Bacterias sobreinfectantes
 CURSO INTRODUCTORIO EN CIENCIAS BÁSICAS
    PARA POSGRADOS DE ODONTOLOGÍA


       LINA VIVIANA MILLÁN OSPINA
                Blc, Esp, cMsc

               Julio de 2011
1.Enterobacterias

2. Candida

  3. Pseudomonas
Enterobacterias
                                                   • Familia Enterobacteriacea
                                                   • Bacilos Gram negativos
                                                   • 20 géneros y 100 especies
                                              • Medios de crecimiento habituales
                                          • Hábitat: agua, tierra, tubo digestivo

www.icarito.cl/medio/lamina/0,0,38035857__150...
Enterobacterias
                                           •   Aerobias o anaerobias
                                           •   Fermentan glucosa → acido y gas
                                           •   Estructura antigénica compleja
                                           •   Producen endotoxinas
                                           •   Reducen nitratos a nitritos
                                           •   Oxidasa negativa

quimicosclinicosxalapa04.spaces.live.com
Enterobacterias
•   Escherichia
•   Klebsiella     Flora normal del
•   Proteus          tubo digestivo
•   Enterobacter
•   Serratia

• Shiguella
                   Patógenos regulares
• Salmonella
                       para el hombre
• Yersinia
Enterobacterias
         TRIBU                GENERO          ESPECIES            INFECCIÓN
I. Escherichiae     Escherichia        coli                 Oportunista
                    Shigella           dysenteriae          Disentería bacilar
                                       flexneri             Enteropatogena
III. Salmonelleae   Salmonella         typhi                Fiefre Tifoidea
                                       cholera-suis         Septicemia
IV: Klebsielleae    Klebsiella         pneumoniae           Oportunista
                                       oxytoca              Oportunista
                                       ozaenas              Oportunista
                    Enterobacter       rhinoscleromatis     Rinitis granulomatosa
                                       cloacae              Oportunista
                                       aerogenes            Oportunista
                                       agglomerans          Oportunista
                                       sakazakii            Oportunista
                    Hafnia             gergoviae            Oportunista
                    Serratia           alvei                Oportunista
                                       marcescens           Oportunista
                                       liquefaciens         Oportunista
                                       rubidaea             Oportunista

V. Proteae          Proteus            mirabilis            Oportunista
                                       vulgaris             Oportunista
                    Morganella         morganii             Oportunista
                                       rettgeri             Oportunista
VI. Yersinieae      Yersinia           pestis               Oportunista
                                       pseudotuberculosis   Oportunista
                                       enterocolitica       Oportunista
Estructura antigénica
Antígenos O   Antígenos K     Antígenos H
    LPS          CAPSULA        FLAGELO


              Bacteriocinas
Bacteriocinas
• sustancias bactericidas activas contra otras
     cepas de la mismas especie o cercanas:

             • E. coli: colicinas
         • Serratia spp: marcesinas
        • Pseudomonas spp: piocinas
Endotoxina
Complejo antipático denominado
 “lípido A” al cual se adhiere un
 polisacárido constituido por un
 centro y una serie terminal de
       unidades repetitivas
Endotoxina: estructura




         pathmicro.med.sc.edu/Spanish/chapter4.htm
Endotoxina: estructura
Endotoxina: propiedades
•Parte integral de la pared celular de las bacterias
Gram negativas.
•Relativamente estable

• Débilmente inmunógena y moderadamente toxica

• No se convierte en toxoide

• No se encuentran receptores específicos sobre la
célula
• Producen fiebre en el huésped.
Endotoxina: patogenia
                  Activa
               complemento

   Fiebre                      IL1, IL8. TNF



    CID        LPS             Hipo tensión



Hipotensión                    Hipoglucemia
                  Falla
              multisistemica

              Shock séptico
Patología
Escherichia coli:   • Infección de vías urinarias
                    • Diarrea

                    • Sepsis

                    • Meningitis

 Klebsiella spp     • Neumonía
                    • Infección de vías urinarias

                    • Bacteriemia

                    • Infecciones nosocomiales

                    • Granuloma destructivo de nariz
En cavidad oral…
                •  Flora transeúnte
• No es agente etiológico de enfermedad periodontal
                       ni caries
             • Exacerba la enfermedad
Enterobacterias: cavidad oral

Asociado a aguas contaminadas, mala higiene oral y
       al uso indiscriminado de antibióticos.
         Aisladas en casos de periodontitis
Factores de virulencia implicados en cavidad
                      oral

Favorecen procesos invcasivos.
    - Producción de leucotoxinas.
    - Suprimen la proliferación de leucocitos.
    - Inactiva componentes del complemento.
    - Produce potentes enterotoxinas.
    - S.marcescens pueden degradar IgA e IgG.
    - Destrucción de fibroblastos.
    - Producción de diferentes enzimas que ayudan degradar
       hueso alveolar y el ligamento periodontal.
Epidemiologia
- prevalencia superior al 50% en lugares como
Santo Domingo, Brasil, Sudan y Rumania.
- En Estados unidos tan solo hay una
prevalecía del 14%.
- En Colombia se ha encontrado un porcentaje de
39% con una mayor cantidad en población de
estrato socio económico bajo.
Patología
Enterobacter spp   •Infección de vías urinarias
                   •Sepsis


  Serratia spp     • Neumonía
                   • Endocarditis

                   • Bacteriemia

                   • Infecciones nosocomiales

  Proteus spp      • Infección de vías urinarias
                   • Bacteriemia

                   • Neumonía
Patología

Salmonella spp   • Enteritis
                 • Infección generalizada

                 • Bacteriemia

Shiguella spp    •   Disentería bacilar
Patología
                     • Principal agente causal de diarrea en niños
 Escherichia coli    • Se adhiere y destruye enterocitos
 enteropatógena

                     • Similar a cólera.
  Escherichia coli   • Adhesión a mucosa del intestino delgado
                     • No invade: produce toxinas
 enterotoxigénica

                     • Verotoxinas que actúan en el colon
  Escherichia coli   • Colitis hemorrágica
                     • Síndrome hemolítico urémico
entero hemorrágica   • Purpura trombocitopenica trombotica


                     • Invade epitelio intestinal causando diarrea
  Escherichia coli     sanguinolenta

  enteroinvasiva
Asociaciones
 Enterobacter + Leucemia mieloide


                         GUN

 Serratia: Se ha aislado en individuos sanos




  Conducto radicular    Lesiones necróticas
Asociaciones
   Klebsiella pneumoniae: Se ha aislado en individuas sanos




                                             Estomatitis
                       Ostemelitis maxilar




                                                   Infección de
                                                conducto radicular
Infección de mucosas    Periodontitis
Asociaciones
 Salmonella typhi: Lengua reseca




 Salmonella spp: celulitis post extracción

            Asociaciones
    Shigella spp : En casos raros




          Noma                 Aftas




                 Estomatitis
Asociaciones
  Proteus:




Caries: condroitin sulfatasa     Absceso submandibular      Estomatitis
  que degrada la dentina




    Gingivitis                 Noma            Abscesos
                                             endodonticos
Diagnostico
                      37°C
                      24Horas




Dx/
        BBL Cristal
Pseudomonas spp.
     • Bacilos Gram negativos
   • No fermentadores de lactosa
        • Aerobios estrictos
             • Móviles
       • Producen pigmento
Pseudomonas
• Hábitat. Plantas, agua, suelo y animales
   • Crecimiento en medios habituales
        • Infecciones oportunistas
    • Resistencia a antimicrobianos
     • Cavidad oral: flora transeúnte
www.britannica.com/EBchecked/topic-art/481304...
Pseudomonas aeruginosa
 • Ambientes húmedos hospitalarios
  • Colonias verdosas fluorescentes
 (piocianina, piovedina, piorrubina o
             piomelanina)
         • Oxidasa positiva
Estructura antigénica
   Pili            Capsula             LPS



 Elastasas         Proteasas      Fosfolipasa C



     Glucolipido         Exotoxina A
Patogenia
Lesión tisular
  Catéteres                Adhesión        Colonización
Neutropenia
              Pili, enzimas, toxinas
                                           Enfermedad

    LPS                        Fiebre
                             Oliguria
                            Leucocitosis
                            Leucopenia
                                CID
                               SIRA
Patogenia


Meningitis               IVU
    Neumonía necrosante
        Otitis externa
         Bacteriemia
             Sepsis
Diagnostico
                            37°C
                            24Horas


        Agar sangra, Mc
        Conkey, Cetrimide




Dx/
        BBL Cristal
Candida spp.
• Flora normal de aparato respiratorio,
      digestivo y genital femenino

       • Patógeno oportunista
Candida
      • Hongo levaduriforme 3-7µ
• Células moradas (Gram)alargadas o en
               Pseudohifas
     • Fermenta glucosa y maltosa
Especies
Candida albicans
Candida parapsilosis
Candida tropicalis
Candida glabrata
Candida krussei
Candida pseudotropicalis
Candida stellatoidea
Candida guillermondi
Factores predisponentes

           • Diabetes
     • Inmunodeficiencias
         • Cateterismo
      • Antibioticoterapia
       • Corticosteroides
Patogenia y Patología
Antibioticoterapia
 Corticosteroides        ↑ Numero de Candida

                              Síntomas

                             Candidemia

           Neumonía          Meninges
          Endocarditis    Abscesos miliares
                           Diseminación
                            Septicemia
Patogenia y Patología
Glucoproteinas
      +            Tubos germinales
Célula epitelial
                   Favorecen invasión

                      Adherencia

                      Proteinasas
                       Fosfatasas
                      Fosfolipasas
Patogenia y Patología
Patogenia y Patología
Patogenia y Patología
Diagnostico
                          37°C
                          24Horas


         Agar sabouraud




Dx/
       Prueba de tubo
         germinal
Tratamiento
Infección Local: Nistatina


Violeta de genciana 1%


Miconazol %


Infección sistémica: ketoconazol


Anfotericina B (vía IV)
Sobreinfectantes curso básico

Sobreinfectantes curso básico

  • 1.
    Bacterias sobreinfectantes CURSOINTRODUCTORIO EN CIENCIAS BÁSICAS PARA POSGRADOS DE ODONTOLOGÍA LINA VIVIANA MILLÁN OSPINA Blc, Esp, cMsc Julio de 2011
  • 2.
  • 3.
    Enterobacterias • Familia Enterobacteriacea • Bacilos Gram negativos • 20 géneros y 100 especies • Medios de crecimiento habituales • Hábitat: agua, tierra, tubo digestivo www.icarito.cl/medio/lamina/0,0,38035857__150...
  • 4.
    Enterobacterias • Aerobias o anaerobias • Fermentan glucosa → acido y gas • Estructura antigénica compleja • Producen endotoxinas • Reducen nitratos a nitritos • Oxidasa negativa quimicosclinicosxalapa04.spaces.live.com
  • 5.
    Enterobacterias • Escherichia • Klebsiella Flora normal del • Proteus tubo digestivo • Enterobacter • Serratia • Shiguella Patógenos regulares • Salmonella para el hombre • Yersinia
  • 6.
    Enterobacterias TRIBU GENERO ESPECIES INFECCIÓN I. Escherichiae Escherichia coli Oportunista Shigella dysenteriae Disentería bacilar flexneri Enteropatogena III. Salmonelleae Salmonella typhi Fiefre Tifoidea cholera-suis Septicemia IV: Klebsielleae Klebsiella pneumoniae Oportunista oxytoca Oportunista ozaenas Oportunista Enterobacter rhinoscleromatis Rinitis granulomatosa cloacae Oportunista aerogenes Oportunista agglomerans Oportunista sakazakii Oportunista Hafnia gergoviae Oportunista Serratia alvei Oportunista marcescens Oportunista liquefaciens Oportunista rubidaea Oportunista V. Proteae Proteus mirabilis Oportunista vulgaris Oportunista Morganella morganii Oportunista rettgeri Oportunista VI. Yersinieae Yersinia pestis Oportunista pseudotuberculosis Oportunista enterocolitica Oportunista
  • 7.
    Estructura antigénica Antígenos O Antígenos K Antígenos H LPS CAPSULA FLAGELO Bacteriocinas
  • 8.
    Bacteriocinas • sustancias bactericidasactivas contra otras cepas de la mismas especie o cercanas: • E. coli: colicinas • Serratia spp: marcesinas • Pseudomonas spp: piocinas
  • 9.
    Endotoxina Complejo antipático denominado “lípido A” al cual se adhiere un polisacárido constituido por un centro y una serie terminal de unidades repetitivas
  • 10.
    Endotoxina: estructura pathmicro.med.sc.edu/Spanish/chapter4.htm
  • 11.
  • 12.
    Endotoxina: propiedades •Parte integralde la pared celular de las bacterias Gram negativas. •Relativamente estable • Débilmente inmunógena y moderadamente toxica • No se convierte en toxoide • No se encuentran receptores específicos sobre la célula • Producen fiebre en el huésped.
  • 13.
    Endotoxina: patogenia Activa complemento Fiebre IL1, IL8. TNF CID LPS Hipo tensión Hipotensión Hipoglucemia Falla multisistemica Shock séptico
  • 14.
    Patología Escherichia coli: • Infección de vías urinarias • Diarrea • Sepsis • Meningitis Klebsiella spp • Neumonía • Infección de vías urinarias • Bacteriemia • Infecciones nosocomiales • Granuloma destructivo de nariz
  • 15.
    En cavidad oral… • Flora transeúnte • No es agente etiológico de enfermedad periodontal ni caries • Exacerba la enfermedad
  • 16.
    Enterobacterias: cavidad oral Asociadoa aguas contaminadas, mala higiene oral y al uso indiscriminado de antibióticos. Aisladas en casos de periodontitis
  • 17.
    Factores de virulenciaimplicados en cavidad oral Favorecen procesos invcasivos. - Producción de leucotoxinas. - Suprimen la proliferación de leucocitos. - Inactiva componentes del complemento. - Produce potentes enterotoxinas. - S.marcescens pueden degradar IgA e IgG. - Destrucción de fibroblastos. - Producción de diferentes enzimas que ayudan degradar hueso alveolar y el ligamento periodontal.
  • 18.
    Epidemiologia - prevalencia superioral 50% en lugares como Santo Domingo, Brasil, Sudan y Rumania. - En Estados unidos tan solo hay una prevalecía del 14%. - En Colombia se ha encontrado un porcentaje de 39% con una mayor cantidad en población de estrato socio económico bajo.
  • 19.
    Patología Enterobacter spp •Infección de vías urinarias •Sepsis Serratia spp • Neumonía • Endocarditis • Bacteriemia • Infecciones nosocomiales Proteus spp • Infección de vías urinarias • Bacteriemia • Neumonía
  • 20.
    Patología Salmonella spp • Enteritis • Infección generalizada • Bacteriemia Shiguella spp • Disentería bacilar
  • 21.
    Patología • Principal agente causal de diarrea en niños Escherichia coli • Se adhiere y destruye enterocitos enteropatógena • Similar a cólera. Escherichia coli • Adhesión a mucosa del intestino delgado • No invade: produce toxinas enterotoxigénica • Verotoxinas que actúan en el colon Escherichia coli • Colitis hemorrágica • Síndrome hemolítico urémico entero hemorrágica • Purpura trombocitopenica trombotica • Invade epitelio intestinal causando diarrea Escherichia coli sanguinolenta enteroinvasiva
  • 22.
    Asociaciones  Enterobacter +Leucemia mieloide GUN  Serratia: Se ha aislado en individuos sanos Conducto radicular Lesiones necróticas
  • 23.
    Asociaciones Klebsiella pneumoniae: Se ha aislado en individuas sanos Estomatitis Ostemelitis maxilar Infección de conducto radicular Infección de mucosas Periodontitis
  • 24.
    Asociaciones  Salmonella typhi:Lengua reseca  Salmonella spp: celulitis post extracción
  • 25.
    Asociaciones Shigella spp : En casos raros Noma Aftas Estomatitis
  • 26.
    Asociaciones  Proteus: Caries:condroitin sulfatasa Absceso submandibular Estomatitis que degrada la dentina Gingivitis Noma Abscesos endodonticos
  • 27.
    Diagnostico 37°C 24Horas Dx/ BBL Cristal
  • 28.
    Pseudomonas spp. • Bacilos Gram negativos • No fermentadores de lactosa • Aerobios estrictos • Móviles • Producen pigmento
  • 29.
    Pseudomonas • Hábitat. Plantas,agua, suelo y animales • Crecimiento en medios habituales • Infecciones oportunistas • Resistencia a antimicrobianos • Cavidad oral: flora transeúnte
  • 30.
  • 31.
    Pseudomonas aeruginosa •Ambientes húmedos hospitalarios • Colonias verdosas fluorescentes (piocianina, piovedina, piorrubina o piomelanina) • Oxidasa positiva
  • 32.
    Estructura antigénica Pili Capsula LPS Elastasas Proteasas Fosfolipasa C Glucolipido Exotoxina A
  • 33.
    Patogenia Lesión tisular Catéteres Adhesión Colonización Neutropenia Pili, enzimas, toxinas Enfermedad LPS Fiebre Oliguria Leucocitosis Leucopenia CID SIRA
  • 34.
    Patogenia Meningitis IVU Neumonía necrosante Otitis externa Bacteriemia Sepsis
  • 35.
    Diagnostico 37°C 24Horas Agar sangra, Mc Conkey, Cetrimide Dx/ BBL Cristal
  • 36.
    Candida spp. • Floranormal de aparato respiratorio, digestivo y genital femenino • Patógeno oportunista
  • 37.
    Candida • Hongo levaduriforme 3-7µ • Células moradas (Gram)alargadas o en Pseudohifas • Fermenta glucosa y maltosa
  • 38.
    Especies Candida albicans Candida parapsilosis Candidatropicalis Candida glabrata Candida krussei Candida pseudotropicalis Candida stellatoidea Candida guillermondi
  • 39.
    Factores predisponentes • Diabetes • Inmunodeficiencias • Cateterismo • Antibioticoterapia • Corticosteroides
  • 40.
    Patogenia y Patología Antibioticoterapia Corticosteroides ↑ Numero de Candida Síntomas Candidemia Neumonía Meninges Endocarditis Abscesos miliares Diseminación Septicemia
  • 41.
    Patogenia y Patología Glucoproteinas + Tubos germinales Célula epitelial Favorecen invasión Adherencia Proteinasas Fosfatasas Fosfolipasas
  • 42.
  • 43.
  • 44.
  • 45.
    Diagnostico 37°C 24Horas Agar sabouraud Dx/ Prueba de tubo germinal
  • 46.
    Tratamiento Infección Local: Nistatina Violetade genciana 1% Miconazol % Infección sistémica: ketoconazol Anfotericina B (vía IV)