupitajos.	
  
•  Besos.	
  
•  No	
  compar3r	
  Toallas.	
  
•  Baño	
  1	
  vez	
  a	
  la	
  semana	
  
(comunitario).	
  
•  …	
  
•  Ú:les	
  de	
  Aseo,	
  Baño	
  
Personal,	
  Baño	
  diario,	
  
conductas	
  de	
  higiene	
  
personal.	
  
95	
  %	
  	
  
Bacterias	
  	
  
Son	
  
“Buenas”	
  
60	
  %	
  	
  
MBI	
  
no	
  la	
  
conocemos	
  
90	
  %	
  	
  
MB	
  está	
  en	
  
Intes3no	
  
86,7	
  %	
  	
  
de	
  las	
  Charlas	
  fueron	
  para	
  Bacterias	
  “Malas”	
  
Pob.	
  APS	
  Chile	
  2013	
  
11.794.492	
  personas	
  
21%	
  
67%	
  
12%	
  
Población	
  APS	
  -­‐	
  2013	
  
<	
  15	
  años	
  
15-­‐64	
  años	
  
>	
  65	
  años	
  
hMp://www.deis.cl/estadis/cas-­‐poblacion/	
  	
  
hMp://web.minsal.cl/wp-­‐content/uploads/2017/05/ALAIN-­‐PALACIOS.pdf	
  	
  
2017	
  =	
  $	
  1.524.000.000	
  
hMp://www.udd.cl/dircom/web/medicina/isp/index.html	
  	
  
60%	
   30%	
  
No	
  vemos	
  más	
  allá	
  de	
  nuestras	
  narices…	
  
Bibliogra`a	
  
1.  BMC	
  Immunology	
  (2017)	
  18:2.	
  
2.  Nutri/on	
  and	
  Healthy	
  Aging	
  4	
  (2016)	
  3–16.	
  
3.  Clark	
  and	
  Mach	
  Journal	
  of	
  the	
  Interna/onal	
  Society	
  of	
  Sports	
  Nutri/on	
  
(2016)	
  13:43.	
  
4.  Hindawi	
  Publishing	
  Corpora/on.	
  Neural	
  Plas/city.	
  Volume	
  2016,	
  Ar/cle	
  
ID	
  3597209,	
  15	
  pages.	
  
5.  J	
  Transl	
  Med	
  (2016)	
  14:298.	
  
6.  World	
  J	
  Gastroenterol	
  2016	
  January	
  7;	
  22(1):	
  361-­‐368.	
  
7.  World	
  J	
  Gastroenterol	
  2016	
  December	
  21;	
  22(47):	
  10304-­‐10315.	
  
8.  J	
  Neurogastroenterol	
  Mo/l,	
  Vol.	
  23	
  No.	
  1	
  January,	
  2017.	
  
9.  World	
  J	
  Gastroenterol	
  2016	
  December	
  14;	
  22(46):	
  10093-­‐10102.	
  
10.  Front.	
  Immunol.	
  7:627.	
  2016.	
  
11.  Eur	
  J	
  Clin	
  Microbiol	
  Infect	
  Dis.	
  DOI	
  10.1007/s10096-­‐016-­‐2881-­‐8.	
  
12.  PeerJ	
  5:e3443;	
  DOI	
  10.7717/peerj.3443	
  
1.  	
  J	
  Diabetes	
  Inves/g	
  2017.	
  doi:	
  10.1111/jdi.12687.	
  
2.  Front.	
  Cell.	
  Infect.	
  Microbiol.	
  7:381.	
  
3.  	
  Oncotarget,	
  2017,	
  Vol.	
  8,	
  (No.	
  32),	
  pp:	
  53829-­‐53838.	
  
4.  Front.	
  Pediatr.	
  5:178.	
  	
  
5.  Stanislawski	
  et	
  al.	
  Microbiome	
  (2017)	
  5:113.	
  
6.  World	
  J	
  Gastroenterol	
  2017	
  August	
  14;	
  23(30):	
  5486-­‐5498.	
  
7.  Front.	
  Pediatr.	
  5:165.	
  	
  
8.  Nutrients	
  2017,	
  9,	
  913	
  
9.  GASTROENTEROLOGY	
  2013;145:946–953.	
  
10.  Ther	
  Adv	
  Gastroenterol	
  2016,	
  Vol.	
  9(2)	
  229–239	
  
11.  J	
  Clin	
  Invest.	
  2011;121(6):2126–2132.	
  
12.  JOURNAL	
  OF	
  PHYSIOLOGY	
  AND	
  PHARMACOLOGY	
  2015,	
  66,	
  4,	
  483-­‐491	
  
13.  GASTROENTEROLOGY	
  2012;143:913–916	
  
14.  N	
  AT	
  U	
  R	
  E	
  |	
  VO	
  L	
  0	
  0	
  0	
  |	
  0	
  0	
  M	
  O	
  N	
  T	
  H	
  2	
  0	
  1	
  6.	
  doi:10.1038/nature20796	
  
15.  Rev.	
  chil.	
  endocrinol.	
  diabetes	
  2013;	
  6	
  (4):	
  155-­‐162.	
  
16.  Gastroenterol	
  Hepatol	
  2003;26(Supl	
  1):31-­‐6.	
  
17.  Curr	
  Gastroenterol	
  Rep	
  (2013)	
  15:337.	
  
18.  	
  Clin	
  Chem.	
  2013	
  April	
  ;	
  59(4):	
  617–628.	
  
19.  Allergology	
  Interna/onal	
  (2017),	
  hMp://dx.doi.org/10.1016/j.alit.2017.07.010	
  
20.  Allergology	
  Interna/onal	
  (2017),	
  hMp://dx.doi.org/10.1016/j.alit.2017.08.004	
  
Exclusión	
  	
  
de	
  	
  
Patógenos	
  
Es3mula	
  
S.	
  Inmune	
  
Funciones	
  
Metabólicas	
  
MUCHAS	
  GRACIAS	
  

Ppt microbiota sept 2017 (full)

  • 1.
    Microbiota   XVI  Congreso  Cien-fico  Temá3co  ANACEM  Chile  2017   ACEMUCSC   "Infectología  en  APS  una  visión  ú:l  e  innovadora”   Octubre  –  2017   Gabriel  Astete  Arriagada.   M.S.C.Ch.  –  Soc.  Cirugía  Bariátrica  y  Metabólica    
  • 3.
  • 4.
    Louis  Pasteur  (1822  -­‐  1895)  
  • 5.
    El  desarrollo  evolu:vo  del  Hombre  definió  las   principales  adaptaciones  gené:cas  y  fenoXpicas.     Y,  nuestra  relación  con  los  Microbios.    
  • 6.
  • 9.
  • 10.
  • 11.
    Escenario   •  Extensión  del  tracto  intes:nal.   •  Genoma  colec:vo  de  la  MBI  es   +  5  millones  de  genes.   •  Microbiota:   –  +  1.000  géneros/especies  de   Bacterias.   –  Levaduras,  Virus,  Fagos.  
  • 12.
  • 13.
    300  m2   EXTENSION  TRACTO  DIGESTIVO  
  • 14.
    GENOMA  COLECTIVO  DE  LA  MBI   Más  de  5  millones  de  Genes    
  • 15.
    GENOMA  COLECTIVO  DE  LA  MBI   Más  de  5  millones  de  Genes     Genoma  MBI  
  • 16.
    10  x  14  Microorganismos   100.000.000.000.000  (100  Billones)  
  • 17.
    10  x  14  Microorganismos   FIRMICUTES   BACTEROIDETES   ACTINOBACTERIAS   OTROS  90%   Anaerobios   99,9  %  
  • 18.
    NO  EXISTE  UN  PATRON  UNICO  DE   MICROBIOTA  PARA  LA  ESPECIE  HUMANA,  ES   VARIABLE  POR  UNA  SERIE  DE  FACTORES.  
  • 19.
    Nutri3on  and  Healthy  Aging  4  (2016)  3–16   VARIABILIDAD   EN  LA  MBI   GEOGRAFIA,   DIETA   P.  VAGINAL,   CESAREA,   HOSPITAL   EDAD,   PATOLOGIAS   GENETICA   EXP.   ANTIBIOTIC.   LACTANCIA   USO   PROBIOTICOS   /  PREBIOTICOS  
  • 20.
  • 21.
    NACIMIENTO   LACTANCIA   DIETA   ANTIBIOTICOS   M I C R O B I O T A TIEMPO   INFECCIONES  
  • 22.
    PARTO  +  LACTANCIA  v/s  CESAREA  +  FORMULAS   PARTO  VAGINAL   CESAREA   •  BIFIDOBACTARIAS   •  BACTEROIDES   •  STAFILOCOCCUS   •  CORYBEBACTERIUM   •  PROPIONIBACTERIUM   •  LACTOBACILOS   •  PREVOTELLA   •  SNEATHIA   •  CLOSTRIDUM  DIFFICILE   LACTANCIA  MATERNA   FORMULAS  LACTEAS   •  BIFIDOBACTERIAS   •  E.  COLI   •  C.  DIFFICILE   •  BACTEROIDES   •  LACTOBACILLI   Nutri3on  and  Healthy  Aging  4  (2016)  3–16   Lactancia   Materna  (6  m)   promedio=  55,9%   Minsal  2014   Tasa  Cesárea   47,1  %  (30-­‐80)   OCDE  2017  
  • 23.
    Nutri3on  and  Healthy  Aging  4  (2016)  3–16   VARIABILIDAD   EN  LA  MBI   GEOGRAFIA,   DIETA   P.  VAGINAL,   CESAREA,   HOSPITAL   EDAD,   PATOLOGIAS   GENETICA   EXP.   ANTIBIOTIC.   LACTANCIA   USO   PROBIOTICOS   /  PREBIOTICOS  
  • 24.
    Nutri3on  and  Healthy  Aging  4  (2016)  3–16  
  • 25.
    Trastornos  Metabólicos   • La  alteración  en  la  microbiota  intes3nal  se  asocia  a:   – Obesidad   – Enfermedad  inflamatoria  intes:nal   – Síndrome  del  intes:no  irritable     – Diabetes  Mellitus  :po  1  y  :po  2   – Aterosclerosis   – Alergia   – Au:smo   – Fiebre  Familiar  del  Mediterráneo  
  • 26.
    GASTROENTEROLOGY  2013;145:946–953   *  Estudio  Randomizado.   *  Serie  de  Casos.   *  Asociación  observada  y  en  estudio.   (*)   (*)   (*)   (*)   (*)   (*)   (*)   (*)  
  • 28.
    OBESIDAD   DIABETES   E.     CARDIO-­‐   VASCULARES  
  • 29.
    Experimentos   AXENICOS   Criados  por  varias   generaciones  en  un   aislador  estéril,  sin   MBI.   KNOCKOUT   Uno  o  más  de  sus   genes  estén   inac:vados  por   Ing.  Gené:ca.   NORMALES  
  • 30.
    Ratones  Axénicos   <  42  %  MG   +  30  %  Alimento   Trasplante  MBI   >  57  %  MG   S.  Metabólico   Proc  Natl  Acad  Sci  USA.  2004;101:15718-­‐15723.   =   =  
  • 31.
    Ratones  Axénicos   De  “donante”   Normopeso   Trasplante  MBI   REV  CHIL  ENDOCRINOL  DIABETES  2013;6(4):155-­‐162   =   De  “donante”   Obeso   Almacena  >  Grasa   Firmicutes        é   Bacteroides  ê   Lipoproteína  Lipasa   LPL  
  • 32.
    Firmicutes        ê   Bacteroides    é   >  Firmicutes       <  Bacteroides     Nature.  2006;444:21-­‐28.   Dieta     Hipocalorica  1  año  
  • 33.
    C/  HTA   Cell.  Infect.  Microbiol.  2017;  7:381.   Estudio  del   Metagenoma  MBI   Sanos   Clostridiales,  Blau/a  hansenii,   Megasphaera,  Streptococcus   (S.  salivarius  and  S.  infantarius)   >  transporte  de  membrana   >  biosíntesis  lipopolisacáridos     >  degradación  esteroides  
  • 34.
    Ratones  Knockout   Ratones  Resistentes  a  la   Obesidad  (RELM-­‐B)  
  • 35.
    Dieta     Alta  en  Grasas   Ambos:   Firmicutes                      é   Proteobacterias  é   Bacteroides                  ê   Grasa  Dieta   Determina  cambios   MBI   Gastroenterology.  2009;137:1716-­‐1724.   RELM-­‐B  
  • 36.
    Trasplante  Fecal   Siglo  IV  China    à  1958  CDI     1.  Infección  Clostridium   Difficile.   2.  Enfermedad  Inflamatoria   Intes:nal.   3.  Síndrome  de  Intes:no   Irritable.   4.  Síndrome  Metabólico.   5.  Enfermedades   Cardiovasculares.   6.  Hígado  Graso.   7.  Obesidad.  
  • 37.
    Ratones  ob/ob   Lep:na  (-­‐)   Proc  Natl  Acad  Sci  USA.  2005;102:11070-­‐5.  
  • 38.
    Ratones  ob/ob   Lep:na  (-­‐)   2  Semanas   Proc  Natl  Acad  Sci  USA.  2005;102:11070-­‐5.  
  • 39.
    Ratones  ob/ob   Lep:na  (-­‐)   2  Semanas   Cambios  MBI   Diabetes  M-­‐II   Proc  Natl  Acad  Sci  USA.  2005;102:11070-­‐5.  
  • 40.
    C/  Resistencia  Insulina   GASTROENTEROLOGY  2012;143:913–916   Trasplante  Fecal   de  Donante  S/RI   En  Humanos  
  • 41.
    C/  Resistencia  Insulina   GASTROENTEROLOGY  2012;143:913–916   Trasplante  Fecal   de  Donante  S/RI   6  Semanas   ê  Resistencia  Insulina   En  Humanos  
  • 42.
    Gemelos   A   B   Science  2013;341:  1241214   “discordantes”  
  • 43.
    Gemelos   Trasplante  Fecal   A   B   Science  2013;341:  1241214   “discordantes”  
  • 44.
    Gemelos   Trasplante  Fecal   A   A   B   B   Science  2013;341:  1241214   “discordantes”  
  • 45.
  • 46.
  • 47.
    OBESIDAD   2008  2008   DIABETES  MELLITUS  
  • 48.
    Am  J  Physiol  Regul  Integr  Comp  Physiol  307:  R1275–R1291,  2014.  
  • 50.
    Bypass  Gástrico  en  Y  de  Roux  
  • 51.
    MECANISMOS  POST  CIRUGIA  B.   Am  J  Physiol  Regul  Integr  Comp  Physiol  307:  R1275–R1291,  2014.  
  • 52.
    Cambios  MBI  post  C.  Bariátrica   ê   é   Firmicutes   Verrucomicrobia   Proteobacteria   Bacteroidetes     Chloroflexi   Fibrobacteres   Spirochaetes   Fusobacteria   Nutrients  2017;  9:  974.  
  • 53.
    Cambios  MBI  post  C.  Bariátrica   ê   é   Firmicutes   Verrucomicrobia   (Bacteroidetes  G.  Manga)   Proteobacteria  (Ambas)   Ac/nobacteria   Bacteroidetes  (Bypass)   Chloroflexi   Fibrobacteres   Spirochaetes   Fusobacteria   Nutrients  2017;  9:  974.   Medina  et  al.  (2017),  PeerJ,  DOI  10.7717/peerj.3443  
  • 54.
    ê Ingesta  Calórica   é  Aumento  del  Gasto  E.   Science  2013;341:  1241214  
  • 55.
    Cirugía  Bariátrica   Restricción   Calórica   Hormonas   Diges3vas   Trasfondo   Gené3co   Malabsorción     Pép3dos   Intes3nales   Respuesta  Individual   Normal  /  Alta  /  Baja   Marca   Epigené3ca   Expresión   De  Genes   Microbiota     Nutrición  Precisa   Nutrients  2017;  9:  974  
  • 56.
     J  Diabetes  Inves3g  2017  doi:  10.1111/jdi.12687   7-­‐10%   Energía  
  • 57.
    Colesterol                                                                    ê   Aterosclerosis                                                      ê   Cardiopa-as                                                            ê   Ingesta  Carne  y  Leche  Grasa    é     Década  1970  –  Dieta  v/s  Colesterol  
  • 59.
    Pre  /  Pro   Ingredientes  selec:vos   fermentados  o   alimentarios  no  digeribles,   que  promueven  el   crecimiento  y  las   ac:vidades  especies  en  la   microbiota  intes:nal.   PREBIOTICOS   Microbios  vivos,  que   man:enen  el  equilibrio   microbiano  en  el  intes:no   para  promover  la   beneficios  de  la  salud.     Su  aplicación  es  divcil  (pH,   Bilis).     PROBIOTICOS  
  • 60.
    Probió3cos   •  Los  más  estudiados  son:   •   Bacterias  del  ácido  lác3co:   – Lactobacilos   – Bifidobacterias   •  Sacharomyces  Boulardii  (levadura).   •  Bacteria:  E.  Coli  Nissle  1997  
  • 61.
    Es  un  “Campo  en  Pañales”   Probió3cos  
  • 62.
    hMp://wellnesstechnologies.cl/web2/lacte-­‐5/     Lacte5   •  3  cepas  probió-cas.   •  Una  de  estas  cepas  es   Lactobacillus    salivarius   (LPM01),  es  aislada  de  leche   materna  y  además  el  primer   probió-co  Chileno  en  el   mercado.  
  • 63.
    Prebió3cos   •  Fibras  alimentarias.   •  Beneficiosa  para  el  90%  de  la  MBI  (+),  y   el  90%  de  esta  MBI  esta  en  el  COLON.   •  30  gr  /  día.    
  • 64.
    ¿Cuál  de  los  siguientes  No  es  Probió3co?:   a)  Puerro.   b)  Endivia.   c)  Azúcar.   d)  Avena.   e)  Ajo.  
  • 65.
    ¿Cuál  de  los  siguientes  No  es  Probió3co?:   a)  Puerro.   b)  Endivia.   c)  Azúcar.   d)  Avena.   e)  Ajo.  
  • 67.
    VARIABILIDAD   EN  LA  MBI   GEOGRAFIA,   DIETA   P.  VAGINAL,   CESAREA,   HOSPITAL   EDAD,   PATOLOGIAS   GENETICA   EXP.   ANTIBIOTIC.   LACTANCIA   USO   PROBIOTICOS   /  PREBIOTICOS  
  • 68.
    VARIABILIDAD   EN  LA  MBI   GEOGRAFIA,   DIETA   P.  VAGINAL,   CESAREA,   HOSPITAL   EDAD,   PATOLOGIAS   GENETICA   EXP.   ANTIBIOTIC.   LACTANCIA   USO   PROBIOTICOS   /  PREBIOTICOS  
  • 69.
    VARIABILIDAD   EN  LA  MBI   GEOGRAFIA,   DIETA   P.  VAGINAL,   CESAREA,   HOSPITAL   EDAD,   PATOLOGIAS   GENETICA   EXP.   ANTIBIOTIC.   LACTANCIA   USO   PROBIOTICOS   /  PREBIOTICOS  
  • 70.
    Nutrients  2017,  9,  913;  doi:10.3390/nu9080913   Nutrición  Precisa  
  • 71.
  • 72.
  • 73.
    Cifras   •  Usamos  An3bió3cos  de  Manera  Indiscriminada.   •  La  Resistencia  An3bió3ca  genera:   – 700.000  víc3mas  anuales.   – Para  el  2050,  en  la  UE,  significará  10  mil  millones   de  dólares.   •  Para  intentar  cambiar  el  ecosistema    intes3nal  se   requiere  =  1.000  millones  de  bacterias  por  dosis.   •  Tenemos  una  predisposición  nega3va  hacia  las   bacterias.  
  • 74.
    Europa,  hace  unos  130  años…  
  • 75.
    Europa,  hace  unos  130  años…   •  Aislamiento  de  Pacientes.   •  Se  Prohibió:   •  Escupitajos.   •  Besos.   •  No  compar3r  Toallas.   •  Baño  1  vez  a  la  semana   (comunitario).   •  …   •  Ú:les  de  Aseo,  Baño   Personal,  Baño  diario,   conductas  de  higiene   personal.  
  • 76.
    95  %     Bacterias     Son   “Buenas”   60  %     MBI   no  la   conocemos   90  %     MB  está  en   Intes3no   86,7  %     de  las  Charlas  fueron  para  Bacterias  “Malas”  
  • 78.
    Pob.  APS  Chile  2013   11.794.492  personas   21%   67%   12%   Población  APS  -­‐  2013   <  15  años   15-­‐64  años   >  65  años   hMp://www.deis.cl/estadis/cas-­‐poblacion/    
  • 79.
  • 80.
  • 81.
    No  vemos  más  allá  de  nuestras  narices…  
  • 82.
    Bibliogra`a   1.  BMC  Immunology  (2017)  18:2.   2.  Nutri/on  and  Healthy  Aging  4  (2016)  3–16.   3.  Clark  and  Mach  Journal  of  the  Interna/onal  Society  of  Sports  Nutri/on   (2016)  13:43.   4.  Hindawi  Publishing  Corpora/on.  Neural  Plas/city.  Volume  2016,  Ar/cle   ID  3597209,  15  pages.   5.  J  Transl  Med  (2016)  14:298.   6.  World  J  Gastroenterol  2016  January  7;  22(1):  361-­‐368.   7.  World  J  Gastroenterol  2016  December  21;  22(47):  10304-­‐10315.   8.  J  Neurogastroenterol  Mo/l,  Vol.  23  No.  1  January,  2017.   9.  World  J  Gastroenterol  2016  December  14;  22(46):  10093-­‐10102.   10.  Front.  Immunol.  7:627.  2016.   11.  Eur  J  Clin  Microbiol  Infect  Dis.  DOI  10.1007/s10096-­‐016-­‐2881-­‐8.   12.  PeerJ  5:e3443;  DOI  10.7717/peerj.3443  
  • 83.
    1.   J  Diabetes  Inves/g  2017.  doi:  10.1111/jdi.12687.   2.  Front.  Cell.  Infect.  Microbiol.  7:381.   3.   Oncotarget,  2017,  Vol.  8,  (No.  32),  pp:  53829-­‐53838.   4.  Front.  Pediatr.  5:178.     5.  Stanislawski  et  al.  Microbiome  (2017)  5:113.   6.  World  J  Gastroenterol  2017  August  14;  23(30):  5486-­‐5498.   7.  Front.  Pediatr.  5:165.     8.  Nutrients  2017,  9,  913   9.  GASTROENTEROLOGY  2013;145:946–953.   10.  Ther  Adv  Gastroenterol  2016,  Vol.  9(2)  229–239   11.  J  Clin  Invest.  2011;121(6):2126–2132.   12.  JOURNAL  OF  PHYSIOLOGY  AND  PHARMACOLOGY  2015,  66,  4,  483-­‐491   13.  GASTROENTEROLOGY  2012;143:913–916   14.  N  AT  U  R  E  |  VO  L  0  0  0  |  0  0  M  O  N  T  H  2  0  1  6.  doi:10.1038/nature20796   15.  Rev.  chil.  endocrinol.  diabetes  2013;  6  (4):  155-­‐162.   16.  Gastroenterol  Hepatol  2003;26(Supl  1):31-­‐6.   17.  Curr  Gastroenterol  Rep  (2013)  15:337.   18.   Clin  Chem.  2013  April  ;  59(4):  617–628.   19.  Allergology  Interna/onal  (2017),  hMp://dx.doi.org/10.1016/j.alit.2017.07.010   20.  Allergology  Interna/onal  (2017),  hMp://dx.doi.org/10.1016/j.alit.2017.08.004  
  • 84.
    Exclusión     de     Patógenos   Es3mula   S.  Inmune   Funciones   Metabólicas  
  • 85.