Os invertebrados
Principais características Invertebrados   Animais sen esqueleto interno, ainda que poden ter un esqueleto externo ou  exoesqueleto .  Algúns grupos con simetría radiada: non se pode trazar un único eixo que divida o animal en dúas partes simétricas. Outros grupos teñen simetría bilateral.  Características distintivas para cada subgrupo ( filum ).
Os grupos de invertebrados Hai diferentes grupos de invertebrados: as  esponxas , os  equinodermos , as  medusas ,  anémonas  e  corais , os  miñocas , os  moluscos  e os  artrópodos . ESPONJAS Son los invertebrados más sencillos. Esponjas EQUINODERMOS Tienen el cuerpo cubierto por placas duras y púas. Erizo de mar MEDUSAS,  ANÉMONAS Y CORALES Tienen el cuerpo blando y tentáculos. Anémonas GUSANOS Tienen el cuerpo blando y alargado. Lombriz de tierra MOLUSCOS Tienen el cuerpo blando y casi todos tienen concha.  Caracol ARTRÓPODOS Tienen el cuerpo cubierto por un caparazón articulado. Cangrejo de río
Principais filos de invertebrados Poríferos Celentéreos Anélidos Platelmintos Nematodos Equinodermos Moluscos Artrópodos
PORÍFEROS (esponxas) Animais acuáticos sedentarios que viven fixos ó chan.  Sen verdadeiros tecidos e asimétricos.  Corpo perforado por numerosos poros comunicados entre sí por canles.  Exoesqueleto formado por unhas espiñas brandas dunha sustancia denominada esponxina .  Aliméntanse por filtración.  Reproducción alternante sexual e asexual
Esquema dunha esponxa típica e recorrido da auga polo seu interior
 
 
 
Poros Esponxa
 
 
 
CNIDARIOS Animais acuáticos que viven fixos ó sustrato, sedentarios (pólipos) ou de vida libre (medusas).  Pólipos : teñen forma de saco. Nun dos extremos levan unha ventosa coa que fixa o chan,  e no lado oposto poseen un orificio   rodeado de tentáculos que fai de  boca e de ano. Medusas : teñen forma de parasol.  Parecen pólipos invertidos.  Teñen vida libre, flotando na auga
Cnidarios Con simetría radial.  Carnívoros e capturan as súas presas cos seus tentáculos Nos tentáculos levan unha sustancia urticante que é a que nos pica nas praias, cos que paralizan as súas presas.  Os pólipos desenvolven exoesqueleto externo calcáreo.  Reproducción alternante sexual e asexual.  Os pólipos pueden forman colonias que poden acadar grandes extensións:  Arrecifes de coral  que constitúen ricos e variados ecosistemas.
Cnidarios A reproducción  nos   cnidarios  alterna un ciclo sexual con un asexual. Fase pólipo : os pólipos, a miúdo coloniais, teñen  reproducción asexual ; producen pequenas medusas que se van desprendendo. Fase medusa : as medusas, tras desprenderse, crecen e maduran. Teñen  reproducción sexual  e dan lugar a larvas. Cando estas larvas encontran un bo sustrato, fíxanse ó fondo e desenvólvense unha nova colonia de pólipos.
 
 
 
 
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          
Corallium rubrum O esqueleto de coral vermello, Corallium rubrum, pulido e adoptando diversidade de formas, é o que podemos contemplar nos escaparates das xoierías. Antes era obxecto de pesca industrial, pero os especialistas na súa captura van escaseado e actualmente recóllese artesanalmente. É propio de augas cálidas con temperatura constante y forma bancos ao longo das costas entre os 20 e os 200 metros de profundidade.                                                                                                                                                                         Esta medusa pódete matar sólo con rozarte. Os seus longos tentáculos colgantes están cubiertos de millóns de células urticantes. Paralizan á presa, como este peixe, pero ademáis inxectarán un veleno potente en cualquera animal que as roce.!
ANÉLIDOS Animales que poden ser acuáticos, terrestres e incluso parásitos.  Con simetría bilateral.  Corpo brando e segmentado en aneis, con  sedas  que axudan no desprazamento.  Aparece o tubo digestivo con boca e ano.  Respiración cutánea ou por branquias.  Hermafroditas, reproducción sexual. Ovíparos .
 
Lombriz de tierra
 
5. Platelmintos . Son invertebrados con forma de gusano aplanado y ancho. Puede presentar  Los anélidos se clasifican en tres grupos:                                                                                                  Hirudíneos . Son os que presentan ventosas nos seus extremos. Por exemplo as  sanguijuelas Poliquetos . Son os que presentan moitas quetas. Por exemplo os  nereis  ou gusanos que se utilizan para pescar no mar. Oligoquetos . Son os que presentan poucas quetas. Por exemplo a  lombriz de tierra .  Clasificación dos Anélidos
PLATELMINTOS Cuerpo blando y plano.  Reproducción: ciclo complejo Pueden vivir libremente en medios acuáticos o ser parásitas.
 
NEMATODOS Cuerpo blando y forma cilíndrica  Reproducción sexual. Ciclo complejo (triquina)  Algunos son parásitos .
Lombriz intestinal
MOLUSCOS Animais que poden ser terrestres e ou acuáticos.  Corpo brando non segmentado formado por cabeza, masa visceral e un pe musculoso.  Pregue ou  manto  que nalgúns grupos xera unha cuncha calcárea que actúa como exoesqueleto.  Respiración cutánea ou por branquias.  Reproducción sexual. Ovíparos.
Gasterópodos Cuncha dunha soa peza, enrolada en espiral. Algúns sen cuncha  Pe moi desenvolvido que aloxa o aparato digestivo e serve para a locomoción. Terrestres e acuáticos.   Exemplo: babosa
 
Cefalópodos Cuncha reducida a unha lámina chamada  pluma Presencia de tentáculos con ventosas na cabeza; de ahí o nome (cefalo: cabeza, podos: pe); Carnívoros . Exemplo: calamar
 
Bivalvos Concha formada por dos piezas,  valvas ,  animales filtradores, marinos.
 
EQUINODERMOS Marinos. Placas calcáreas, algunas especies con espinas, que actúan como exoesqueleto.  Simetría radial.  Locomoción mediante un sistema hidrostático denominado  sistema ambulacral .  Reproducción sexual. Ovíparos
Estrella de mar   Erizo de mar
 
Los Equinodermos se clasifican en cinco grupos diferentes que son: Comátulas . Presentan 5 brazos divididos en dos con los que muchas especies puede nadar, aunque sea por muy poco tiempos. Presentan colores muy vivos. Ofiuras  Son como estrellas de mar pero de brazos muy flexibles que mueven con rapidez. Viven debajo las piedras del fondo marino.  Holotúrias . Son as denominadas "morcillas de mar" en referencia a su forma. Se ali-mentan de los pequeños organismos que contiene la arena que ingieren.  Estrellas de mar . Tienen cinco brazos poco flexibles y pueden presentar espinas. Son carnívoras y pueden evaginar el estómago para digerir las presas.  Erzos de mar . Teñen un esqueleto de placas calcáreas soldadas entre si, que forman unha estrutura globosa que soporta longas espiñas. Son herbívoros Clasificación dos Equinodermos
ARTRÓPODOS El grupo más numeroso de seres vivos, los hay terrestres, acuáticos y parásitos.  Cuerpo segmentado en  cabeza ,  torax  y  abdomen .  Apéndices articulados: patas. el número de patas es el criterio que se utiliza para clasificarlos.  Simetría bilateral.  Exoesqueleto que mudan periódicamente.  Reproducción sexual. Ovíparos.
Los artrópodos Los  artrópodos  son animales invertebrados que tienen el cuerpo cubierto por un caparazón articulado. Todos los artrópodos son animales  ovíparos . Los artrópodos que viven en la tierra, respiran por  tráqueas . Los artrópodos que viven en el agua respiran por  branquias . Hay diferentes grupos de artrópodos:  insectos ,  arácnidos ,  crustáceos  y  miriápodos . Hay artrópodos, como la mariposa, que  vuelan . Otros como las arañas,  andan ; otros como las gambas,  nadan . INSECTOS Libélula  ARÁCNIDOS Escorpión CRUSTÁCEOS Carabinero  MIRIÁPODOS Escolopendra
Quelicerados Clase   Arácnidos : cuatro pares de patas y un par de  palpos , uña venenosa:  queliceros .  Cabeza y torax unidos formando el  cefalotorax .  Carnívoros.
Mandibulados Clase   Crustáceos : Cinco pares de patas, el primero modificado en pinzas, un par de antenas.  Exoesqueleto calcáreo.   Cabeza y torax unidos formando el  cefalotorax . Abdomen segmentado y con apéndices.
Mandibulados Clase   Miriápodos :   Muchos pares de patas. Cabeza con un par de antenas, el resto del cuerpo segmentado en anillos con un par de patas cada uno (ciempiés) o dos pares (milpiés), terrestres, algunos venenosos.
Mandibulados Clase   Insectos :   Tres pares de patas.  Cabeza con un par de antenas, torax segmentado del que salen los tres pares de apéndices, en algunos  ordenes : un par de alas, abdomen segmentado y sin apéndices.  Presentan  metamorfosis .
a) ¿A qué filo pertenecen los animales que observas en esta ilustración? b) Describe algunas características de los filos que has mencionado en la cuestión anterior. c) ¿Sabrías decir qué tipo de simetría presentan los animales de esta figura?
Relaciona cada especie con su clase:   a) Lapa b) Caracol GASTERÓPODOS c) Almeja d) Pulpo e) Calamar CEFALÓPODOS f)  Mejillón g) Ostra h) Babosa BIVALVOS i)  Nautilus   Relaciona cada artrópodo con su correspondiente grupo:   1) Artrópodo con alas a) Arácnidos 2) Artrópodo marino 3) Artrópodo con numerosas patas b) Crustáceos 4) Artrópodo con quelíceros 5) Artrópodo con seis patas c) Miriápodos 6) Artrópodo con respiración branquial 7) Artrópodo con cuatro pares de patas d) Insectos
a) Nombra los animales de esta figura. b) ¿A qué filo pertenecen los invertebrados que hay en esta ilustración? c) Indica a qué clase o grupo pertenece cada uno de estos animales. d) ¿Podrías decir cuáles son quelicerados y cuáles mandibulados?  
Relaciona cada parásito con su filo o grupo correspondiente:   1) Triquina a) Anélidos 2) Sanguijuela b) Platelmintos 3) Tenia c) Nematodos 4) Lombriz intestinal   Relaciona cada filo con sus correspondientes características:   Poríferos Cuerpo blando y dividido en anillos Anélidos Cuerpo blando dividido en tres regiones  (cabeza, masa visceral y pie) Moluscos Cuerpo recubierto por un exoesqueleto de  quitina  Artrópodos Cuerpo muy sencillo con multitud de poros.  Presentan simetría radial; algunos carecen  de simetría
 

Los invertebrados

  • 1.
  • 2.
    Principais características Invertebrados Animais sen esqueleto interno, ainda que poden ter un esqueleto externo ou exoesqueleto . Algúns grupos con simetría radiada: non se pode trazar un único eixo que divida o animal en dúas partes simétricas. Outros grupos teñen simetría bilateral. Características distintivas para cada subgrupo ( filum ).
  • 3.
    Os grupos deinvertebrados Hai diferentes grupos de invertebrados: as esponxas , os equinodermos , as medusas , anémonas e corais , os miñocas , os moluscos e os artrópodos . ESPONJAS Son los invertebrados más sencillos. Esponjas EQUINODERMOS Tienen el cuerpo cubierto por placas duras y púas. Erizo de mar MEDUSAS, ANÉMONAS Y CORALES Tienen el cuerpo blando y tentáculos. Anémonas GUSANOS Tienen el cuerpo blando y alargado. Lombriz de tierra MOLUSCOS Tienen el cuerpo blando y casi todos tienen concha. Caracol ARTRÓPODOS Tienen el cuerpo cubierto por un caparazón articulado. Cangrejo de río
  • 4.
    Principais filos deinvertebrados Poríferos Celentéreos Anélidos Platelmintos Nematodos Equinodermos Moluscos Artrópodos
  • 5.
    PORÍFEROS (esponxas) Animaisacuáticos sedentarios que viven fixos ó chan. Sen verdadeiros tecidos e asimétricos. Corpo perforado por numerosos poros comunicados entre sí por canles. Exoesqueleto formado por unhas espiñas brandas dunha sustancia denominada esponxina . Aliméntanse por filtración. Reproducción alternante sexual e asexual
  • 6.
    Esquema dunha esponxatípica e recorrido da auga polo seu interior
  • 7.
  • 8.
  • 9.
  • 10.
  • 11.
  • 12.
  • 13.
  • 14.
    CNIDARIOS Animais acuáticosque viven fixos ó sustrato, sedentarios (pólipos) ou de vida libre (medusas). Pólipos : teñen forma de saco. Nun dos extremos levan unha ventosa coa que fixa o chan, e no lado oposto poseen un orificio rodeado de tentáculos que fai de boca e de ano. Medusas : teñen forma de parasol. Parecen pólipos invertidos. Teñen vida libre, flotando na auga
  • 15.
    Cnidarios Con simetríaradial. Carnívoros e capturan as súas presas cos seus tentáculos Nos tentáculos levan unha sustancia urticante que é a que nos pica nas praias, cos que paralizan as súas presas. Os pólipos desenvolven exoesqueleto externo calcáreo. Reproducción alternante sexual e asexual. Os pólipos pueden forman colonias que poden acadar grandes extensións: Arrecifes de coral que constitúen ricos e variados ecosistemas.
  • 16.
    Cnidarios A reproducción nos cnidarios alterna un ciclo sexual con un asexual. Fase pólipo : os pólipos, a miúdo coloniais, teñen reproducción asexual ; producen pequenas medusas que se van desprendendo. Fase medusa : as medusas, tras desprenderse, crecen e maduran. Teñen reproducción sexual e dan lugar a larvas. Cando estas larvas encontran un bo sustrato, fíxanse ó fondo e desenvólvense unha nova colonia de pólipos.
  • 17.
  • 18.
  • 19.
  • 20.
  • 21.
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             
  • 22.
    Corallium rubrum Oesqueleto de coral vermello, Corallium rubrum, pulido e adoptando diversidade de formas, é o que podemos contemplar nos escaparates das xoierías. Antes era obxecto de pesca industrial, pero os especialistas na súa captura van escaseado e actualmente recóllese artesanalmente. É propio de augas cálidas con temperatura constante y forma bancos ao longo das costas entre os 20 e os 200 metros de profundidade.                                                                                                                                                                        Esta medusa pódete matar sólo con rozarte. Os seus longos tentáculos colgantes están cubiertos de millóns de células urticantes. Paralizan á presa, como este peixe, pero ademáis inxectarán un veleno potente en cualquera animal que as roce.!
  • 23.
    ANÉLIDOS Animales quepoden ser acuáticos, terrestres e incluso parásitos. Con simetría bilateral. Corpo brando e segmentado en aneis, con sedas que axudan no desprazamento. Aparece o tubo digestivo con boca e ano. Respiración cutánea ou por branquias. Hermafroditas, reproducción sexual. Ovíparos .
  • 24.
  • 25.
  • 26.
  • 27.
    5. Platelmintos .Son invertebrados con forma de gusano aplanado y ancho. Puede presentar Los anélidos se clasifican en tres grupos:                                                                                                  Hirudíneos . Son os que presentan ventosas nos seus extremos. Por exemplo as sanguijuelas Poliquetos . Son os que presentan moitas quetas. Por exemplo os nereis ou gusanos que se utilizan para pescar no mar. Oligoquetos . Son os que presentan poucas quetas. Por exemplo a lombriz de tierra . Clasificación dos Anélidos
  • 28.
    PLATELMINTOS Cuerpo blandoy plano. Reproducción: ciclo complejo Pueden vivir libremente en medios acuáticos o ser parásitas.
  • 29.
  • 30.
    NEMATODOS Cuerpo blandoy forma cilíndrica Reproducción sexual. Ciclo complejo (triquina) Algunos son parásitos .
  • 31.
  • 32.
    MOLUSCOS Animais quepoden ser terrestres e ou acuáticos. Corpo brando non segmentado formado por cabeza, masa visceral e un pe musculoso. Pregue ou manto que nalgúns grupos xera unha cuncha calcárea que actúa como exoesqueleto. Respiración cutánea ou por branquias. Reproducción sexual. Ovíparos.
  • 33.
    Gasterópodos Cuncha dunhasoa peza, enrolada en espiral. Algúns sen cuncha Pe moi desenvolvido que aloxa o aparato digestivo e serve para a locomoción. Terrestres e acuáticos. Exemplo: babosa
  • 34.
  • 35.
    Cefalópodos Cuncha reducidaa unha lámina chamada pluma Presencia de tentáculos con ventosas na cabeza; de ahí o nome (cefalo: cabeza, podos: pe); Carnívoros . Exemplo: calamar
  • 36.
  • 37.
    Bivalvos Concha formadapor dos piezas, valvas ,  animales filtradores, marinos.
  • 38.
  • 39.
    EQUINODERMOS Marinos. Placascalcáreas, algunas especies con espinas, que actúan como exoesqueleto. Simetría radial. Locomoción mediante un sistema hidrostático denominado sistema ambulacral . Reproducción sexual. Ovíparos
  • 40.
    Estrella de mar Erizo de mar
  • 41.
  • 42.
    Los Equinodermos seclasifican en cinco grupos diferentes que son: Comátulas . Presentan 5 brazos divididos en dos con los que muchas especies puede nadar, aunque sea por muy poco tiempos. Presentan colores muy vivos. Ofiuras Son como estrellas de mar pero de brazos muy flexibles que mueven con rapidez. Viven debajo las piedras del fondo marino. Holotúrias . Son as denominadas "morcillas de mar" en referencia a su forma. Se ali-mentan de los pequeños organismos que contiene la arena que ingieren. Estrellas de mar . Tienen cinco brazos poco flexibles y pueden presentar espinas. Son carnívoras y pueden evaginar el estómago para digerir las presas. Erzos de mar . Teñen un esqueleto de placas calcáreas soldadas entre si, que forman unha estrutura globosa que soporta longas espiñas. Son herbívoros Clasificación dos Equinodermos
  • 43.
    ARTRÓPODOS El grupomás numeroso de seres vivos, los hay terrestres, acuáticos y parásitos. Cuerpo segmentado en cabeza , torax y abdomen . Apéndices articulados: patas. el número de patas es el criterio que se utiliza para clasificarlos. Simetría bilateral. Exoesqueleto que mudan periódicamente. Reproducción sexual. Ovíparos.
  • 44.
    Los artrópodos Los artrópodos son animales invertebrados que tienen el cuerpo cubierto por un caparazón articulado. Todos los artrópodos son animales ovíparos . Los artrópodos que viven en la tierra, respiran por tráqueas . Los artrópodos que viven en el agua respiran por branquias . Hay diferentes grupos de artrópodos: insectos , arácnidos , crustáceos y miriápodos . Hay artrópodos, como la mariposa, que vuelan . Otros como las arañas, andan ; otros como las gambas, nadan . INSECTOS Libélula ARÁCNIDOS Escorpión CRUSTÁCEOS Carabinero MIRIÁPODOS Escolopendra
  • 45.
    Quelicerados Clase Arácnidos : cuatro pares de patas y un par de palpos , uña venenosa: queliceros . Cabeza y torax unidos formando el cefalotorax . Carnívoros.
  • 46.
    Mandibulados Clase Crustáceos : Cinco pares de patas, el primero modificado en pinzas, un par de antenas. Exoesqueleto calcáreo.  Cabeza y torax unidos formando el cefalotorax . Abdomen segmentado y con apéndices.
  • 47.
    Mandibulados Clase Miriápodos : Muchos pares de patas. Cabeza con un par de antenas, el resto del cuerpo segmentado en anillos con un par de patas cada uno (ciempiés) o dos pares (milpiés), terrestres, algunos venenosos.
  • 48.
    Mandibulados Clase Insectos : Tres pares de patas. Cabeza con un par de antenas, torax segmentado del que salen los tres pares de apéndices, en algunos ordenes : un par de alas, abdomen segmentado y sin apéndices. Presentan metamorfosis .
  • 49.
    a) ¿A quéfilo pertenecen los animales que observas en esta ilustración? b) Describe algunas características de los filos que has mencionado en la cuestión anterior. c) ¿Sabrías decir qué tipo de simetría presentan los animales de esta figura?
  • 50.
    Relaciona cada especiecon su clase:   a) Lapa b) Caracol GASTERÓPODOS c) Almeja d) Pulpo e) Calamar CEFALÓPODOS f) Mejillón g) Ostra h) Babosa BIVALVOS i) Nautilus   Relaciona cada artrópodo con su correspondiente grupo:   1) Artrópodo con alas a) Arácnidos 2) Artrópodo marino 3) Artrópodo con numerosas patas b) Crustáceos 4) Artrópodo con quelíceros 5) Artrópodo con seis patas c) Miriápodos 6) Artrópodo con respiración branquial 7) Artrópodo con cuatro pares de patas d) Insectos
  • 51.
    a) Nombra losanimales de esta figura. b) ¿A qué filo pertenecen los invertebrados que hay en esta ilustración? c) Indica a qué clase o grupo pertenece cada uno de estos animales. d) ¿Podrías decir cuáles son quelicerados y cuáles mandibulados?  
  • 52.
    Relaciona cada parásitocon su filo o grupo correspondiente:   1) Triquina a) Anélidos 2) Sanguijuela b) Platelmintos 3) Tenia c) Nematodos 4) Lombriz intestinal   Relaciona cada filo con sus correspondientes características:   Poríferos Cuerpo blando y dividido en anillos Anélidos Cuerpo blando dividido en tres regiones (cabeza, masa visceral y pie) Moluscos Cuerpo recubierto por un exoesqueleto de quitina Artrópodos Cuerpo muy sencillo con multitud de poros. Presentan simetría radial; algunos carecen de simetría
  • 53.